Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tashihi

Öz

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 304’te düzenlenen tashih yolu ile mahkemelerce verilen hükümde yer alan ve ilk görüşte göze çarpan hesap, yazı ve benzeri hataların düzeltilmesi amaçlanmıştır. Bu düzeltme bir hukuki değerlendirme, denetleme niteliğinde değildir . Tashih ile hükmün özüne zarar verilmeden gözden kaçmış olan basit hataların düzeltilmesi söz konusu olup, tashihin bahane edilerek hükmün değiştirilmesi, hükümde unutulan bir hususun hükme eklenmesi mümkün değildir . Bu çalışmada, tashih, tashihin hukuki niteliği, amacı, kapsamı, tashihe başvuru usul ve şekli üzerinde durulmuştur. Tashih başvurusu yapılabilecek ve yapılamayacak hususlar doktrin ve Yargıtay kararları eşliğinde tartışılmıştır. Hükmün tashihi sadece HMK m. 304, m. 437 kapsamında değil Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) kapsamında da incelenmeye çalışılmış, tashih ile benzer müesseselerin karşılaştırması yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tashih
• Düzeltme
• tashihin hukuki niteliği
• hüküm
• hesap ve yazı hataları

Correction of Court and Arbitration Awards

Öz

Purpose of correction mechanism which is regulated in Article 304 of the Code of Civil Procedure(HMK), is to rectify errors in judicial decisions rendered by courts that are apparent at first glance, such as calculation mistakes, clerical errors and other similar errors. Such corrections are not a legal evaluation or review. Through correction , only simple errors that have been overlooked may be remedied without harming the the essence of judgement, and it is not possible to change the judicial decision or add a forgotten matter to the judgement by using correction mechanism as an excuse. This study focuses on correction, its legal nature, purpose, scope and the procedure and form of applying correction. Issues that can and cannot be subject to correction are discussed with the help of doctrine and Court of Cassation decisions. Correction of judgements is examined not only within the scope of HMK Articles 304 and 437 but also within the framework of the International Arbitration Law (MTK), and a comparison is made between correction and similar institutions.

Anahtar Kelimeler

• Correction,
• amendment
• judgment
• the legal nature of a correction
• accounting and clerical errors

Kaynakça

1. Akıncı Z, Milletlerarası Tahkim (7. Bs., Vedat Kitapçılık 2025).
2. Akkaya T, ‘Hükmün Tashihi Yoluyla Onama veya Bozma Kararının Kaldırılması ve Değiştirilmesi’ (2015) 11(32) Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukuku Dergisi 91-112.
3. Akkaya T, ‘Medeni Usûl Hukukunda Hükmün (Nihai Kararların) Tamamlanması’ (2021) 25(1) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19-60.
4. Aksungur M, ‘Medeni Usul Hukukunda Hükmün Tamamlanması’ (Yüksek Lisans Tezi, Çankaya Üniversitesi 2024) Erişim Tarihi 13 Aralık 2025.
5. Alangoya Y, Yıldırım K ve Deren-Yıldırım N, Medeni Usul Esasları (6. Bs., Alkım Yayınevi 2006).
6. Arslan R, Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi (Turhan Kitabevi 1977).
7. Arslan R, Yılmaz E, Taşpınar Ayvaz S ve Hanağası E, Medeni Usul Hukuku (11. Bs., Yetkin Yayınları 2025).
8. Atalı M ve Dırenisa E, ‘Karar ve Hüküm’ iç Pekcanıtez H, Özekes M, Akkan M ve Taş Korkmaz H (edr), Pekcanıtez Medeni Usul Hukuku, C IV (16. Bs., On İki Levha Yayınları 2025).

9. Atalı M, Ermenek İ ve Erdoğan E, Medeni Usul Hukuku (8. Bs., Yetkin Yayınları 2025)
10. Belgin Güneş D, ‘Medenî Usûl Hukukunda Hükmün Tamamlanması (HMK m. 305/A)’ (2021) 12(1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 313-328.
11. Boran Güneysu N, ‘Medenî Yargılama Hukukunda Düzelterek Onama Kararı’ (2013) 0(14) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 329-352.
12. Budak AC ve Karaaslan V, Medeni Usul Hukuku (8. Bs., Filiz Kitabevi 2024).
13. Can H ve Öztürk E, Tahkim Hukuku Genel Esasları (2. Bs., Seçkin Yayınları 2025).
14. Erdem M, ‘Medeni Usul Hukukunda Hükümlerin Tavzihi’ (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi 2001) Erişim Tarihi 10 Aralık 2025.
15. Eroğlu O, HMK Kapsamında Tahkim Şerhi (Seçkin Yayınları 2026).
16. Esen E, Milletlerarası Tahkim (Filiz Kitabevi 2025).
17. Garibli R, ‘Hükmün Tashihi Tavzihi ve Tamamlanması’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi 2022) Erişim Tarihi 10 Aralık 2025.
18. Görgün Ş, Börü L ve Kodakoğlu M, Medeni Usul Hukuku (14. Bs., Yetkin Yayınları 2025).
19. Gözütok Z, Hukuk Davalarında Hüküm Kurma Esasları ve Gerekçe (4. Bs., Adalet Yayınevi 2023).
20. Günyaktı Kahye R, ‘Medeni Usul Hukukunda Maddi Hataların Düzeltilmesi (HMK m. 183)’ (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi 2022). Erişim Tarihi 15 Ağustos 2025.
21. Işık S, MTK ve HMK Kapsamında Hakem Kararlarına Karşı İptal Davası (2. Bs., On İki Levha Yayınları 2025).
22. Işık S, ‘Hükmün Tamamlanmasına Müracaat Bakımından Gerekli Olan Talep Şartı: Türk ve Alman Medenî Usûl Hukuku (HMK m. 305/A; dZPO §321) Kapsamında Değerlendirmeler’ (2024) 9(1) İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 211-251.
23. Kalafatoğlu MP, ‘Milletlerarası Tahkim Kanunu Uyarınca Hakem Kararı Hakkında Düzeltme, Yorum ve Tamamlama Kararları ve Bu Kararların İptal Davası Açma Süresine Etkisi’ (2020) 40(1) PublicandPrivate International LawBulletin 25-53.
24. Kalpsüz T, Türkiyede Milletlerarası Tahkim (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2007).
25. Karaaslan E ve Karaaslan V, ‘Hükmün Tamamlanması’ (2021) 8(2) İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 557-578.
26. Kıyak E, ‘Medeni Usul Hukukunda Maddi Hataların Düzeltilmesi (HMK m.183)’ (2017) 12(134) Terazi Hukuk Dergisi 31-42.
27. Kuru B ve Aydın B, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı (8. Bs., Yetkin Yayınları 2023).
28. Meydan N ve Yapal F, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Emsal Yargıtay Kararları (Zigana Yayınları 2014).
29. Namlı M, MTK ve HMK Çerçevesinde Hakem Kararlarına Karşı İptal Davasında Yargılama Usulü (1. Bs., On İki Levha Yayınları 2025).
30. Okumuş N, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Hakem Kararlarının İptali (On İki Levha Yayınları 2021).
31. Özbay İ ve Erdem M, ‘Hakem Kararlarının Tavzihi, Düzeltilmesi ve Tamamlanması (HMK M.437)’ (2013) 1(2) Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 45-75.
32. Pekcanıtez H, Atalay O ve Özekes M, Medeni Usul Hukuku Temel Bilgiler (19. Bs., On İki Levha Yayınları 2025).
33. Selçuk S, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na Göre Hakem Kararlarının İptali (Yetkin Yayınları 2018).
34. Tanrıver S, Medeni Usul Hukuku Cilt II (3. Bs., Filiz Kitabevi 2025).
35. Tanrıver S, Medeni Usul Hukuku Dersleri (Filiz Kitabevi 2025)
36. Tutumlu MA, Hükmün Açıklanması ve Düzeltilmesi (2. Bs., Seçkin Yayınları 2012).
37. Yanık S, ‘Medenî Usûl Hukukunda Hükmün Tavzihi ve Tashihi’ (Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi 2016) Erişim Tarihi 13 Aralık 2025.
38. Yılmaz E, Hukuk Sözlüğü (11. Bs., Yetkin Yayınları 2023).
39. İnternet Kaynakları Erişim Tarihi 12 Aralık 2025.
40. Erişim Tarihi 16 Ağustos 2026.
41. Erişim Tarihi 08 Aralık 2025.
42. Erişim Tarihi 15 Aralık 2025.