Suya El Atmanın Önlenmesinin Yargı Kararları Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Canlı hayatının devam edebilmesi için olmazsa olmaz kaynakların en başında su gelir. Suya erişim, özellikle günümüzde kuraklığın baş göstermesiyle birlikte önemini bir kez daha vurgulamıştır. Bu bağlamda suya erişim hakkının yeri ve önemi bir kez daha gündeme gelmiştir. Su, hukuki niteliğine göre farklı ayrımlara tabi tutulur. Bu ayrımlardan bir tanesi de genel su-özel su ayrımıdır. Mülkiyeti devlete ait olan ve herkesin kullanım hakkının bulunduğu sular genel su olarak adlandırılırken özel mülkiyete tabi olan ve malikinin kullanma hakkı olan sular özel su olarak tanımlanır. Malikin mülkiyet hakkı içerisindeki özel suyunun kullanımı, bazı durumlarda tamamen ya da kısmen üçüncü kişiler tarafından engellenebilir. Bu durumun ortadan kalkması için malikin başvuracağı hukuki çarelerden bir tanesi suya el atmanın önlenmesi davasıdır. Bu dava ile malik, mülkiyetinde bulunan suyun kullanımına engel teşkil eden davranışların ortadan kaldırılmasını talep eder. Suya el atma davasında uyulacak usul ve esaslar, Yargıtay’ın birçok kararında ortaya konmuştur. Bu çalışmada Yargıtay’ın ortaya koyduğu esaslar ışığında suya el atma davası açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Suya El Atmanın Önlenmesi Davası
• Kaynak
• Genel Su
• Özel Su
• Mülkiyet Hakkı

The Assessment of Action for Prevention of Water Infringement Within the Framework of Court Decisions

Öz

Water is the essential resource for sustaining life. Access to water has gained prominence, particularly in light of the recent emergence of drought conditions. In this context, the place and importance of the right to access water has once again come to the fore. Water is subject to different classifications based on its legal nature. One of these classifications is whether it is public water and private water. Water owned by the state and available for everyone's use is referred to as public water, while water subject to private ownership and available for the owner's use is defined as private water. The use of private water within the owner's property rights may, in some cases, be completely or partially prevented by third parties. One of the legal remedies available to the landlord to eliminate such interference is an action for the prevention of water infringement. With this action, the landlord requests the removal of behaviours that prevent the use of the water within their property. The rules and procedures to be followed in case have been elaborated in numerous judgments of the Court of Cassation. This study explains the lawsuit to prevent interference with water considering the principles established by the Court of Cassation.

Anahtar Kelimeler

• Action for Prevention of Water Infringement
• Spring of Water
• Public Water
• Private Water
• Property Right

Kaynakça

1. Akça, Kürşat, "Anayasa Mahkemesi Kararlarında Mülkiyet Hakkı", İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı 3, 2016, ss. 543-596.
2. Akipek, Jale G., Eşya Hukuku İkinci Kitap Mülkiyet, 2. Baskı, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1973.
3. Akipek, Jale G.; Akıntürk, Turgut; Ateş, Derya, Eşya Hukuku, 2. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul, 2018.
4. Atalay, Oğuz, Pekcanıtez Usul- Medeni Usûl Hukuku Cilt II, 15. Baskı, On İki Levha Yayıncılık İstanbul, 2017.
5. Atalı, Murat; Ermenek, İbrahim; Erdoğan, Ersin, Medeni Usûl Hukuku, 7. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2024.
6. Auer, Marietta, Der privatrechtliche Diskurs der Moderne, Mohr Siebeck, Tübingen, 2014.
7. Ayan, Mehmet, Eşya Hukuku II Mülkiyet, 7. Baskı, Mimoza Basım Yayım, Konya, 2014.
8. Aybay, Rona; Hatemi, Hüseyin, Eşya Hukuku, 3. Baskı, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2012.

9. Başpınar, Veysel, "Su Mülkiyeti Açısından Türk Medenî Kanunu, Yeraltı Suları Hakkında Kanun ve Su Kanunu Tasarısı Hükümlerinin Değerlendirilmesi", Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 65, Sayı 4, 2016, ss. 2725-2754.
10. Başpınar, Veysel, Mülkiyet Hakkını İhlal Eden Müdâhaleler, Yetkin, Ankara, 2009.
11. Çörtoğlu, İ. Sahir, Taşınmaz Mülkiyetinin Aşkın Kullanılması, Dayınlarlı Hukuk Yayınları, Ankara, 1988.
12. Eren, Fikret, Mülkiyet Hukuku, 4. Baskı, Yetkin, Ankara, 2016.
13. Ertaş, Şeref, Eşya Hukuku, 11. Baskı, Barış Yayınları Fakülteler Kitabevi, İzmir, 2014.
14. Esener, Turhan; Güven, Kudret, Eşya Hukuku, Yetkin, Ankara 2024.
15. Gençcan, Ömer Uğur, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yorumu, Yetkin, Ankara, 2013.
16. Gençcan, Ömer Uğur, Türk Medeni Kanunu Madde 531-1030 (Şerh), 2. Baskı, Yetkin, Ankara, 2007.
17. Gürsoy, Kemal T.; Eren, Fikret; Cansel, Erol, Türk Eşya Hukuku, Sevinç Matbaası ve Yayınları, Ankara, 1978.
18. Hatemi, Hüseyin; Serozan, Rona; Arpacı, Abdülkadir, Eşya Hukuku, Filiz Kitabevi, İstanbul, 1991.
19. İmre, Zahit, "Kaynak Mülkiyeti ve Kaynak Hakkı", İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt 16, Sayı 3-4, 1950, ss. 894-957.
20. Karacabey, Ö. Faruk, "Medeni Kanun Hükümlerine Göre Kaynakların Hukukî Rejimi", Adalet Dergisi, Cilt 62, Sayı 9, 1971, ss. 600-614.
21. Karahasan, Mustafa Reşit, Yeni Türk Medeni Kanunu Eşya Hukuku Birinci Cilt, Arıkan Yayıncılık, Ankara, 2007.
22. Keskin, A. Dilşad; Demircioğlu, H. Reyhan, Medeni Hukuk-II, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
23. Kırkbeşoğlu, Nagihan, "Örtülü Rıza Kavramının Yasal Önalım, Ecrimisil ve El Atmanın Önlenmesi Davaları Bakımından Doğurduğu Hukuki Sonuçlar", İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt 82, Sayı 3, 2024, ss. 917-954.
24. Köroğlu, Anıl, Medeni Usûl Hukuku Uygulamaları Görev-Yetki Cilt I, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2025.
25. Kuru, Baki, Medenî Usul Hukuku El Kitabı Cilt I, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
26. Nagel, Hans, Sachenrecht, R. Oldenbourg Verlag, Münih, 1981.
27. Oğuzman, M. Kemal; Seliçi, Özer; Oktay-Özdemir, Saibe, Eşya Hukuku Kısaltılmış Ders Kitabı, 3. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2020.
28. Oğuzman, M. Kemal; Seliçi, Özer; Oktay-Özdemir, Saibe, Eşya Hukuku, 17. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2014.
29. Pekcanıtez, Hakan, Pekcanıtez Usul-Medeni Usûl Hukuku Cilt II, 15. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017.
30. Sancakdar, Oğuz, Kamusal Sulardan Yararlanma, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2004.
31. Sirmen, A. Lâle, Eşya Hukuku, 12. Baskı, Legem, Ankara, 2025.
32. Tanrıver, Süha, Medenî Usûl Hukuku Cilt I, 3. Baskı, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
33. Tekinay, Selâhattin Sulhi, Eşya Hukuku, Kutulmuş Matbaası, İstanbul, 1970-71.
34. Wilhelm, Jan, Sachenrecht, 2. Baskı, Walter de Gruyter, Berlin, 2002.
35. Yılmaz, Ejder, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, 2. Baskı, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2013.
36. Yılmaz, Süleyman, Medeni Hukuk Cilt V Eşya Hukuku, Yetkin Yayıncılık, Ankara, 2024.