Elektrikli Skuterların Karıştığı Trafik Kazalarında İşletenin Kusursuz Sorumluluğu

Öz

Gelişen teknolojiyle birlikte şehir içi ulaşımda yaygınlaşan ve “mikro mobilite” aracı olarak adlandırılan elektrikli skuterlar, geleneksel motorlu taşıtlara çevre dostu bir alternatif sunarken trafikteki hukuki statüleri ve sebep oldukları kazalar bakımından ciddi tartışmaları beraberinde getirmektedir. Mevcut yasal düzenlemelerde bu araçların “taşıt” olarak kabul edilmesine rağmen, Karayolları Trafik Kanunu’nda açıkça “motorlu” veya “motorsuz” taşıt kategorisine sokulmamış olması, bu araçların karıştığı kazalarda işletenin sorumluluğunun genel hükümlere dayalı kusur sorumluluğu mu, yoksa tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluk mu olacağı konusunda belirsizlik yaratmaktadır. Bir diğer ifadeyle Karayolları Trafik Kanunu md. 85 kapsamında işletenin kusursuz sorumluluğunun elektrikli skuter kazalarında uygulama bulup bulmayacağı belirsizdir. Özellikle paylaşımlı skuter kiralama kapsamında kiralayan şirketin sorumluluğunun KTK md. 85 kapsamına girip girmediği tartışmalıdır. Bu çalışmada, elektrikli skuterların Türk hukukundaki yasal niteliği incelenerek, üçüncü kişilerin uğradığı zararlarda özellikle paylaşımlı kiralama hizmeti sunan işletmelerin hukuki sorumluluğunun kapsamı ve niteliği tespit edilmeye çalışılmaktadır. Çalışma, sürücü ile kiralayan arasındaki sözleşmesel ilişkiyi dışarıda tutarak, üçüncü kişilere karşı işletenin sorumluluğuna odaklanmakta ve kanun koyucunun e-skuterları tescil ve sigorta gibi yükümlülüklerden muaf tutarken sorumluluk rejimini düzenlememiş olmasından doğan yasal boşluğun nasıl doldurulması gerektiğini irdelemektedir. Bu araçların teknik özellikleri itibariyle motor gücüyle hareket ettiği ve trafikte yayalar için ciddi riskler oluşturduğu gözetilerek, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki motorlu araç işletenin kusursuz sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği savunulmaktadır. Ayrıca çalışmada, elektrikli skuter kiralama hizmetinin Türk Borçlar Kanunu kapsamında genel tehlike sorumluluğu (md. 70) kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Elektrikli Skuter
• Karayolları Trafik Kanunu
• Tehlike Sorumluluğu
• Kusursuz Sorumluluk
• Elektrikli Skuter Yönetmeliği

The Operator’s Strict Liability in Traffic Accidents Involving Electric Scooters

Öz

Electric scooters, increasingly used in urban transportation as micro-mobility vehicles, present an environmentally friendly alternative to traditional motor vehicles, while giving rise to significant legal debate, particularly concerning their status in traffic law and the liability regime applicable to accidents they cause. Although current legislation recognizes electric scooters as “vehicles,” they are not expressly categorized as either “motorized” or “non-motorized.” This ambiguity creates uncertainty as to whether liability arising from scooter accidents should be based on fault under general provisions or on strict liability grounded in the principle of risk. Specifically, it remains unclear whether the operator’s strict liability under Article 85 of the Highway Traffic Law applies to such accidents. The issue is especially controversial in the context of shared scooter rental services, where it is debated whether rental companies qualify as operators within the meaning of Article 85. This study analyzes the legal nature of electric scooters under Turkish law and seeks to clarify the scope of operators’ liability for damages suffered by third parties. Excluding the contractual relationship between rider and rental company, the analysis focuses solely on liability toward third persons and addresses the legislative gap created by exempting e-scooters from registration and insurance requirements without clearly defining the applicable liability regime. Given that electric scooters operate by motor power and may pose serious risks to pedestrians, the study argues that the strict liability provisions applicable to motor vehicle operators under the Highway Traffic Law should apply. It further examines whether scooter rental services may fall within the general strict liability framework of Article 70 of the Turkish Code of Obligations.

Anahtar Kelimeler

• Electric Scooter
• Highway Traffic Act
• Liability for Danger
• Strict Liability
• Electric Scooter Regulation.

Kaynakça

1. Adal E, ‘Yenı Borçlar Kanununda Düzenlenen Tehlıke Sorumluluğu Hükümlerının Değerlendırılmesı’ (2014) 20 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 919-980.
2. Akbulut İ, Karayolları Trafik Kanunu’na Göre İşletenin Sorumluluğu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve Garanti Fonu (Adalet Yayınevi 2014).
3. Akkayan Yıldırım A, ‘6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Düzenlemeleri Çerçevesinde Kusursuz Sorumluluğun Özel Bir Türü Olarak Tehlike Sorumluluğu’ (2012) 70 (1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 203-220.
4. Akkurt SS, ‘Yapay Zekânın Otonom Davranışlarından Kaynaklanan Hukuki Sorumluluk’ (2019) 13 Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 39-59.
5. Akünal T, ‘Yeni Tehlike Sorumlulukları Yaratılmasında Yargıcın Rolü’ Prof. Dr. Turhan Esener’e Armağan (Ankara 2000).
6. Alper G, ‘İşletme Nedeniyle Tehlike Sorumluluğu (TBK m. 71)’ (Doktora Tezi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi 2018).
7. Antalya G, ‘Sorumluluk Hukukunda Yeni Gelişmeler’ (2004) 14 (4) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 63-83.
8. Antalya G, Acar F, Arslan D, Görgeç B ve Yelkenci I, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Ders Kitabı (Seçkin Yayıncılık 2025).

9. Antalya G ve Görgeç B, ‘1952 Tarihli Roma Konvansiyonu ile 2009 Tarihli Genel Tehlike Konvansiyonu’nun Sorumluluk Hukuku Açısından Karşılaştırılması’ (2020) 26 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 204-218.
10. Arslan Bal M, ‘Trafik Kazalarında Motorlu Araç İşletenin Hukuki Sorumluluğu’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi 2025).
11. Ateş H, ‘İşletilme (Hareket) Halinde Olmayan Motorlu Aracın Verdiği Zararlardan Doğan Sorumluluk’ (2012) 2 Ankara Barosu Dergisi 417-427.
12. Ayan M ve Ayan N, Medeni Hukuka Giriş (Seçkin Yayıncılık 2016).
13. Başar D, ‘Çevreyi Kirletenin Sorumluluğunun Hukuki Niteliği ve Çevre Sorumluluk Hukukunda Sorumluluk Sebeplerinin Yarışması’ (2021) 46 Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 145-170.
14. Başoğlu B, ‘Sözleşme Dışı Kusursuz Sorumluluk Hukuku ve Özellikle Tehlike Sorumluluğuna ilişkin Değerlendirmeler’ (2016) 6 (2) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29-56.
15. Başoğlu Kapancı B, ‘Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının Tehlike Sorumluluğu’ (2025) 31 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 483-503.
16. Bayındır S, ‘Otonom Araçlarda Sözleşme Dışı Hukuki Sorumluluk Hallerinin Değerlendirilmesi’ (2021) 7 (2) İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 383-410.
17. Baysal B, Haksız Fiil Hukuku (On İki Levha Yayınları 2019).
18. Benli E ve Şenel G, ‘Yapay Zekâ ve Haksız Fiil Hukuku’ (2020) 2 (2) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 296-336.
19. Bildirici Z, İlyas S, Kepenek E ve Albayrak Y, ‘Kentsel Mekânda E-Skuter Kullanımına İlişkin Türkiye ve Dünyada Yapılan Yasal Düzenleme Örnekleri’ (2024) 7 (1) Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 31-42.
20. Boydak AB, ‘Karayolları Trafik Kanunu Kaynaklı Kusursuz Sorumluluk’ (2014) 5 (17) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 303-330.
21. Bozkurt EC, ‘Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk (Zorunlu Trafik) Sigortasında Sigortacının Zarar Görene Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar’ (Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi 2021).
22. Bulgur MH, ‘Karayolları Trafik Kanunu’na Göre Tehlike Sorumluluğu’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 2019).
23. Büyüksağiş E, ‘Tehlike Esasına Dayanan Genel Sorumluluk Kuralı Üzerine Eleştirel Değerlendirmeler’ (2006) 8 (1) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-20.
24. Caemmerer E, ‘Cansız Şeylerin Verdiği Zararlardan Sorumluluk ve Atom Tehlikesi’ (2011) 27 (1-4) Journal of Istanbul University Law Faculty 457-470.
25. Canbolat F ve Gönül Koşar G, ‘Motorlu Aracın İşletilmesinden Doğan Hukuki Sorumlulukta “Kusur”un Önemi ve Sorumluluğa Etkisi’ (2021) 23 (2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 839-872.
26. Copeland D, ‘Electric Scooters: A New Frontier in Transportation and Products Liability’ (2020) 26 (2) Richmond Journal of Law & Technology 1-53.
27. Çağlayan Y, Açıklamalı-Şerhli Türk Borçlar Kanunu Şerhi (Seçkin Yayıncılık 2024).
28. Çağlayan R, ‘Risk İlkesi Gereğince İdarenin Kusursuz Sorumluluğu Bağlamında Sosyal Risk İlkesi’ Sorumluluk ve Tazminat hukuku Sempozyumu (Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2009).
29. Çekin MS, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 71 Çerçevesinde Tehlike Sorumluluğu (On İki Levha Yayıncılık 2016).
30. Çekin MS, ‘Otonom Araçlar ve Hukuki Sorumluluk’ (2018) 33 Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 283-301.
31. Çelik ÇA, Tazminat ve Alacaklarda Sorumluluk ve Zamanaşımı (3. Bası, Seçkin Yayıncılık 2018).
32. Çelikkol Y, ‘Belediyelerde Ulaşım Hizmetlerinin Hukuki Rejimi’ (Doktora Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi 2025).
33. Çetiner B, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (On İki Levha Yayıncılık 2024).
34. Deutsch E, ‘Sorumluluk Hukukunun Temel İlkeleri’ (1981) 2 (2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 245-259.
35. Doğan M, Şahan G ve Atamulu İ, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Seçkin Yayıncılık 2021).
36. Durak Y, ‘Tehlike Sorumluluğu’ (2014) 9 (1) Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23-51.
37. Duran D, ‘Deprem Zararlarından Doğan Özel Hukuk Sorumluluğu’ (2025) 3 (2) İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 255-299.
38. Er Ö, Karayolları Trafik Kanunu’nda Kusur (Yetkin Yayınları 2022).
39. Erdoğan İ ve Keskin AD, Türk Medeni Hukuku (Gazi Kitabevi 2020).
40. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Legem Yayınevi 2023).
41. Eren F, ‘Karayolları Trafik Kanununa Göre Motorlu Araç İşletenin Akit Dışı Sorumluluğunun Hukuki Niteliği ve Unsurları’ (1987) 39 (1) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 159-212.
42. Eren F ve Dönmez Ü, Eren Borçlar Hukuku Şerhi Cilt II: Madde 49-82 (Yetkin Yayınları 2023).
43. Goodwin D, ‘Intoxicated Scootering: Rethinking Electric Scooter Liability in Washington State’ (2024) 99 (3) Washington Law Review 953-986.
44. Gümüşsoy G, ‘6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununa Göre Tehlike Sorumluluğu’ (2014) 13 (2) İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 31-54.
45. Günay E, Yargıtay, Bam Kararları ve Öğreti Görüşü Işığında Kusursuz Sorumluluğa Dayalı Tazminat İstemleri (Seçkin Yayıncılık 2020).
46. Günergök Ö ve Kayıhan Ş, Borçlar Hukuku Dersleri Genel Hükümler (On İki Levha Yayınları 2024).
47. Gürsoy KT, ‘İşverenin Sorumluluğu’ (1974) 31 (1) Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi 185-198.
48. İkizler M, ‘Avrupa Haksız Fiil Hukuku İlkelerinde Tehlike Sorumluluğu ve Türk Hukuku İle Kısaca Karşılaştırılması’ (2014) 16 (Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 3241-3260.
49. Karacan Çetin H, Karayolları Trafik Kanununda Hukuki Sorumluluk (Türk, İsviçre ve Alman Hukukları Karşılaştırmalı) (Seçkin Yayıncılık 2016).
50. Korkusuz R, ‘Hukukumuzda Tehlike Sorumluluğu Uygulaması ve Yeni Borçlar Kanunu Tasarısındaki Düzenlemesi’ Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Sempozyumu (2009).
51. Louis G, ‘Bird Law: Considerations in the Regulation of Electric Scooters’ (2021) 27 (2) Boston University Journal of Science and Technology Law 400-426.
52. Narter S, Kusursuz Sorumluluk, Haksız Fiil Sorumluluğu ve Tazminat Hukuku (Adalet Yayınevi 2024).
53. Nomer H, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Beta Yayınevi 2024).
54. Obradovic D, ‘Protection for Traffic Accidents Victims Caused by Drivers of Electric Scooter in Serbia’ (2022) 2022 (2) Journal of Eastern-European Criminal Law 54-65.
55. Oğuzman K ve Öz T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt II (Vedat Kitapçılık 2024).
56. Okudan B ve Dündar S, ‘Analysis and Comparison of Electric Scooter Crashes: A Review of Crash Characteristics and Health Outcomes in Türkiye’ (2024) Journal of Transportation and Logistics 1-12.
57. Okur S, Otonom Araçlarda Sözleşme Dışı Hukuki Sorumluluk: Yapay Zekâ Sorumluluk Doktrinine Mukayeseli Bir Katkı (Adalet Yayınevi 2021).
58. Özsunay E, E-Skuterların Karıştıkları Trafik Kazalarında Sorumluluk İlişkileri (Aristo Yayınevi 2023).
59. Saraç S, Türk Borçlar Kanunu’nda Tehlike Sorumluluğu (TBK m. 71) (On İki Levha Yayıncılık 2013).
60. Sarıhan BB, ‘Türk Borçlar Kanunu’nda Genel Bır Kural Olarak Tehlıke Sorumluluğu’ (2014) 20 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 1177-1196.
61. Şen Doğramacı H, ‘Tehlikeyi Önleme Yükümlülüğünün Sorumluluk Hukukundaki Yeri ve Önemi’ (2013) Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (Hukuk Özel Sayısı) 55-65.
62. Tandoğan H, Türk Mesuliyet Hukuku: Akit Dışı ve Akdi Mesuliyet (Vedat Kitapçılık 2010).
63. Tandoğan H, ‘Tehlike Sorumluluğu Kavramı ve Türk Hukukunda Tehlike Sorumluluklarının Düzenlenmesi Sorunu’ (1979) 10 (2) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 291-321.
64. Ulusan İ, ‘Tehlike Sorumluluğu Üstüne’ (2011) 4 (6) İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi 23-57.
65. Üçışık G, ‘Tehlike Sorumluluğunun Genel Kural İle Düzenlenmesi’ Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Sempozyumu (2009).
66. Watson M, ‘A Bird, Lime, Skip, and a Jump towards E-Scooter Regulation’ (2020) 44 (2) Nova Law Review 261-288.
67. Yavaş O, ‘Trafik Kazaları Sebebi ile Meydana Gelen Bedensel Zararlardan Sigortacının Sorumluluğu’ (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi 2020).
68. Yavuz C, ‘Türk Borçlar Kanunu Tasarısı’na Göre Kusursuz Sorumluluk Halleri ve İlkeleri’ (2008) 14 (4) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 29-61.
69. Yılmaz G, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Kapsamına Giren Teminat Türleri (On İki Levha Yayınları 2025).
70. Yılmaz H, Karayolları Trafik Kanunu’na Göre Motorlu Araç İşletenin Hukuksal Sorumluluğu (Vedat Kitapçılık 2014).
71. Yılmaz S, ‘Türk Borçlar Kanunu Tasarısında Sebep Sorumluluklarına İlişkin Yeni Hükümler’ (2010) 59 (3) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 551-578.
72. Yiğit B, Genel Tehlike Sorumluluğu (Seçkin Yayıncılık 2022).
73. Yurdakul Kılıç G, ‘Trafik Kazalarında Müteselsil Sorumluluk’ (Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi 2025).
74. Yücel Ö, Türk Borçlar Kanununa Göre Genel Tehlike Sorumluluğu (Seçkin Yayıncılık 2014).