The Issue of Judicial Jurisdiction in Disputes Arising from Contracts Between Foundation Universities and Their Academic Staff

Öz

This study examines the problem of determining the competent branch of the judiciary in disputes arising from contracts between foundation universities and the academic staff employed by these institutions, considering the jurisprudence of the high courts. The dual structure of the Turkish higher education system—whereby foundation universities possess public legal personality while simultaneously being subject to private law regimes in financial and administrative matters—has led to significant debates in both legal doctrine and judicial practice regarding the legal nature of the relationship established with academic staff. The article first analyzes the legal status of foundation universities within the constitutional and statutory framework, demonstrating that these institutions constitute public legal entities in light of Article 130 of the Constitution, the Higher Education Act, and the case law of the high courts. It then examines the legal status of academic staff employed at foundation universities and discusses whether they may be classified as “other public officials” as essential and continuous participants in the provision of public services. At the core of the study lies the legal characterization of the contract concluded between the university and academic staff. In this context, doctrinal approaches and the case law of the Court of Cassation, the Council of State, and the Jurisdictional Disputes Court are comparatively analyzed about whether such contracts should be regarded as administrative service contracts or as private law (employment) contracts. The article ultimately argues that these contracts constitute hybrid legal relationships incorporating elements of both public and private law and concludes that jurisdiction should be determined in accordance with the specific nature of the dispute, falling either within the administrative or judicial courts accordingly.

Anahtar Kelimeler

• Foundation University
• Academic Staff
• Administrative Contract
• Labor Contract
• Branch of The Judiciary

Vakıf Üniversiteleri ile Bu Üniversitelerde Görev Yapan Akademik Personel Arasındaki Sözleşmeden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Yargı Yolu Meselesi

Öz

Bu çalışma, vakıf üniversiteleri ile bu üniversitelerde görev yapan akademik personel arasındaki sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli yargı kolunun belirlenmesi sorununu, yüksek yargı kararlarını da dikkate alarak değerlendirmektedir. Türkiye’de yükseköğretim sisteminin ikili yapısı, vakıf üniversitelerinin hem kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları hem de mali ve idari konularda özel hukuk rejimine tabi olmaları nedeniyle, akademik personel ile kurulan hukuki ilişkinin niteliği konusunda gerek doktrinde gerekse yargı kararlarında ciddi tartışmalara yol açmaktadır. Makalede öncelikle vakıf üniversitelerinin anayasal ve yasal çerçeve içindeki hukuki statüsü incelenmiş; Anayasa’nın 130. maddesi, Yükseköğretim Kanunu ve yüksek yargı içtihatları ışığında bu kurumların kamu tüzel kişisi olduğu ortaya konulmuştur. Ardından vakıf üniversitelerinde görev yapan akademik personelin hukuki statüsü değerlendirilmiş ve bu kişilerin kamu hizmetinin asli ve sürekli unsuru olarak “diğer kamu görevlisi” kapsamında ele alınabileceği tartışılmıştır. Çalışmanın merkezinde ise üniversite ile akademik personel arasında imzalanan sözleşmenin hukuki niteliği yer almaktadır. Bu bağlamda sözleşmenin idari hizmet sözleşmesi mi yoksa özel hukuk (iş) sözleşmesi mi olduğu yönündeki doktrinel görüşler ve Yargıtay, Danıştay ile Uyuşmazlık Mahkemesi kararları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Makale, söz konusu sözleşmenin kamu hukuku ve özel hukuk unsurlarını birlikte barındıran karma nitelikte bir hukuki ilişki olduğunu savunmakta ve uyuşmazlığın niteliğine göre idari ya da adli yargının görevli olması gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Vakıf Üniversitesi
• Akademik Personel
• İdari Sözleşme
• İş Sözleşmesi
• Yargı Kolu

Kaynakça

1. Akgüner T, Kamu Personel Yönetimi (Der Yayınları 2016).
2. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdari Yargılama Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2024).
3. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (Savaş Yayınevi 2020).
4. Arıcı K, Türk İş Hukuku-I Ferdi İş İlişkileri Hukuku (Gazi Kitabevi 2022).
5. Atay EE, İdare Hukuku (Turhan Kitabevi 2022).
6. Atay EE, İdari Yargılama Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2021).
7. Başterzi F, ‘Vakıf Üniversitesi Öğretim Elemanı ile Yapılan Sözleşmenin hukuki Niteliği ve Bazı Yargısal Sorunlar Üzerine Bir Değerlendirme’ (2011) Prof. Dr. Sarper Süzek’e Armağan, Cilt 2.
8. Bostancı Y ve Bulun Tokkaş S, ‘Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2020/479 E., 2020/626 K. Sayılı ve 26.10.2020 Tarihli Vakıf Üniversitesinde Çalışan Öğretim Üyesinin Alacak Talepli Açtığı Davanın “İdari Yargı” Yerinde Çözümlenmesi Gerektiğine İlişkin Verilen Kararın İncelenmesi’ (2021) 29 (3) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2657-2678.

9. Çağlayan R, İdare Hukuku Dersleri (Adalet Yayınevi 2022).
10. Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, İş Hukuku Dersleri (35. Bs., Beta Yayıncılık 2022).
11. Çelik N, ‘Vakıf Üniversitesi Öğretim Üyeleri ile Yapılan Sözleşmelerin Hukukî Niteliği Konusundaki Uyuşmazlık Mahkemesi ve Diğer Yargı Kararlarının Değerlendirilmesi’ Prof. Dr. Ali Rıza Okur’a Armağan.
12. Demircioğlu AM ve Kaplan HA, ‘Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 21.5.2012, 5.11.2012 Ve 24.12.2012 Tarihli Kararları Işığında Vakıf Üniversitelerinde Görev Yapmakta Olan Öğretim Üyeleri ile Üniversiteler Arasındaki Sözleşmelerin Hukuki Niteliği’ (2013) 15 (Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 51-80.
13. Duran L, İdare Hukuku Ders Notları (İstanbul Üniversitesi Fakülteler Matbaası 1982).
14. Ekmekçi Ö ve Yiğit E Bireysel İş Hukuku (4. Bs., On İki Levha Yayınları 2022).
15. Ertürk Ş, Bireysel İş Hukuku, (Yetkin Yayınları 2022).
16. Eyrenci Ö, ‘İş İlişkisinin Kurulması, Hükümleri ve İşin Düzenlenmesi’ (2014) Yargıtay’ın İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi 2012.
17. Göktaş S, ‘Vakıf Üniversiteleri İle Öğretim Elemanları Arasındaki Hukuki İlişkinin Niteliği’ (2021) 29 (1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 581-621.
18. Göktaş S, ‘Vakıf Yükseköğretim Kurumları İle Akademik Personel Arasında Belirli Süreli İş Sözleşmesi Yapılıp Yapılamayacağı Sorunu’ (2022) (1) YBHD 145-188.
19. Gözler K, İdare Hukuku Cilt II (Ekin Yayınevi 2009).
20. Gözübüyük AŞ, Yönetsel Yargı (Turhan Kitabevi 2012).
21. Günday M, İdare Hukuku (İmaj Yayınları 2015).
22. İzmirlioğlu FA, Vakıf Üniversitelerinde Çalışan Akademik Personelin Hukuku Statüsü, (Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2017).
23. Kabakçı M, ‘Vakıf Yükseköğretim Kurumu Öğretim Elamanının Taraf Olduğu Davalarda Yargı Yolu’ (2019) Prof. Dr. Savaş Taşkent’e Armağan.
24. Kalabalık H, İdare Hukuku Dersleri Cilt II (Seçkin Yayıncılık 2021).
25. Karademir Çakmak S, ‘Yargı Kararları Çerçevesinde Vakıf Üniversitelerinin Hukuki Niteliği ve Öğretim Elemanlarının Hukuki Statüsü’ (2024) 157 Danıştay Dergisi 143-198.
26. Karahanoğulları O, İdare Hukuku (Turhan Kitabevi 2023).
27. Kılıçoğlu M, ‘Vakıf Üniversitelerinde Çalışma İlişkisine Son Verilen Öğretim Elemanlarının Yargı Yolu Sorunu (Temel Haklara Müdahale- Adil Yargılanma Hakkı- Devletin Pozitif Yükümlülüğü)’ (2023) 9 (22) Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 209-232.
28. Oğuz Ö, ‘Vakıf Üniversitesinde Çalışan Akademisyenlerin Hukuki Statüsü’ (2024) 252 Legal Hukuk Dergisi 4595-2618.
29. Özay İ, Günışığında Yönetim (Alfa Yayınları 2002).
30. Sancakdar O, İdare Hukuku Teorik Çalışma Kitabı (Seçkin Yayıncılık 2014).
31. Senyen Kaplan ET, Bireysel İş Hukuku (8. Bs., Yetkin Yayınları 2017).
32. Sever DÇ, ‘Bir Kamu Kurumu Olarak Vakıf Üniversiteleri ve Bu Üniversitelerde Çalışan Akademisyenlerin Hukuki Statüsü’ (2016) 14 (158) Legal Hukuk Dergisi 1175-1216.
33. Sümer HH, İş Hukuku (27. Bs., Seçkin Yayıncılık 2024).
34. Süzek S, Yargıtay’ın İş Hukukuna İlişkin Kararlarının Değerlendirilmesi 2007 Genel Görüşme (İstanbul 2009).
35. Süzek S ve Başterzi S, İş Hukuku (Beta Yayıncılık 2025).
36. Ulusoy AD, Türk İdare Hukuku (Yetkin Yayınları 2023).
37. Yayla Y, İdare Hukuku (Beta Yayıncılık 2010).
38. Yeniay L, ‘Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Yargı Ayrılığı Sistemi Üzerine Bir İnceleme’ (2020) 26 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 161-189.
39. Yıldırım T ve Samuray F, ‘Vakıf Üniversitesi Öğretim Elemanlarının Statüsü’ (2010) (1) Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 81-95.
40. Yıldırım T, Yasin M, Kaman N, Özdemir HE, Üstün G ve Okay Tekinsoy Ö, İdare Hukuku, (On İki Levha Yayıncılık 2013).