Reklam hukuku araştırmalarında eğilimler ve dönüşümler
Öz
Reklam, markaların ürün ve hizmetlerini tanıtarak tüketici davranışlarını şekillendiren, ekonomik ve toplumsal etkileri olan bir iletişim aracıdır. Bu nedenle reklam faaliyetlerinin hukuka uygun şekilde yürütülmesi hem tüketici haklarının korunması hem de adil rekabetin sağlanması açısından önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de reklam hukuku alanında yapılmış lisansüstü tezleri ve akademik yayınları inceleyerek hangi konulara odaklanıldığını belirlemek, alandaki eğilimleri ve eksikleri ortaya koymaktır. Araştırma, reklam hukukunun dijitalleşme süreciyle birlikte nasıl değiştiğini görmek açısından önemlidir. Araştırmada nitel bir araştırma deseni olan sistematik literatür taraması yapılarak verilerin çözümlenmesinde doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle 2020-2025 yılları arasında reklam hukuku alanında yayımlanmış lisansüstü tezler ve makaleler taranarak incelenmiştir. Örneklem, Türkiye’de bu alanda yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri ile hakemli makalelerden oluşmaktadır. Örneklem seçimi, reklam hukuku alanındaki güncel eğilimleri görmek ve literatürü analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda, reklam hukuku alanındaki çalışmaların aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar, haksız rekabet, sosyal medya reklamcılığı ve tüketici hakları konularında yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Dijital mecralarda kullanılan reklam türleri ve etkileyici kişi pazarlaması (influencer) iş birlikleri de öne çıkan konular arasında yer almaktadır. Sonuç olarak çalışma, dijitalleşmenin reklam hukukunda yeni sorun alanları yarattığını ve bu nedenle hem denetim mekanizmalarının hem de yasal düzenlemelerin güncellenmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
reklam hukuku, aldatıcı reklamlar, dijital reklamcılık, tüketici korunması, haksız rekabet
Kaynakça
- Akın, M. K. (2024). Dijital mecrada haksız rekabet hukuku uygulamaları. Seçkin.
- Aktaş Avci, P. (2023). Sosyal medya etkileyicilerinin yaptığı reklamlara ilişkin genel bir değerlendirme. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi, 9(2), 269-292. https://doi.org/10.54699/andhd.1217043
- Arat, A. ve Şimşek, S. (2025). Reklam yoluyla tüketicilerin satın alma davranışının etkilenmesi örneği olarak örtülü reklamlar ve bunların hukuki denetimi. MANAS sosyal araştırmalar dergisi, 14(1), 260-273. https://doi.org/10.33206/mjss.1504663
- Arat, T. ve Kazan, İ. (2019). Geleneksel reklamcılıktan dijital reklamcılığa geçiş. Avrasya uluslararası araştırmalar dergisi, 7(18), 448-464. https://doi.org/10.33692/avrasyad.595710
- Arikan, N. (2023). Sosyal medya reklamcılığı bağlamında denetim süreçlerinde dikkate alınması gereken hususlar. Denetişim, 27, 1-16. https://doi.org/10.58348/denetisim.1152632
- Atak, E. (2025). Reklam ve çocuk: Uluslararası hukuk ile türk hukukunda çocuklara yönelik reklam düzenlemelerine ilişkin değerlendirmeler. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi, 11(1), 407-425. https://doi.org/10.54699/andhd.1575513
- Atay, G. (2023). Örtülü “influencer” reklamlarının idari denetimi. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi, 10(1), 209-236. https://izlik.org/JA55RE36MB
- Avşar, Z. ve Özenirler, İ. (2015). Avrupa Birliği ve Türkiye’de çocuklara yönelik reklam düzenlemeleri. Uşak Üniversitesi sosyal bilimler dergisi, 8(1), 285-310. https://doi.org/10.12780/uusbd.01944
- Aziz, H. ve Özcan, H. A. (2020). Türk hukuk sisteminde uygulamalar ile aldatıcı reklamlar. Dicle adalet dergisi, 4(1), 1-29. https://izlik.org/JA68EL49YE
- Bendaş, K. (2022). Dijitalleşen dünyada medyanın dönüşümü: Geleneksel medyadan yeni medyaya geçiş ve Türkiye’de internet haberciliği. Anasay, 22, 373-396. https://doi.org/10.33404/anasay.1185803
