Bir Kamu Hukuku Meselesi Olarak Göçmenlerin Toplumsal Bütünleşmesi: Düzensiz Göç, Katılım ve Hukuki Statü Arasında İspanyol Arraigo Sistemi

Öz

Göçmenlerin toplumsal bütünleşmesi, yalnızca sosyal politika ve göç yönetiminin değil, insan hakları, demokratik katılım ve hukuk devleti ilkeleriyle kesişen bir kamu hukuku meselesidir. Bu çalışma, özellikle düzensiz göç bağlamında toplumsal gerçeklik ile hukuki statü arasındaki ilişkiyi incelemekte ve bütünleşmenin hukuki mekanizmalarda nasıl dikkate alındığını araştırmaktadır. Öncelikle bütünleşme kavramının asimilasyon, uyum ve kapsayıcılık gibi yakın kavramlarla ilişkisi ele alınmakta; ardından insan hakları, katılım ve hukuki statü ekseninde kamu hukuku bakımından taşıdığı anlam ortaya konulmaktadır. Çalışmada ayrıca farklı düzenlileştirme ve statüye geçiş mekanizmaları karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu çerçeve, İspanyol hukukundaki arraigo sistemi üzerinden somutlaştırılmaktadır. Çalışma, arraigonun sosyal, ailevi, ekonomik, eğitimsel ve hukuki bağları farklı biçimlerde dikkate alan sürekli bir statü mekanizması olarak, toplumsal bütünleşme ile hukuki statü arasındaki ilişkinin özgün bir örneğini oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bütünleşme, hukuki statünün yerine geçen veya kendiliğinden statü doğuran bir kavram değil; toplumsal gerçekliğin hukuken hangi koşullarda dikkate alınabileceğini görünür kılan önemli bir kamu hukuku kavramı olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• göçmenlerin toplumsal bütünleşmesi
• düzensiz göç
• hukuki statü
• arraigo
• hukuk devleti
• demokratik katılım

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2219 Programı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında 1059B192301129 numarasıyla desteklenen ve Barselona Üniversitesi’nde gerçekleştirilen araştırma çerçevesinde hazırlanmıştır. Desteği için TÜBİTAK'a teşekkür ederim.

Migrant Social Integration as a Matter of Public Law: The Spanish Arraigo System at the Intersection of Irregular Migration, Participation, and Legal Status

Öz

Migrant social integration is not merely a matter of social policy or migration management, but also a public law issue intersecting with human rights, democratic participation, and the rule of law. This article examines the relationship between social reality and legal status, particularly in the context of irregular migration, and explores how integration is taken into account within legal mechanisms. It first analyses the concept of integration in relation to assimilation, adaptation, inclusion, and other related notions, and then considers its significance for public law through the interrelationship between human rights, participation, and legal status. The article also comparatively examines different regularisation and status-transition mechanisms. This framework is further explored through the Spanish arraigo system. The study argues that arraigo, as a permanent status mechanism that gives varying legal relevance to social, family, economic, educational, and prior legal ties, provides a distinctive example of the relationship between integration and legal status. It concludes that integration should not be understood as a substitute for legal status or as automatically generating such status, but as an important public law concept illuminating the conditions under which social realities may acquire legal relevance.

Anahtar Kelimeler

• migrant social integration
• irregular migration
• legal status
• arraigo
• rule of law
• democratic participation

Destekleyen Kurum

TUBITAK

Teşekkür

This study was prepared within the framework of research conducted at the University of Barcelona and supported by TÜBİTAK under the 2219 Postdoctoral Research Fellowship Programme, grant no. 1059B192301129. I would like to thank TÜBİTAK for its support.

Kaynakça

1. Ager A ve Strang A, ‘Understanding Integration: A Conceptual Framework’ (2008) 21(2) Journal of Refugee Studies 166
2. Aja E, Montilla JA ve Roig E (eds), Las Comunidades Autónomas y la Inmigración (Tirant lo Blanch 2006)
3. Alkan Aykaç S ve Karakaş M, ‘Entegrasyon, Asimilasyon ve Uyum Kavramları Arasından Türkiye’nin Seçimi’ (2022) 6 (Göç ve Mültecilik Özel Sayısı) İçtimaiyat 419
4. Ambrosini M ve Ince-Beqo G, ‘Alternatives to Return: An Ideal-Typical Categorization of State Responses to Non-Repatriated Irregular Migrants’ (2026) Journal of International Migration and Integration
5. Arango J, Exceptional in Europe? Spain’s Experience with Immigration and Integration (Migration Policy Institute 2013)
6. Arango J ve Martin PL, ‘Best Practices to Manage Migration: Morocco-Spain’ (2005) 39(1) International Migration Review 258
7. Arce Jiménez C, Los derechos políticos de los residentes extranjeros: La ciudadanía inclusiva (Defensor del Pueblo Andaluz 2012)
8. Arendt H, The Origins of Totalitarianism (Yeni Baskı, Harcourt Brace Jovanovich 1973)

9. Aygün M ve Kaya C, ‘Yabancılar ve Uluslararası Koruma Hukukunda Kalıcı Bir Çözüm Olarak Yerel Entegrasyon’ (2016) 7(1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 87
10. Bakewell O, ‘Conceptualising Displacement and Migration: Processes, Conditions, and Categories’ içinde K Koser ve S Martin (eds), The Migration-Displacement Nexus: Patterns, Processes, and Policies (Berghahn Books 2011)
11. Baldwin-Edwards M ve Kraler A (eds), REGINE: Regularisations in Europe (International Centre for Migration Policy Development 2009)
12. Bauböck R ve Permoser JM, ‘Sanctuary, Firewalls, Regularisation: Three Inclusive Responses to the Presence of Irregular Migrants’ (2023) 49(14) Journal of Ethnic and Migration Studies 3671
13. Bauder H, ‘Why We Should Use the Term “Illegalized” Refugee or Immigrant: A Commentary’ (2014) 26(3) International Journal of Refugee Law 327
14. Bauloz C, Vathi Z ve Acosta D, ‘Migration, Inclusion and Social Cohesion: Challenges, Recent Developments and Opportunities’ içinde International Organization for Migration, World Migration Report 2020 (IOM 2020)
15. Beetham D, Demokrasi ve İnsan Hakları (Bilal Canatan çev, 2. Baskı, Liberte Yayınları 2014)
16. Bottero M, ‘Integration (of Immigrants) in the European Courts’ Jurisprudence: Supporting a Pluralist and Rights-Based Paradigm?’ (2023) 24 Journal of International Migration and Integration 1719
17. Brick K, Regularizations in the European Union: The Contentious Policy Tool (Migration Policy Institute 2011) Erişim Tarihi 4 Eylül 2026
18. Chauvin S, Garcés-Mascareðas B ve Kraler A, ‘Working for Legality: Employment and Migrant Regularization in Europe’ (2013) 52(6) International Migration 118
19. Colectivo Ioé, ‘La sociedad espaðola y la inmigraciñn extranjera’ (2003) 98 Papeles de Economía Española 16
20. Costello C, The Human Rights of Migrants and Refugees in European Law (Oxford University Press 2016)
21. Cohen R, ‘Introduction’ içinde R Cohen ve Z Layton-Henry (eds), The Politics of Migration (Edward Elgar 1997)
22. Dedeoğlu S ve Ekiz Gökmen Ç, ‘Göç Teorileri, Göçmen Emeği ve Entegrasyon: Kadınların Yeri’ içinde Kristen Biehl ve Didem Danış (eds), Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Türkiye’de Göç Araştırmaları (SU Gender ve Göç Araştırmaları Derneği 2020)
23. de Lucas J, ‘La ciudadanía basada en la residencia y el ejercicio de los derechos políticos de los inmigrantes’ (2006) 13 Cuadernos Electrónicos de Filosofía del Derecho
24. Dormido Abril J, ‘El arraigo: Tipología y cuestiones controvertidas’ (2024) 20 Revista Derecho Social y Empresa 125
25. Esser H, Aspekte der Wanderungssoziologie: Assimilation und Integration von Wanderern, ethnischen Gruppen und Minderheiten: Eine handlungstheoretische Analyse (Luchterhand 1980)
26. Fernández Alles JJ, ‘El Reglamento de Extranjería de 2024 y su reforma de 2026 desde una perspectiva constitucional’ (2025) 13 Revista de Estudios Fronterizos del Estrecho de Gibraltar 1
27. Finotelli C, ‘Regularisation of Immigrants in Southern Europe: What Can Be Learned from Spain?’ içinde M Bommes ve G Sciortino (eds), Foggy Social Structures: Irregular Migration, European Labour Markets and the Welfare State (Amsterdam University Press 2011)
28. Finotelli C ve Arango J, ‘Regularisation of Unauthorised Immigrants in Italy and Spain: Determinants and Effects’ (2011) 57(3) Documents d’Anàlisi Geogràfica 495
29. Gözler K, ‘Cumhuriyet ve Monarşi’ (1998) 53 Türkiye Günlüğü 27 Erişim Tarihi 3 Eylül 2026.
30. Göztepe E, ‘Yurttaşlığın Kamusal ve Ulusüstü Boyutu: Avrupa Yurttaşlığı ve “Göçmen Forumu” Örnekleri’ (2003) 52(4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 229
31. Habermas J, Between Facts and Norms: Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy (W Rehg çev, MIT Press 1996)
32. Hathaway JC, The Rights of Refugees under International Law (2. Baskı, Cambridge University Press 2021)
33. Hendow M, Bilger V, Hofmann M ve Kraler A, ‘Migration Policies Addressing Irregularity: A Typology of Responses’ (2026) 14 Comparative Migration Studies 44
34. Hinterberger KF, Regularisations of Irregularly Staying Migrants in the EU: A Comparative Legal Analysis of Austria, Germany and Spain (Nomos/Hart 2023)
35. Huddleston T, Migrant Political Participation: A Review of Policies and Integration Results in the OSCE Region (OSCE/ODIHR 2017)
36. Isin EF ve Nyers P (eds), Routledge Handbook of Global Citizenship Studies (Routledge 2014)
37. Iglesias J, Rua A ve Ares A, Un arraigo sobre el alambre: La integración social de la población de origen inmigrante en España (Fundaciñn FOESSA 2020)
38. İçduygu A ve Aksel DB, Türkiye’de Düzensiz Göç (Uluslararası Göç Örgütü Türkiye 2012)
39. Kaya A, ‘Türkiye’de Entegrasyon Tartışmaları: Aktörler ve Rolleri’ (2022) 21 (Türkiye’nin Göç Siyaseti Özel Sayısı) İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 335
40. Kaya A, ‘Türkiye’de Göç ve Uyum Tartışmaları: Geçmişe Dönük Bir Bakış’ (2018) 5(14) İDEALKENT 11
41. Kymlicka W, ‘Çokkültürlülük: Başarı, Başarısızlık ve Gelecek’ (Fatih Öztürk çev, 2012) 70(2) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 297
42. Martínez de Lizarrondo Artola A, ‘La integraciñn de inmigrantes en Espaða: el modelo patchwork’ (2009) 26 Migraciones 115
43. Moreno-Lax V, ‘The “Crisification” of Migration Law: Insights from the EU External Border’ (Queen Mary Law Research Paper No 403/2023, 2023) Erişim Tarihi 4 Eylül 2026
44. Murphy C, Gilmartin M ve Caulfield L, ‘Building and Applying a Human Rights-Based Model for Migrant Integration Policy’ (2019) 11(3) Journal of Human Rights Practice 445
45. Odyakmaz Z, ‘Hukukun Uluslararası Bütünleşmesi ve İç Hukuka Yansıması’ (2008) 16(2) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11.
46. Özcan MT, Modern Toplum ve Hukuk Devleti (On İki Levha Yayıncılık 2008)
47. Özenç B, Hukuk Devleti: Kökenleri ve Küreselleşme Çağındaki İşlevi (3. Baskı, İletişim Yayınları 2020)
48. Palazñn Ferrando S, ‘La emigraciñn espaðola a América Latina durante el primer franquismo (1939-1959): Interrupciñn y reanudaciñn de una corriente tradicional’ (1991-1992) 8-9 Anales de la Universidad de Alicante: Historia Contemporánea
49. Peitz L, ‘Return or Regularization? A Temporal Analysis of Rejected Asylum Seekers in Germany’ (2026) 32(1) Population, Space and Place e70170
50. Pierson C, The Modern State (3. Baskı, Routledge 2011)
51. Portes A ve Zhou M, ‘The New Second Generation: Segmented Assimilation and Its Variants’ (1993) 530(1) The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science 74
52. Rosenfeld M, ‘The Rule of Law and the Legitimacy of Constitutional Democracy’ (2001) 74 Southern California Law Review 1307
53. Rubio-Marín R, ‘Integration in Immigrant Europe: Human Rights at a Crossroads’ içinde R Rubio-Marín (ed), Human Rights and Immigration (OUP 2014)
54. Rubio-Marín R, ‘Introduction: Human Rights and the Citizen/Non-citizen Distinction Revisited’ içinde R Rubio-Marín (ed), Human Rights and Immigration (OUP 2014)
55. Shachar A, ‘Citizenship’ içinde Michel Rosenfeld ve András Sajñ (eds), The Oxford Handbook of Comparative Constitutional Law (OUP 2012) 1002
56. Safran W, ‘Citizenship and Nationality in Democratic Systems: Approaches to Defining and Acquiring Membership in the Political Community’ (1997) 18(3) International Political Science Review 313
57. Sánchez Alonso B, ‘La política migratoria en Espaða: Un análisis de largo plazo’ (2011) 69(M1) Revista Internacional de Sociología 243
58. Schütze T, ‘The (Non-)Status of “Duldung”: Non-Deportability in Germany and the Politics of Limitless Temporariness’ (2023) 36(3) Journal of Refugee Studies 409
59. Schmalz D, Refugees, Democracy and the Law: Political Rights at the Margins of the State (Routledge 2020)
60. Shaw J, ‘European Integration’ içinde S Garben ve L Gormley (eds), The Oxford Encyclopedia of EU Law (Oxford University Press 2022) Erişim Tarihi 3 Eylül 2026
61. Silver H, ‘Social Exclusion and Social Solidarity: Three Paradigms’ (1994) 133(5-6) International Labour Review 531
62. Sironi A, Bauloz C ve Emmanuel M (eds), Glossary on Migration (International Migration Law No 34, International Organization for Migration 2019)
63. Spencer S ve Triandafyllidou A, ‘The Contested Concept of “Integration”‘ içinde P Scholten (ed), Introduction to Migration Studies: An Interactive Guide to the Literatures on Migration and Diversity (Springer 2022)
64. Strang A ve Ager A, ‘Refugee Integration: Emerging Trends and Remaining Agendas’ (2010) 23(4) Journal of Refugee Studies 589
65. Şengül İ, ‘Unpacking Temporary Protection of Refugees: Failure of Durable Solutions and Uncertainties’ (2022) 13(1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16
66. Tanör B ve Yüzbaşıoğlu N, 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku (7. Bs., Beta 2005)
67. Teziç E, Anayasa Hukuku (23. Bs., Beta 2019)
68. Torrñ i Calabuig A, ‘La formaciñn como llave para la integraciñn laboral de las personas extranjeras. Avances y retos pendientes del RD 1155/2024’ (2025) 29 Eunomía. Revista en Cultura de la Legalidad 217
69. Triguero Martínez LÁ, ‘El arraigo y los modelos actuales jurídico-políticos de inmigraciñn y extranjería’ (2015) 36 Migraciones 433
70. Vintila D ve Morales L, ‘La representaciñn política de las personas de origen inmigrante en Espaða e Italia’ (2018) 103(4) Papers: Revista de Sociologia 521
71. von Bogdandy A, ‘Das Öffentliche im Völkerrecht im Lichte von Schmitts “Begriff des Politischen”: Zugleich ein Beitrag zur Theoriebildung im Öffentlichen Recht’ (2017) 77(4) Zeitschrift für ausländisches öffentliches Recht und Völkerrecht 877
72. von Bogdandy A, Ferrer Mac-Gregor E, Morales Antoniazzi M, Piovesan F ve Soley X, ‘A manera de prefacio: Ius Constitutionale Commune en América Latina: Un enfoque regional del constitucionalismo transformador’ içinde A von Bogdandy, M Morales Antoniazzi ve E Ferrer Mac-Gregor (eds), Ius Constitutionale Commune en América Latina: Textos básicos para su comprensión (Instituto de Estudios Constitucionales del Estado de Querétaro ve Max Planck Institute for Comparative Public Law and International Law 2017)
73. Yılmaz S, Kitlesel Akın (Sığınma) Durumunda Geçici Koruma Rejimi ve Asgari Muamele Standardı (1. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2016)
74. Yükseker D ve Çeler Z, ‘Migrant Integration in Turkey: Travels of a Concept across Borders and Domains of Knowledge Production’ (2024) 12(2) Migration Studies mnae009
75. Yüksel AG, Toplumsal Yaşama Katılma Hakkı (1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2022)
76. Yüksel AG, ‘İspanya’da Olağanüstü Hal Dönemlerinin İnsan Haklarının Kısıtlanması Bakımından Güncel Gelişmeler Doğrultusunda Değerlendirilmesi’ (2022) 7(2) Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 667
77. Uluslararası Belgeler, Mevzuat ve Kararlar Constitución Española (İspanya Anayasası) (1978) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
78. Convention relating to the Status of Refugees (kabul tarihi 28 Temmuz 1951, yürürlük tarihi 22 Nisan 1954) 189 UNTS 137 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
79. Decreto-Lei n.º 37-A/2024, de 3 de junho, Altera a Lei n.º 23/2007, de 4 de julho, procedendo à revogação dos procedimentos de autorização de residência assentes em manifestações de interesse (Niyet Beyanına Dayalı İkamet İzni Usulünü Kaldıran Kanun Hükmünde Kararname - Portekiz) Diário da República n 106/2024, Suplemento, Série I, 3 Haziran 2024 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
80. Decreto-Legge 19 maggio 2020, n. 34, Misure urgenti in materia di salute, sostegno al lavoro e all’economia, nonché di politiche sociali connesse all’emergenza epidemiologica da COVID-19 (COVID-19 salgını bağlamında sağlık, çalışma, ekonomi ve sosyal politika alanlarında acil tedbirlere ilişkin 34 sayılı Kanun Hükmünde Kararname), Gazzetta Ufficiale n 128, 19 Mayıs 2020, Supplemento Ordinario n 21 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
81. Directive 2008/115/EC of the European Parliament and of the Council of 16 December 2008 on common standards and procedures in Member States for returning illegally staying third-country nationals [2008] OJ L348/98 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
82. European Commission, The Participation of Migrants in the Design and Implementation of Integration-Relevant Policies (European Commission 2025) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
83. European Commission for Democracy through Law (Venice Commission), Rule of Law Checklist CDL-AD(2016)007 (18 Mart 2016) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
84. International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families (kabul tarihi 18 Aralık 1990, yürürlük tarihi 1 Temmuz 2003) 2220 UNTS 3 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
85. Legge 17 luglio 2020, n. 77, Conversione in legge, con modificazioni, del decreto-legge 19 maggio 2020, n. 34 (19 Mayıs 2020 tarihli 34 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin değişikliklerle birlikte kanuna dönüştürülmesine ilişkin 77 sayılı Kanun - İtalya), Gazzetta Ufficiale n 180, 18 Temmuz 2020 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
86. Lei n.º 23/2007, de 4 de julho, Regime jurídico de entrada, permanência, saída e afastamento de estrangeiros do território nacional (Yabancıların Giriş, Kalış, Çıkış ve Sınır Dışı Edilmesine İlişkin Kanun - Portekiz) Diário da República n 127/2007, Série I, 4 Temmuz 2007 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026. Diário da República
87. Ley Orgánica 7/1985, de 1 de julio, sobre derechos y libertades de los extranjeros en Espaða Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
88. Ley Orgánica 4/2000, de 11 de enero, sobre derechos y libertades de los extranjeros en Espaða y su integraciñn social Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
89. Ley Orgánica 8/2000, de 22 de diciembre, de reforma de la Ley Orgánica 4/2000 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
90. Ley Orgánica 2/2009, de 11 de diciembre, de reforma de la Ley Orgánica 4/2000 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
91. Migration for Employment Convention (Revised), 1949 (No 97) (kabul tarihi 1 Temmuz 1949, yürürlük tarihi 22 Ocak 1952) 120 UNTS 71 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
92. Migrant Workers (Supplementary Provisions) Convention, 1975 (No 143) (kabul tarihi 24 Haziran 1975, yürürlük tarihi 9 Aralık 1978) 1120 UNTS 323 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
93. Ministère de l’Intérieur (İçişler Bakanlığı Genelgesi - Fransa), Circulaire INTK1229185C du 28 novembre 2012 relative aux conditions d’examen des demandes d’admission au séjour déposées par des ressortissants étrangers en situation irrégulière (28 Kasım 2012) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
94. Ministère de l’Intérieur (İçişleri Bakanlığı Genelgesi - Fransa), Orientations générales relatives à l’admission exceptionnelle au séjour prévue aux articles L.435-1 et suivants du code de l’entrée et du séjour des étrangers et du droit d’asile, NOR INTK2435521J (23 Ocak 2025) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
95. Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Resolution 1509 (2006), ‘Human Rights of Irregular Migrants’ Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
96. Real Decreto 316/2026, de 14 de abril, por el que se modifica el Real Decreto 1155/2024, de 19 de noviembre Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
97. Real Decreto 490/1995, de 7 de abril, por el que se crea el Foro para la Integración Social de los Inmigrantes Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
98. Real Decreto 1155/2024, de 19 de noviembre, por el que se aprueba el Reglamento de la Ley Orgánica 4/2000, de 11 de enero, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
99. Regularisation of Long Term Undocumented Migrant Scheme (Uzun Süreli Düzensiz Göçmenlerin Statülerinin Düzenlileştirilmesi Programı - İrlanda) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026
100. Resolución de 7 de junio de 1991, de la Subsecretaría, por la que se dispone la publicación del Acuerdo del Consejo de Ministros de 7 de junio de 1991 sobre regularización de trabajadores extranjeros Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
101. Resolución de 17 de abril de 2001, Programa Global de Regulación y Coordinación de la Extranjería y la Inmigración en España (Plan GRECO) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
102. Secretaría de Estado de Migraciones (Göçten Sorumlu Devlet Sekreterliği), Instrucciones SEM 1/2025 sobre las autorizaciones de residencia temporal por circunstancias excepcionales por razón de arraigo previstas en el Reglamento de Extranjería, aprobado por el Real Decreto 1155/2024, de 19 de noviembre (13 Mayıs 2025) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
103. Secretaría de Estado de Migraciones, Instrucciones SEM 4/2025 sobre el informe de integración social en las autorizaciones de residencia temporal por circunstancias excepcionales por razones de arraigo en el Reglamento de Extranjería (10 Temmuz 2025) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
104. STC (İspanya Anayasa Mahkemesi Kararı) 107/1984, de 23 de noviembre Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
105. STC 115/1987, de 7 de julio Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
106. STC 236/2007, de 7 de noviembre Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
107. STC 259/2007, de 19 de diciembre Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
108. STS (İspanya Yüksek Mahkemesi Kararı), Sala Tercera, 16 Temmuz 2002, rec 7922/1999 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
109. UN Committee on Economic, Social and Cultural Rights, ‘Concluding Observations on the Third Periodic Report of Ireland’ (8 Temmuz 2015) UN Doc E/C.12/IRL/CO/3 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
110. UN Committee on the Elimination of Racial Discrimination, Concluding Observations: Namibia, UN Doc CERD/C/NAM/CO/12 (22 Eylül 2008) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
111. UN High Commissioner for Refugees, UNHCR Note on Refugee Integration in Central Europe (Nisan 2009) Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.
112. UNGA Res 73/195, ‘Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration’ (19 Aralık 2018) UN Doc A/RES/73/195 Erişim Tarihi 20 Eylül 2026.