An Overview of the Electronic Trade Documents Act 2023 in English Law

Öz

The digitalization of the modern world has inevitably influenced commercial life as well, whereby numerous processes concerning the execution of commercial transactions are now carried out not via paper-based trade documents, but through electronic records maintained in digital environments. Smart contracts, digital platforms, digital currencies, and digital documents have transformed commercial life -and particularly international trade- from the traditional, paper-based system into a digital system based on electronic records. The effective realization of these innovations -or, more accurately, the digital transformation of commercial life- necessitates the development of new uniform rules and standards, initially at the national level, but ultimately on an international scale. In this regard, the United Nations, through the United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL), has taken action by adopting the Model Law on Electronic Transferable Records (MLETR). The most significant domestic legislative development triggered by this Model Law is the Electronic Trade Documents Act 2023 (“ETDA”), which entered into force in the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland on 20 September 2023. Through this Act, the existence of electronic trade documents -as a manifestation of the digital transformation of commercial life- has been recognized alongside traditional paper-based trade documents, which reflect the classical approach. By attributing the same legal effects and consequences to electronic documents, the Act confers legal functionality upon electronic records that already exist in contemporary commercial practice. The MLETR will inevitably be reflected in Turkish legislation as well. Although the Electronic Trade Documents Act 2023 (“ETDA”) of the United Kingdom may not serve as a direct source for legal transposition, it constitutes a significant legislative model that should be studied and drawn upon in the drafting of national proposals, academic initiatives, or legislative working groups. Accordingly, the present study examines the ETDA as an important example of how to move beyond the classical perspective of private/commercial law and align legal norms with the requirements of digital transformation.

Anahtar Kelimeler

• Electronic Trade Documents
• International Trade
• Digital Transformation
• MLETR
• ETDA

İngiliz Hukukundaki 2023 Elektronik Ticaret Belgeleri Kanunu’na Bir Bakış

Öz

Dijitalleşen dünya her alanı etkilediği gibi ticari hayatı da etkilemekte, ticari işlemlerin gerçekleşmesi bakımından söz konusu olan pek çok süreç, artık kağıt temelli ticaret belgeleri ile değil, elektronik ortamdaki kayıtlarla takip edilmektedir. Akıllı sözleşmeler, dijital platformlar, dijital paralar ve dijital belgeler, ticari hayatı ve özellikle de uluslararası ticareti klasik olandan yani kağıt temelli sistemden elektronik kayıtlara dayanan bir dijital sisteme dönüştürmüştür. Bahsi geçen tüm bu yeniliklerin daha doğru bir ifade ile ticari hayatta dijital dönüşümünün uygulanabilmesi için öncelikle ulusal ama nihayetinde mutlaka uluslararası yeni yeknesak kurallar ve standartların olması kaçınılmaz bir gerçekliktir. Bununla ilgili olarak Birleşmiş Milletler, BM Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRAL) tarafından Devredilebilir Elektronik Kayıtlara İlişkin Model Kanununu (MLETR) ile bir aksiyon almıştır. Bu Model Kanunun tetiklediği en önemli ulusal mevzuat değişikliği ise Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı’nda 20 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe giren Electronic Trade Documents Act 2023 (“ETDA”)’dır. Bu Kanun ile klasik yaklaşımın iz düşümü olan kağıt ticaret belgelerinin yanı sıra dijital dönüşümün ticari hayata yansıması olan elektronik ticaret belgelerinin varlığı kabul edilmiş ve bunlara da aynı hüküm ve sonuçlar bağlanarak günümüz uygulamasında zaten var olan elektronik evraka yasal fonksiyon kazandırılmıştır. MLETR kaçınılmaz olarak Türk mevzuatına da yansıyacaktır. Buna dair kanun teklifinin hazırlanmasıyla ilgili çalışma grupları ve/veya bilimsel akademik projeler için Electronic Trade Documents Act 2023 (“ETDA”) doğrudan bir iktibas kaynağı olmasa dahi ilham alınması gereken bir düzenlemedir. Bu nedenle huzurdaki çalışmada, klasik özel hukuk/ticaret hukuku bakış açısından sıyrılıp dijital dönüşümle nasıl uyumlu hale gelinebileceğine dair önemli bir örnek olan ETDA incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Elektronik Ticaret Belgeleri
• Uluslararası Ticaret
• Dijital Dönüşüm
• MLETR
• ETDA

Kaynakça

1. AKSOY, Pınar Çağlayan/HÜRYAŞAR, Menekşe/ŞENGÖZ, Meral, “Tedarik Zincirlerinde Kağıtsız Ticaret Dönemine Doğru: Dijital Dünyadaki Gelişmeler ve Blokzincir Teknolojisi Elektronik Ticaret Dokümanları Bakımından Neler Getirecek?”, BATİDER, C. 39, S. 1, 2023, s. 67-125.
2. BER, Ahmet Said, “Elektronik Olarak Devredilebilir Kayıtlara İlişkin Uncıtral Model Kanunu”, ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 1, 2019, s. 445-452.
3. ÖZDAMAR, Mehmet/YALÇIN, Cihan, “Elektronik Çek ve Bono Kanun Teklifinde Yer Alan Elektronik Çeke İlişkin Hükümlerin Değerlendirilmesi”, Prof. Dr. Hasan Pulaşlı’ya Armağan, Ankara, 2023, s. 421-440.
4. PEJOVIC, Caslav/LEE, Unho, “Towards Global Legal Recognition of Electronic Trade Documents: Control or Possession?”, Texas International Law Journal, Vol. 59, No. 2, 2024, p. 101-114.
5. SUTTON, Patrick/ UNDERHİLL, Sally-Ann/ ANTONİOU, Christos / WATLİNG, Tom, “Electronic Trade Documents Act”, (https://www.reedsmith.com/en/perspecti ves/2023/09/electronic-trade-documents-act, E:T: 17.06.2025).
6. ŞENGÖZ, Meral, “Dış Ticarette Dijitalleşme Yazı Serisi 3”, Dış Ticarette Durum Blog, Ağustos 2023, s. 1-8. (https://www.turktrade.org.tr/ upload/media_center/3-yazi_08-2023_-hukuksal-gelis-meler-v1.pdf, E.T: 17.04.2025).
7. ŞENGÖZ, Meral, “Dış Ticarette Dijitalleşme Yazı Serisi 5”, Dış Ticarette Durum Blog, Ocak 2024, s. 1-5. (https://www.turktrade.org.tr/upload/media_ center/5-dis-ticarette-dijitallesme.pdf, E.T: 17.04.2025).
8. ŞENGÖZ, Meral, “Dış Ticarette Dijitalleşme Yazı Serisi 8”, Dış Ticarette Durum Blog, Nisan 2025, s. 1-9. (https://www.turktrade.org.tr/upload/media_center/nisan-2025-sengoz-karsanaliz-mletr.pdf, E.T: 17.06.2025)

9. TAŞ, Alperen Furkan, “Elektronik Ticaret Belgeleri Kanun Tasarısı 2022”, SDÜHFD, C. 13, S. 1, 2023, s. 903-909.
10. TEKİL, Fahiman, Navlun Mukaveleleri, İstanbul, 1973.
11. WYNNE, Geoffrey/COOK, Jacqueline, “The Electronic Trade Documents Act 2023: the key to the future?”, Butterworths Journal of International Banking and Financial Law, October 2023, p. 587-589.
12. YELMEN, Adem, “Dijital Varlıkların “Kontrol”ü Kavramının Mülkiyet ve Zilyetlik Kavramlarıyla Karşılaştırılması”, YBHD, Y. 10, S. 1, 2025, s. 287-316.
13. İnternet Kaynakları
14. Digital Assets: Electronic Trade Documents - A Consultation Paper 254. (https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20250109104304mp_/https://cloud-platform-e218f50a4812967ba1215eaecede923f.s3.amazonaws.com/uploads/sites/30/2021/04/Electronic-trade-documents-CP.pdf (E.T: 17.04.2025).
15. Dijital Ticaret İşlemleri için Birörnek Kuralları (Uniform Rules for Digital Trade Transactions (URDTT) Version 1.0). (http://www.icc.tobb.org.tr/docs/2022/ICC-URDTT-102T-ebook.pdf (E.T: 17.06.2025). DCSA, Streamlining International Trade by Digitalising End-to-End Documentation (February 2022). (https://go.dcsa.org/ebook-ebl/?utm_source=dcsa&utm_medium=display &utm_campaign=ebook-ebl (E.T: 16.03.2025).
16. Electronic Trade Documents: Report and Bill için bkz. https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20250109113011mp_/https://cloud-platform-e218f50a4812967ba1215eaecede923f.s3.amazonaws.com/uploads/sites/30/2022/03/Electronic-Trade-Documents-final-report-ACCESSIBLE-1.pdf (E.T: 17.04.2025).
17. Explanatory Notes of Electronic Trade Documents Act 2023 (https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2023/38/pdfs/ukpgaen_20230038_en.pdf (E.T: 16.03.2025).
18. https://www.gov.uk/government/news/paperless-trade-for-uk-businesses-to-boost-growth (E.T: 17.04.2025).
19. https://www.business.gov.uk/export-from-uk/learn/categories/selling-across-borderspr oduct-and-services-regulations-licensing-and-logistics/get-your-goods-into-thedestin ation-country/understand-electronic-trade-documents (E.T: 17.06.2025).
20. https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20250109120654mp_/https://cloud-platform-e218f50a4812967ba1215eaecede923f.s3.amazonaws.com/uploads/sites/30/2021/04/6.7434_LCDigital-assets-consultation-summary_web3.pdf (E.T: 17.06.2025).
21. https://www.dsi.iccwbo.org (E.T: 16.03.2025).
22. https://docs.un.org/A/RES/72/114 (E.T: 16.03.2025).
23. https://uncitral.un.org/sites/uncitral.un.org/files/media-documents/uncitral/en/mletr_ebook_e.pdf (E.T: 16.03.2025).
24. https://uncitral.un.org/en/texts/ecommerce/modellaw/electronic_transferable_records/status (E.T: 30.05.2025).
25. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2023/38/pdfs/ukpga_20230038_en.pdf (E.T: 16.03.2025).
26. https://www.fit-alliance.org (E.T: 17.06.2025).
27. https://cargox.io/technology (E.T: 17.06.2025).
28. ICC, Aligning National Laws to the UNCITRAL Model Law on Transferable Records, UK Business Case (2021).