Successive Co-Perpetration

Öz

Successive co-perpetration is a form of co-perpetration in which the decision to commit the offence jointly is made during the execution of the act and, from that moment onward, joint control over the act is established. As a subtype of co-perpetration, it incorporates the requirements of the existence of a joint decision to commit the offence and the establishment of joint control over the act. This study aims to clarify how these requirements manifest in cases of successive co-perpetration. Within this framework, the moment at which the joint decision to commit the offence is formed, the functional control over the act, and the limits of the liability of the co-perpetrator who joins the offence at a later stage are examined. By evaluating various scenarios, the study investigates whether it is possible to establish a retroactive sphere of liability for the co-perpetrator who joins the offence subsequently. Furthermore, the question of whether a co-perpetrator who joins the offence at a later stage can be held liable for qualified forms of the offence that occurred prior to their participation is addressed, given its central importance in doctrinal debates. The study also explains the approaches in German doctrine and practice, together with the views in Turkish law on this issue. In addition, different solution proposals have been evaluated comparatively, and systematic conclusions and recommendations have been presented with regard to potential problems that may arise in practice. In this context, the study aims to contribute to clarifying the conceptual framework of the subject and shedding light on the contested issues.

Anahtar Kelimeler

• Co-Perpetration
• Successive Co-Perpetration
• Participation in Crime
• Joint Decision to Commit an Offence
• Joint Control over the Act

Suça Sonradan Katılımlı Müşterek Faillik

Öz

Suça sonradan katılımlı müşterek faillik, birlikte suç işleme kararının fiilin icrası esnasında alındığı ve bu andan sonra fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulmak suretiyle gerçekleşen bir müşterek faillik türüdür. Müşterek faillik türü olmasının bir sonucu olarak, müşterek failliğe ilişkin “birlikte suç işleme kararının mevcut olması” ve “fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulması” şartlarını da bünyesinde barındırır. Çalışmada, müşterek failliğin şartlarının suça sonradan katılımlı müşterek faillikte nasıl görünüm kazandığı açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede, suça sonradan katılımlı müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının alındığı an, fiil üzerinde fonksiyonel hakimiyet kurulması ve suça sonradan katılan müşterek failin sorumluluğunun sınırı tartışma konusu yapılmıştır. Çeşitli ihtimaller değerlendirilmek suretiyle suça sonradan katılan müşterek fail nezdinde geriye dönük bir sorumluluk sahası oluşturulmasının mümkün olup olmadığı irdelenmiştir. Suçun nitelikli hallerinin, suça sonradan katılan müşterek failin bu katılımından önce vuku bulması durumunda müşterek failin bu nitelikli halden sorumlu tutulabilip tutulamayacağı meselesi doktrindeki tartışmaların odağı olması bakımından da önem arz ettiğinden ayrıca ele alınmıştır. Konuya ilişkin Alman öğretisindeki ve uygulamasındaki durumla birlikte Türk hukukundaki görüşler izah edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, farklı çözüm önerileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, uygulamada ortaya çıkabilecek sorunlar bakımından sistematik sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir. Bu bağlamda, konuya ilişkin kavramsal çerçevenin netleştirilmesine ve tartışmalı noktalara açıklık getirilmesine katkı sunmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Müşterek Faillik
• Suça Sonradan Katılımlı Müşterek Faillik
• Suça İştirak
• Birlikte Suç İşleme Kararı
• Fiil Üzerinde Müşterek Hakimiyet

Kaynakça

1. Açıkgöz E İ, Müşterek Faillik (1. Bs., Adalet Yayınevi 2024).
2. Akbulut B, Ceza Hukuku Genel Hükümler (11. Bs., Adalet Yayınevi 2024).
3. Artuk M. E, Gökcen A, Alşahin M. E ve Çakır K, Ceza Hukuku Genel Hükümler (18. Bs., Adalet Yayınevi 2024).
4. Artuk M. E, Gökcen A, Alşahin M. E ve Çakır K, Gerekçeli Ceza Kanunları (25. Bs., Adalet Yayınevi 2023).
5. Baumann J, Weber U und Mitsch W, Strafrecht Allgemeiner Teil (11. Auflage, Gieseking 2003).
6. Blei H, Strafrecht I. Allgemeiner Teil (18. Auflage, C.H. Beck 1983).
7. Bostancı Bozbayındır G, ‘Müşterek Faillikte Sınırın Aşılması ve Şahısta Hata’ (2019) 17(202) Legal Hukuk Dergisi 4203-4262.
8. Böhringer J, Fahrlässige Mittäterschaft (1. Auflage, Nomos 2017).

9. Centel N, Zafer H ve Çakmut Ö, Türk Ceza Hukukuna Giriş (11. Bs., Beta Yayıncılık 2020).
10. Çakır K, Suça İştirakte Müşterek Faillik (2. Bs., Adalet Yayınevi 2024).
11. Çelen Ö, Bir İştirak Şekli Olarak Yardım Etme (Aslî Fail-Yardım Eden Ayrımı) (1. Bs., Adalet Yayınevi 2020).
12. Demirbaş D, Ceza Hukuku Genel Hükümler (19. Bs., Seçkin Yayıncılık 2024).
13. Dikmen H, Türk Ceza Hukukunda Müşterek Faillik (1. Bs., Seçkin Yayıncılık 2023).
14. Dönmezer S ve Erman S, Nazarî ve Tatbikî Ceza Hukuku (14. Bs., Der Yayıncılık 2019).
15. Dülger M V, Ceza Hukuku Genel Hükümler (3. Bs., Seçkin Yayıncılık 2025).
16. Freund G, Strafrecht Allgemeiner Teil (2. Auflage, Springer 2009).
17. Gössel K H, ‘Sukzessive Mittäterschaft und Täterschaftstheorien’ iç Johanna Bosch (ed), Festschrift für Hans-Heinrich Jescheck zum 70. Geburtstag (Duncker&Humblot 1985) 537-557.
18. Gropp W und Sinn A, Strafrecht Allgemeiner Teil (5. Auflage, Springer 2020).
19. Hakeri H, Ceza Hukuku Genel Hükümler (26. Bs., Adalet Yayınevi 2022).
20. İçel K, Ceza Hukuku Genel Hükümler (7. Bs., Beta Yayıncılık 2023).
21. Jakobs G, Strafrecht Allgemeiner Teil (2. Auflage, Walter de Gruyter 1991).
22. Jescheck H und Weigend T, Lehrbuch des Strafrechts Allgemeiner Teil (5. Auflage, Duncker&Humblot 1996).
23. Kantarcı N, ‘Müşterek Faillikte İcra Hareketlerine Başlama Sorunu’ (2023) 25 (1) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 195-227.
24. Karaaslan R, Şirket Yöneticilerinin Ceza Sorumlulukları (2. Bs., Seçkin Yayıncılık 2023).
25. Keçelioğlu E, ‘Alman Ceza Hukukunda Faillik’ (2006) (65) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 73-88.
26. Kıdıl F, Taksirli Suçlarda İştirak ve Müşterek Faillik (1. Bs., On İki Levha Yayınları 2025).
27. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (18. Bs., Seçkin Yayıncılık 2025).
28. Küper W, ‘Zur Problematik der sukzessiven Mittäterschaft-Zugleich Anmerkung zum Urteil des BGH vom 16.12.1980’ (1981) Juristen Zeitungen 568-574.
29. Murmann U, ‘Suça Sonradan İştirakin Koşulları Hakkında’ (H. Sefa Eryıldız çev, Ceza Hukuku Dergisi 2016) 229-244.
30. Murmann U, ‘Zu den Voraussetzungen der (sukzessiven) Beteiligung-zugleich Anmerkung zu BGH, Urt. v. 18.12.2007-1 StR 301/07, NStZ 2008, 280’ (2008) 5 Zeitschrift für das Juristische Studium 456-464.
31. Önok R. M, Yapısal Suçlarda Failin Tespiti: Müşterek Suç Girişimi (Joint Criminal Enterprise) ve Örgütsel Hakimiyete Dayalı Dolaylı Faillik Doktrinleri (1. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2019).
32. Özbek V Ö, Doğan K, Meraklı S, Bacaksız P ve Başbüyük İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (16. Bs., Seçkin Yayınevi 2025).
33. Özgenç İ, ‘Failliğin Üçüncü Bir Görünüş Şekli Olarak Müşterek Faillik’ (1994) 4(1-2) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 159-190.
34. Özgenç İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (21. Bs., Seçkin Yayıncılık 2025).
35. Öztürk B ve Erdem M R, Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku (25. Bs., Seçkin Yayıncılık 2025).
36. Puppe I, ‘Der gemeinsame Tatplan der Mittäter’ (2007) 6 Zeitschrift für Internationale Strafrechtsdogmatik 234-246.
37. Rengier R, ‘Täterschaft und Teilnahme-Unverändert aktuelle Streitpunkte’ (2010) Juristische Schulung 281-287.
38. Roxin C, Strafrecht Allgemeiner Teil (1. Auflage, C.H. Beck 2003).
39. Roxin C, Täterschaft und Tatherrschaft (11. Auflage, De Gruyter 2022).
40. Roxin C und Greco L, Strafrecht Allgemeiner Teil (5. Auflage, C.H. Beck 2020).
41. Schlösser J, Soziale Tatherrschaft (1. Auflage, Duncker&Humblot 2004).
42. Schünemann B und Greco L, Strafgesetzbuch Leipziger Kommentar (13. Auflage, De Gruyter 2021).
43. Toroslu N ve Toroslu H, Ceza Hukuku Genel Kısım (28. Bs., Savaş Yayınevi 2025).
44. Welzel H, Das Deutsche Strafrecht (1. Auflage, Walter de Gruyter&Co. 1947).
45. Yavuz Y, Suçun Nitelikli Halleri (1. Bs., On İki Levha Yayınları 2023).
46. Yılmaz Z, ‘Türk Ceza Kanunu Bakımından Müşterek Failliğin Şartları’ (2023) 11(21) Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 107-142.
47. Zafer H, Ceza Hukuku Genel Hükümler (8. Bs., Beta Yayıncılık 2021).