Arabuluculuk Süreci Sonucunda Tarafların Anlaşmasının Şekil Açısından İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1 , 709 - 738 , 28.03.2026

Oğuz Ersöz

https://doi.org/10.58733/imhfd.1697225

https://izlik.org/JA94KP63LL

Öz

Arabuluculuk, alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemi teşkil etmektedir. Özel hukuk uyuşmazlığının tamamen veya kısmen anlaşma ile sonuçlanmasını sağlamayı hedeflemektedir. Arabuluculuk süreci anlaşma ile sonuçlandığı takdirde yazılı bir anlaşma belgesi düzenlenebilir. Kanunda anlaşma belgesi kavramı ifade edilmesine karşın şekil konusu başta olmak üzere detaylarına yer verilmemiştir. Anlaşma belgesinin şekli konusunda değerlendirilmesi gereken pek çok konu vardır. Bu çalışmamızda anlaşma belgesini borçlar hukuku bağlamında şekil bakımından inceleyerek taşıdığı özellikler ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Arabuluculuk , Arabulucu , Anlaşma Belgesi , Şekil Özgürlüğü , Yazılı Şekil.

AN ANALYSIS OF THE AGREEMENT BETWEEN THE PARTIES IN TERMS OF FORM AS AT THE END OF THE MEDIATION PROCESS

https://izlik.org/JA94KP63LL

Öz

Mediation is an alternative dispute resolution method. It provides for the conclusion of a private law dispute in whole or in part with an agreement. If the mediation process is concluded with an agreement, a written agreement document may be issued. Although the agreement document is expressed in the law, its details, especially on the subject of shape, are not included. There are many issues that need to be evaluated regarding the form of the agreement document. In this study, by examining the agreement document in terms of form in the context of the law of obligations, the characteristics it bears are revealed.

Anahtar Kelimeler

Mediation , Mediator , Agreement Document , Freedom of Form Principle , Written Form

Kaynakça

• AKAN, Pınar, Arabuluculuk ve Deniz Hukuku’na İlişkin İhtilaflarda Uygulanması, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013.
• AKKAN, Mine, “Arabuluculuk Faaliyeti Sonucunda Anlaşılan Hususlarda Dava Açma Yasağı ve Sonuçları”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2018, C. 20, S. 2, s. 1-31.
• ANTALYA, O. Gökhan, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt: V/1, 1 Temel Kavramlar, Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri, Genişletilmiş 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2019.
• ARSLAN DURMUŞ, Seda, “Arabuluculuk Sürecinde Tarafların Anlaşması Halinde İşsizlik Ödeneğinden Yararlanma”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2022, C. 12, S. 2, s. 1159-1183.
• AYDIN, İsmail, Ticari Davalarda Dava Şartı Olarak Arabuluculuk, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2022.
• AZAKLI ARSLAN, Betül, Medeni Usul Hukuku Açısından Zorunlu Arabuluculuk, Yetkin Yayınları, Ankara, 2018.
• BADUR, Emel, “Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Borçlar Hukuku Açısından Değerlendirilmesi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, Y. 2021, S. 18, s. 49-87.
• BAŞ, Seda, “6325 Sayılı Kanun İle Öngörülen Dava Açma Yasağının Bir İstisnası Olarak Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2022, C. 13, S. 1, s. 176-189.
• BORA, Özlem, Arabuluculuk Sözleşmesi, Turhan Kitabevi, Ankara, 2020.
• BOSTANCI, Yalçın/ÇETİNEL, Tunahan, Temel Arabuluculuk Bilgisi, Yetkin Yayınları, Ankara, 2024.
• BÜYÜKAY, Ferhat, Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İcra Edilebilirlik Şerhi, Adalet Yayınevi, Ankara, 2018.
• CANSEL, Erol/ÖZEL, Çağlar, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cil-1, Güncellenmiş 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2017.
• ÇELİK, Aytekin/DOĞU, Hakkı Mert, “Kira Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk ve Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Üzerindeki Etkileri”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2024, C. 32, S. 2, s. 811-860.
• DOĞAN, Murat/ŞAHAN, Gökhan/ATAMULU, İsmail, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Güncellenmiş ve Genişletilmiş 4. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
• DURAK, Yasemin, “Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemi Olan Arabuluculuk ve Medeni Hukuktaki Görünümü”, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2013, C. 3, S. 2, s. 55-76.
• DÜR, Orhan, Arabuluculuk Faaliyeti ve Arabulucuların Hak ve Yükümlülükleri, Genişletilmiş ve Güncellenmiş 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2018.
• EKMEKÇİ, Ömer/ÖZEKES, Muhammet/ATALI, Murat/SEVEN, Vural, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk, 2. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2019.
• ERDOĞAN, İhsan, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Genişletilmiş 4. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara, 2019.
• EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş 28. Baskı, Legem Yayınevi, Ankara, 2023.
• ERGİNER, Umut Ozan, “Arabuluculuk ve Gizlilik”, Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2017, C. 5, S. 9, s. 73-98.
• ERKAN, Mustafa, Arabuluculuk ve Singapur Sözleşmesi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2020.
• ERSÖZ, Oğuz, “Kira Uyuşmazlıklarına İlişkin Arabuluculukta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Geçici Maddede Düzenlenen Kira Bedeli Artış Sınırının Aşılması”, Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi IV. Genç Hukukçu Araştırmacılar Sempozyumu 20-21 Nisan 2024 Çevrim İçi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2024, s. 227-251.
• GÖKSU, Mustafa, Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları ve Tahkim (Arabuluculuk-Uzlaştırma), Güncellenmiş 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
• İLHAN, Onur, Arabuluculuk Sözleşmesi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
• KARACA ÖZ, Ayşe “Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Aşırı Yararlanma Sebebiyle İptali”, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2023, C. 11, S. 2, s. 1406-1428.
• KAZMAZ TEPE, Büşra, “Arabuluculuk Anlaşma Belgesine İlişkin İcra Edilebilirlik Şerhi Taleplerinde Yargılama Usûlü”, Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi, Y. 2018, S. 1, s. 125-150.
• KEKEÇ, Elif Kısmet, Arabuluculuk Yoluyla Uyuşmazlık Çözümünde Temel Aşamalar ve Taktikler, 3. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2016.
• KILIÇOĞLU, Ahmet M., Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Genişletilmiş 21. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2017, (Borçlar Genel).
• KILIÇOĞLU, Ahmet M., Arabuluculuk Sözleşmeleri, Turhan Kitabevi, Ankara, 2020, (Arabuluculuk).
• KIRKICI, Hıdır, “İş Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk ve Arabuluculuk Tutanakları”, İzmir Barosu Dergisi, Y. 2020, S. 2, s. 279-331.
• KIYAK, Emre, “Arabuluculuk Sonucunda Ulaşılan Anlaşma Belgesinin Hukuki Niteliği”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Y. 2015, S. 21, s. 523-548.
• KOÇYİĞİT, İlker/BULUR, Alper, Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk, Ankara, 2019.
• KÖKSOY, Mesut, “Arabuluculukta Tarafların Anlaşmasına Rağmen Anlaşma Belgesi Düzenlenmemesi”, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2024, C. 14, S. 1, s. 337-360.
• KURT KONCA, Nesibe/BADUR, Emel, “Taşınmazın Aynına İlişkin Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İcra Edilebilirlik Şerhi”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Y. 2023, S. 56, s. 539-568.
• NOMER, Haluk Nami, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş, Genişletilmiş 18. Bası, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2021.
• OĞUZMAN, M. Kemal/ÖZ, M. Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-1, Güncellenip Genişletilmiş 21. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2023.
• OĞUZMAN, M. Kemal/SELİÇİ, Özer/OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe, Eşya Hukuku, 22. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2020.
• ÖZBAY, İbrahim, “Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2006, C. X, S. 3-4, s. 459-475.
• ÖZEKES, Özlem, “İşe İade Taleplerinde Dava Şartı Olan (Zorunlu) Arabuluculuk”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Y. 2018, S. 138, s. 273-316.
• PAMUK, Eylem, İş Hukukunda Arabuluculuk Anlaşma Belgesi Hukuki Mahiyeti ve Geçersizliği, Adalet Yayınevi, Ankara, 2024.
• SİRMEN, Lale, Eşya Hukuku, 11. Baskı, Legem Yayınevi, Ankara, 2023.
• ŞAHİN,Tuğçem/ÇELİK, Yasin/RUHİ, Ahmet Cemal, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Rehberi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2018.
• ŞENGÜL, Mehmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2025.
• TANRIVER, Süha, Hukuk Uyuşmazlıkları Bağlamında Arabuluculuk, 2. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara, 2022.
• TAŞPOLAT TUĞSAVUL, Melis, “Arabuluculuk Faaliyeti Sonunda Varılan Anlaşmanın Hukuki Niteliği”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2019, C. 18, S. 1, s. 333-379, (Anlaşmanın Hukuki Niteliği).
• TAŞPOLAT TUĞSAVUL, Melis, Türk Hukukunda Arabuluculuk, Yetkin Yayınları, Ankara, 2012.
• TEKİNAY, Selahattin Sulhi/AKMAN, Sermet/BURCUOĞLU, Haluk/ALTOP, Atilla, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 1993.
• TERZİ KAHRAMAN, Sibel, “Arabuluculukla Varılan Anlaşmanın Esaslı Unsurları ve Anlaşmada Yer Alacak Hususlara İlişkin Öneri”, Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku Dergisi, Y. 2025, C. 21, S. 60, s. 37-68.
• TOPAK, Süleyman, “Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk Süreci ve Anlaşma Belgesinin İcra Edilmesi”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Y. 2025, S. 61, s. 377-406.
• ÜNLÜTEPE, Mustafa, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
• YAZICI, Uğur, Arabuluculukta Gizliliğin İhlali Suçu, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
• YILDIRIM, Abdulkerim, Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş 6. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2017, (Borçlar Genel).
• YILDIRIM, Ferhat, Arabuluculuk ve Ombudsmanlık, Güncellenmiş 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023, (Arabuluculuk ve Ombudsmanlık)