Türk Ticaret Kanunu Geçici Madde 7 Tecrübesiyle İlgili Olarak Doktrinel Görüşleri, Yargı Kararlarını ve Saha Çalışmasını Yansıtan Bütüncül Bir Bakış Açısı

Öz

Sermaye şirketleri infisah ettiklerinde veya sona ermiş sayıldıklarında şirket ortakları, tek borç ilkesinin getirdiği rahatlıkla tasfiye aşamasına rasyonel ilgisizlikle yaklaşmaktadır. Bu durum, fiilen aslında mevcut olmamakla birlikte ticaret sicilinde kayıtlı gözüken ve hukuken varlıklarını sürdüren şirket yığınlarına sebebiyet vermektedir. Söz konusu sakıncayı ve tüm geçmiş yılların birikimini gidermek adına, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 6335 sayılı Kanun’la geçici 7. madde eklenerek bu tür şirketlerin kolaylaştırılmış tasfiyeyle veya tasfiyesiz bir şekilde ticaret sicilinden terkin edilebilmelerinin yolu açılmıştır. Keza aynı düzenleme ile anılan şekillerde terkin edilen şirketlerin alacaklıları ile şirketten hukuki menfaati bulunanlara ihya davası açma imkânı da tanınmıştır. Çalışmada, TTK Geçici m. 7 tecrübesi bağlamında doktrinel açıklamalara ve dikkat çekici bazı kararların tahlillerine yer verilmiş, ayrıca konuyla ilgili yapılan saha çalışmasının çıktıları kamusal bakış açılarıyla aktarılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kolaylaştırılmış tasfiye
• istisnai tasfiye
• ihya
• ek tasfiye
• kabuk (faal olmayan) şirket.

Kaynakça

1. Al-Kılıç, Şengül, Anonim Şirketlerde Tasfiyeden Dönme, Adalet Yayınevi, Ankara, 2017.
2. Ayhan Rıza; Çağlar Hayrettin; Özdamar Mehmet, Şirketler Hukuku Genel Esaslar, 5. Baskı, Yetkin Yayıncılık, İstanbul, 2023.
3. Aytulun, Metin; Toroslu, M. Vefa, Anonim Şirketlerde Tasfiye, 2. Baskı, Yetkin Ya-yınları, 2022.
4. Ayyıldız, Serkan, Türk Ticaret Kanunu’nun Tasfiye Hükümleri Işığında Geçici 7. Maddeye Göre Anonim Şirketlerin Tasfiyesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, 2019.
5. Bachmann, Gregor, “AktG § 273 Schluß der Abwicklung”, (Hrsg.) Eberhart Stillz, Prof. Dr. Rüdiger Veil, “beckonline- Gross Kommentar AktG”, Verlag C.H.BECK, Münc-hen, 2024, N. 1-21.
6. Bilek, Eva; von der Crone, Hans Caspar, “Voraussetzungen und Kognition hinsich-tlich der Wiedereintragung einer Gesellschaft”, SZW, 2007, s. 80-89.
7. Bilgili, Fatih; Demirkapı, Ertan, Şirketler Hukuku Dersleri, 8. Baskı, Dora Yayınları, Bursa, 2021.
8. Çak, Yunus, “Anonim Ortaklığın Ek Tasfiyesinde Pasif Husumet Ehliyeti- Karar İnce-lemesi”, https://www.academia.edu/108843246.

9. Çalışkan, Merdan, “Yeni TTK Kapsamında Anonim, Limited Şirketler ve Koopera-tiflerin Hızlı Tasfiyesi ve Tasfiyesiz Terkini”, Mali Çözüm Dergisi, Sayı 115, 2013, s. 195-205.
10. Çamoğlu, Ersin, Limited Ortaklıklar Hukukunun Temel İlkeleri, 2. Baskı, Vedat Ki-tapçılık 2023.
11. Erdem, Nuri, “Türk Ticaret Kanunu md. 452-563”, Kemal Şenocak (Ed.), Şirketler Hukuku Şerhi, C. 3, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023, s. 3726-3734.
12. Eriş, Gönen, Ticari İşletme ve Şirketler, Cilt III (Madde 452-644), Güncellenmiş 3. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2017.
13. Forstmoser, Peter; Meier-Hayoz, Arthur; Nobel, Peter, Schweizerisches Aktienrecht, Stämpfli Verlag AG, Bern 1996.
14. Gözler, Kemal, Anayasa Hukukunun Genel Teorisi Cilt:1, Ekin Basım Yayın Dağıtım, 2. Baskı, Bursa, 2020.
15. Gözler, Kemal, İnsan Hakları Hukuku, Ekin Basım Yayın Dağıtım, 2. Baskı, Bursa, 2018.
16. Gözler, Kemal, Türk Anayasa Hukuku, Ekin Basım Yayın Dağıtım, 2. Baskı, Bursa, 2018 (Anılış: Anayasa).
17. Güven, Şirin, “6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Çerçevesinde Anonim Şirketlerin Sona Ermesi ve Tasfiyesi”, Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 2016, s. 35-63.
18. Hayran-Polat, Merve, “Ek Tasfiye Amacıyla Şirketin Yeniden Tescilinin Talep Edildiği Yargılamada Uygulanacak Olan Yargılama Usulünün Değerlendirilmesi”, Adalet Der-gisi, Cilt 2, Sayı 69, 2022, s. 491-512.
19. Kaboğlu, İbrahim Ö., “Kolektif Özgürlükler”, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ya-yınları, Diyarbakır, 1989.
20. Kaderoğlu, Murat, Anonim Şirketlerin İnfisahı (Dağılması), On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017.
21. Karahan Sami, “Anonim ve Limited Şirketlerde Ek Tasfiye”, Prof. Dr. Ömer Teoman’a 55. Yaş Günü Armağanı, Cilt 1, Beta Yayınları, İstanbul, 2002, s. 445-457.
22. Karahan, Sami, Anonim Şirketlerde Tasfiye, Mimoza Yayınları, Konya, 1998.
23. Karahan, Sami, “Anonim ve Limited Şirketlerde İhya ve Tasfiyeden Dönme”, Prof. Dr. Fahiman Tekil’in Anısına Armağan, İstanbul, 2003, s. 277-293.
24. Karaman-Coşgun, Özlem, Anonim Şirketin Tasfiyesi, Adalet Yayınevi, Ankara, 2015.
25. Krafka, Alexander, Registerrecht, 12. Auflage, Verlag C.H.BECK, München, 2024.
26. Kayıhan, Şaban, Şirketler Hukuku, 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
27. Kervankıran, Emrullah, Anonim Şirketin Tasfiyesi, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
28. Kurt-Konca, Nesibe, “Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Göre Asliye Ticaret Mahkemeleri”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Sayı 15, 2023, 79-125.
29. Oğuz, Sefer, “Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatiflerin Özel Tasfiye Usulü”, Sevilay Uzunallı /Mehmet Ak (Ed.), Ticaret Sicili ve Şirketler Hukukuna Etkileri Sempozyumu, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023, s. 137-166.
30. Poroy, Reha; Tekinalp, Ünal; Çamoğlu, Ersin, Ortaklıklar Hukuku II, 14. Baskı, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2019 [Anılış: İlgili Kısmın Yazarı (Diğer Yazarlar)].
31. Pulaşlı, Hasan, Şirketler Hukuku Şerhi, C. IV, 4. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022 (Anılış: Şerh).
32. Pulaşlı, Hasan, Şirketler Hukuku Genel Esasları, 9. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2024 (Anılış: Genel Esaslar).
33. Rençber, Altan; Selin Ovalıoğlu, “Vergi Hukukunda Mükellefiyet Kaydının Re’sen Terkini ve Tebligata İlişkin Ortaya Çıkan Sorunlar”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, s. 87-102.
34. Rüetschi, David, “Zum Verfahren der Wiedereintragung ins Handelsregister gemäss Art. 164 HRegV - Zugleich eine Entgegnung auf Philippin, REPRAX 2/2011, 20 ff.”, REPRAX, (4), 2011, s. 23-35.
35. Sarıkaya, Ahmet Selim, “Şirketlerin İhyası”, Yaklaşım Dergisi, Sayı 170, 2007, s. 249-251.
36. Songur, Damla, “Türk Hukukunda Şirketlerin İhyası”, Prof. Dr. Sabih Arkan’a Armağan, 2019, s. 1003-1031.
37. Şener, Oruç Hami, Teorik ve Uygulamalı Ortaklıklar Hukuku, 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
38. Şener, Oruç Hami, Anonim Ortaklıkta Ek Tasfiye (İhya), Adalet Yayınevi 2015 (Anılış: Ek Tasfiye).
39. Tatlı, Burçak, “6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Geçici 7. Maddesine Göre Ek Tasfiye ve Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararı”, Terazi Hukuk Dergisi, Sayı 208, 2023, s. 77-88.
40. Tezcan, Durmuş; Erdem, Mustafa, Ruhan; Sancakdar, Oğuz; Önok, Rifat Murat, “İnsan Hakları El Kitabı”, 8. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara, 2019.
41. Türkbağ, Ahmet Ulvi, “Haklar, Hakkaniyet, Bütünlük ve Adalet: Dworkin’in Adalet Perspektifi, Ed. Hayrettin Ökçesiz, Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Arşivi”, İstanbul Barosu Yayınları, Cilt 9, İstanbul, 2004.
42. Uygun, Oktay, Kamu Hukuku İncelemeleri (İnsan Hakları, Demokrasi, Hukuk Devleti, Egemenlik), On İki Levha Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 2013.
43. Üçışık, Güzin; Çelik, Aydın, Anonim Ortaklıklar Hukuku, II. Cilt, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022.
44. Yavuz, Mustafa, “Yargı Kararları Işığında Ticaret Sicilinden Resen Silinmiş Olan Şir-ket ve Kooperatiflerin Yeniden İhyası”, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı 354, 2018, s. 112- 119.
45. Yılmaz, Asuman, “Anonim ve Limited Şirketlerde Tasfiye”, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, Cilt 32, Sayı 2, 2016, s. 149-173.