Evaluation on the Detention Period in CMK Article 102

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 1, 395 - 412, 28.06.2025

Bahadır Ozan Yaşar

Öz

Arrest as an interference with personal freedom must be terminated within a reasonable time, in other words, it must be temporary. In this context, the legislator has envisaged maximum periods of detention. It should be stated that if the conditions sought for detention are not present in the concrete case, it is not possible to interfere with the freedom of the person during these periods. Even if the maximum period has not expired, detention exceeding a reasonable time is a violation of human rights. Our study examines the provision regarding the periods of detention during the investigation phase.

Anahtar Kelimeler

Freedom of the person , precautionary measure , arrest , investigation phase , maximum time , reasonable time

CMK md. 102’deki Tutukluluk Süresine İlişkin Değerlendirme

Öz

Kişi özgürlüğüne müdahale olarak tutuklama, makul süre içerisinde son bulmak bir başka ifade ile geçici olmak zorundadır. Kanun koyucu bu bağlamda, tutukluluk hali için azami nitelikte süreler öngörmüştür. İfade etmek gerekir ki tutukluluk için aranan koşullar somut olayda bulunmadığı takdirde bu süreler boyunca kişinin özgürlüğüne müdahale edilmesi mümkün değildir. Azami süre dolmamış olsa dahi makul süreyi aşan tutukluluk hali insan hakkı ihlalidir. Çalışmamız, soruşturma evresinde tutuklulukta geçecek sürelere ilişkin hükmü incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kişi özgürlüğü , koruma tedbiri , tutuklama , soruşturma evresi , azami süre , makul süre

Kaynakça

• Akad, Mehmet, “Hukuk ve Devlet”, Kadir Kas Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, 2014, ss. 13-17.
• Arslan, Kahan Onur, “İnsan Onuru Kavramı ve Koruma Tedbirleri Bağlamında Temel Bir İlke Olarak İnsan Onurunun Korunması”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Cilt 28, Sayı 120, 2015, ss. 155-172.
• Baytaz, Abdullah Batuhan, “Hükme Bağlı Tutukluluk”, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Cilt 6, Sayı 2, 2018, ss. 133-153. • Bıçak, Vahit, Ceza Muhakemesi Hukuku, 4. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2018.
• Centel, Nur; Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 21. Bası, Beta Yayınları, İstanbul, 2022.
• Erdem, Mustafa Ruhan, “Olağanüstü Hallerde Özgürlük ve Güvenlik Hakkının Sınırlandırılması”, Ed. Özgenç, İzzet, Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması Rejimleri Sempozyumu, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022, ss. 419-461.
• Erdem, Mustafa Ruhan; Konuk, Bahar, “Anayasa Mahkemesi’nin Terör Suçlarında Tutukluluk Süresine İlişkin İptal Kararının Düşündürdükleri”, Fasikül Hukuk Dergisi, Cilt 5, Sayı 44, 2013, ss. 11-18.
• Feyzioğlu, Metin; Okuyucu-Ergün, Güneş, “Türk Hukukunda Tutuklukta Azami Süre”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 59, Sayı 1, 2010, ss. 35-59.
• Gökdemir, Muratcan, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Soruşturma Usulü, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2018.
• Günay, Erhan, Türk İnfaz Hukuku, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2002.
• İbicioğlu, Gözde, Türk Anayasalarında Yakalama, Gözaltı ve Tutuklama, On İki Levha Yayınları, İstanbul, 2019.
• İnci, Z. Özen, Bir Koruma Tedbiri Olarak Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Tutuklama, 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
• Karabağ-Bulut, Nil, “Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması Kurumunun Ağır Tehlike Arz Eden Salgın Hastalık Bakımından Elverişliliğinin Değerlendirilmesi”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt 78, Sayı 2, 2020, ss. 517-561.
• Karakehya, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 4. Bası, Nisan, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022.
• Kartal, Cansu Büşra, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 21, Sayı 2, 2013, ss. 63-87.
• Katoğlu, Tuğrul, “Tutuklama Tedbirine İlişkin Sorunlar”, Ankara Barosu Dergisi, Sayı 4, 2011, ss. 16-33.
• Keskin-Kiziroğlu, Serap, “Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkına İlişkin Anayasal Değişiklikler”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt 60, Sayı 1-2, 2011, ss. 49-61.
• Konuk-Sommer, Bahar, Bir Temel Hak Garantisi Olarak Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı, On İki Levha Yayınları, İstanbul, 2020.
• Korkut, Yakup Levent, “Türkiye’de Tutukluluk Sürelerinin İnsan Hakları Boyutu: Hukuki Çerçeve ve Uygulama Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 2014, ss. 75-106.
• Nuhoğlu, Ayşe, “Koruma Tedbiri Olarak Tutuklama”, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3 Yılı, Türk Ceza Hukuku Derneği Yayını, İstanbul, 2009, s. 175-191.
• Öztürk, Bahri ve Diğerleri, Dijital Ceza Muhakemesi Hukuku, 2. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2022.
• Öztürk, Bahri; Eker-Kazancı, Behiye; Soyer-Güleç, Sesim, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, 5. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
• Soyaslan, Doğan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 8. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara, 2020.
• Şahbaz, İbrahim, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 58, 2005, ss. 163-188.
• Şahinkaya, Onur, Önleyici Yakalama ve Durdurma, On İki Levha Yayınları, İstanbul, 2020.
• Şirin, Osman, “Türkiye’de Tutuklama Uygulamaları ve Tutuklamada Savunmanın Rolü”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 125-126, 2015, ss. 141-150.
• Talas, Serdar, “Olağanüstü Yönetim Usullerinde Mülkiyet Hakkının Sınırlanmasına Yönelik Koruma Tedbirleri”, Ed. Özgenç, İzzet, Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması Rejimleri Sempozyumu, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022, ss. 191-208.
• Ünver, Yener; Hakeri, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 19. Bası, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022.
• Yenisey, Feridun; Nuhoğlu, Ayşe, “Tutuklama Kurumunun Uygulanması Hakkında Görüşler”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 125-126, 2015, ss. 7-28.
• Yenisey, Feridun; Nuhoğlu, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 10. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.