Algoritmilk Kürasyonun Kamu Yararına Etkisi: Google News Örneği

Öz

Bu araştırma, Google News algoritmasının “gıda zehirlenmesi” konulu haberleri nasıl seçip öne çıkardığını ve bu seçimin kamu yararı haberciliği üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, algoritmik şeffaflık, haber çeşitliliği ve kamu yararı odaklı normatif düzenleme ihtiyacının kritik bir gereklilik haline gelmesini vurgulaması açısından önem taşımaktadır. Araştırma, algoritmik yönlendirme destekli haber akışının halk sağlığı risklerini konu alan içerikleri hangi çerçeveler ve söylemler üzerinden görünür kıldığını analiz etmek amacıyla yürütülmektedir. Bu amaç doğrultusunda Google News’ten “gıda zehirlenmesi” konusunda elde edilen toplam 98 haber başlığının tamamı nicel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Başlıklar beş temel çerçeve (Olay, Adli, Dramatik, Kamu Politikası, Kamu Yararı) üzerinden kodlanmıştır. Python tabanlı analiz ile Matplotlib, Pandas, NumPy ve Seaborn kütüphaneleri kullanılarak dağılım grafikleri, ısı haritaları, çubuk grafikler ve paralel koordinat analizleri üretilmiştir. Böylece algoritmik görünürlük mantığının nicel özellikleri sistematik biçimde görselleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, haber akışının önemli ölçüde olay merkezli, yüzeysel ve bağlamdan kopuk içeriklerden oluştuğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra halk sağlığını korumaya yönelik uzman görüşü, önleyici bilgi ve yapısal sorunların analizini içeren haberlerin algoritmalar tarafından marjinalleştirildiği bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca Google News’in haber kaynaklarının sınırlı sayıdaki kurumsal medya (özellikle Anadolu Ajansı) etrafında yoğunlaştığı, bu durumun medya çeşitliliğini ve medya temsilini zayıflattığı tespit edilmiştir. Araştırmada, algoritmik kürasyonun halk sağlığına ilişkin konuları bireyselleştirilmiş, adli ve dramatik çerçeveler üzerinden görünür kıldığı ve kamu yararı temelli haberciliğin ise geri plana itildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda çalışmada, algoritmaların görünürlük rejimi oluşturarak dijital platformların kamusal tartışma alanını daralttığı ve toplumsal risklerin geç fark edilmesine neden olabilecek bilgi gecikmesi yarattığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Haber
• Kamu Yararı Haberciliği
• Medya
• Algoritmik Kürasyon
• Halk Sağlığı İletişimi

THE IMPACT OF ALGORITHMIC CURATION ON THE PUBLIC INTEREST: THE CASE OF GOOGLE NEWS

Abstract

This study examines how the Google News algorithm selects and foregrounds news related to “food poisoning,” and explores the implications of this selection process for public-interest journalism. The research emphasizes the growing necessity of algorithmic transparency, news diversity, and normative regulation oriented toward the public good. Designed to analyze the frames and discourses through which algorithmically guided news flows render public health risk content visible, the study evaluates a total of 98 headlines obtained from Google News on the topic of “food poisoning” through quantitative content analysis. The headlines were coded across five primary frames (Event, Judicial, Dramatic, Public Policy, Public Interest). Python-based analysis employing Matplotlib, Pandas, NumPy, and Seaborn generated distribution charts, heat maps, bar graphs, and parallel-coordinate visualizations, thus systematically illustrating the quantitative characteristics of algorithmic visibility. The findings show that the news flow is largely composed of event-centered, superficial, and decontextualized content. Additionally, the study finds that expert perspectives, preventive information, and analyses of structural problems relevant to public health are marginalized by the algorithms. It was also observed that Google News sources are heavily concentrated around a limited number of institutional media outlets (particularly Anadolu Agency), weakening media diversity and representation. The study concludes that algorithmic curation renders public health issues visible primarily through individualized, judicial, and dramatic frames, while public-interest journalism is pushed into the background. In this context, the research argues that algorithms establish a regime of visibility that narrows the space for public deliberation on digital platforms and creates informational delays that may hinder the timely detection of societal risks.

Keywords

• News
• Public Interest Journalism
• Media
• Algorithmic Curation
• Public Health Communication

Kaynakça

1. Altunbey Özbay, F., & Alataş, B. (2020). Çevrimiçi sosyal medyada sahte haber tespiti. DÜMF Mühendislik Dergisi, 11(1), 91-103. https://doi.org/10.24012/dumf.629368
2. Anderson, C. (2012). Hesaplamalı ve algoritmik gazeteciliğin sosyolojisine doğru. Yeni Medya ve Toplum, 15 (7), 1005-1021. https://doi.org/10.1177/1461444812465137
3. Avcı, E. A., & Avşar, Z. (2025). Yeni medya haberciliğinde yapısal dönüşüm ve etik sorunlar: Kuş Uçuşu dizisi üzerinden bir değerlendirme. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 15, 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4922298.
4. Aysel Ay. (2022). Yapay zekâ haberciliği ve gazetecilik tartışmalarına dair bir değerlendirme. TOJDAC, 12(4), 913-926. https://dergipark.org.tr/en/pub/tojdac/issue/72513/1143688.
5. Aziz, A. (2011). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
6. Bulut, S. (2020). Dijital çağda medya: Makine öğrenmesi, algoritmik habercilik ve gazetecilikte işlevsiz insan sorunsalı. Journal of Social Communication, 13(1), 294-313. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/940598
7. Coleman, S. (2014). Journalism and the public-service model: In search of an ideal. In K. Kenski & K. H. Jamieson (Eds.), The Oxford handbook of political communication (pp. 333-344). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199793471.013.76
8. Cools, H. ve Koliska, M. (2024). Haber Odasında Haber Otomasyonu ve Algoritmik Şeffaflık: Washington Post Örneği. Gazetecilik Çalışmaları, 25 (6), 662-680. https://doi.org/10.1080/1461670X.2024.2326636

9. Coşkun, O. (2022). Arama motorlarında öneri algoritması ve filtre balonu etkisi: “Google haberler” sekmesi örneği. Etkileşim, 10, 208-234. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2022.5.10.176
10. Diakopoulos, N. (2014). Algorithmic accountability: Journalistic investigation of computational power structures. Digital Journalism, 3(3), 398-415. https://doi.org/10.1080/21670811.2014.976411
11. Diakopoulos, N. (2019). Automating the news: How algorithms are rewriting the media. Harvard University Press. https://cs.unibg.it/verdicch/Diakopoulos%20-%20Automating%20the%20News%20-%20chapter%201.pdf.
12. Dörr, K. N. (2015). Mapping the field of algorithmic journalism. Digital Journalism, 4(6), 700-722. https://doi.org/10.1080/21670811.2015.1096748
13. Dörr, K. N., & Hollnbuchner, K. (2016). Ethical challenges of algorithmic journalism. Digital Journalism, 5(4), 404-419. https://doi.org/10.1080/21670811.2016.1167612
14. Erkmen, Ö. (2018). Büyük veri ve gazetecilik: Veri gazeteciliği demokrasi, katılım ve gazeteciliğe dair anlayışımızı nasıl dönüştürebilir? Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 30, 322-344. https://doi.org/10.31123/akil.464511
15. Etike, Ş. (2023). Algoritmalar ve gazetecilik: Meslek, kimlik, değerler üzerine bir tartışma. Erciyes İletişim Dergisi, 10(2), 981-1000. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1274125
16. Fredericks, B., Lalchandani, N., Sweet, M. A., Cramb, A., & Williams, C. (2025). Protecting public interest journalism as a public health good. Medical Journal of Australia, 223(10), 512-514. https://doi.org/10.5694/mja2.70091
17. Gagrčin, E., Naab, T. K., & Grub, M. F. (2024). Algorithmic media use and algorithm literacy: An integrative literature review. New Media & Society, 0(0). https://doi.org/10.1177/14614448241291137
18. Gelberi, C. B. ve Adıgüzel, Y. (2023). Dijital çağda gazetecilik: Dijital iletişim ve gazetecilik mesleğinin dönüşümü. Y. Adıgüzel & M. Bostancı (Ed.), Dijital iletişimi anlamak 4 (ss. 8-29). Palet Yayınları.
19. Geray, H. (2017). Toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş (1. baskı). Ütopya Yayınevi. Gillespie, T. (2014). The relevance of algorithms. In T. Gillespie, P. Boczkowski & K. Foot (Eds.), Media technologies (pp. 167-194). MIT Press. https://www.microsoft.com/en-us/research/wp-content/uploads/2014/01/Gillespie_2014_The-Relevance-of-Algorithms.pdf
20. Göçer, F., & Şimşek, D. C. (2024). Gazeteciliğin geleceği üzerine bir öngörü çalışması. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 6(1), 6-21. https://doi.org/10.55055/mekcad.1440551
21. Gunarathne, G. R. N. (2025). An analytical study of ethical dilemmas in journalism: Negotiating truth, privacy, and the public interest in the digital era. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(13), 270-277. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2025.913COM0024
22. Gül, K. (2024). Yapay Zeka Teknolojilerinin Gazetecilik Alanında Kullanımı: Avantajlar ve Dezavantajları. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 4(2), 306-331. https://doi.org/10.59534/jcss.1457410
23. Hastuti, H., Maulana, H. F., Lawelai, H., & Suherman, A. (2025). Algorithmic influence and media legitimacy: A systematic review of social media’s impact on news production. Frontiers in Communication, 10, Article 1667471. https://doi.org/10.3389/fcomm.2025.1667471
24. Hossain, M. I. (2025). The algorithmic public sphere: Rethinking journalism, communication, and democracy in the digital era. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/394979797
25. Işık, U., Ölçekçi, H., & Koz, K. A. (2022). YAPAY ZEKA VE ALGORİTMA EKSENİNDE GAZETECİLİĞİN GELECEĞİ VE TOPLUM İÇİN ANLAMI. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 10(2), 1248-1275. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1129929
26. İrvan, S. (2018). Araştırmacı gazetecilik: Kavramsal bir değerlendirme. Etkileşim, 2, 70-94. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2018.2.29
27. Kayhan, B., Narin, B., Fırat, D., & Fırat, F. (2021). Algoritmalar, yapay zekâ ve makine öğrenimi ekseninde gazetecilik etiği. TRT Akademi, 6(12), 296-327. https://doi.org/10.37679/trta.900086
28. Kırık, A. M. (2024). Türkiye’de Dijital Yayıncılığın Gelişim Süreci ve Fırsatları. TRT Akademi, 9(21), 578-591. https://doi.org/10.37679/trta.1493635
29. Kira, B., & Townend, J. (2025). Defining the boundaries of journalism and news publishers: Implications of the Online Safety Act 2023 for the public interest and media freedom. Journal of Media Law, 17(1), 38-67. https://doi.org/10.1080/17577632.2025.2491806
30. Kotenidis, E., & Veglis, A. (2021). Algorithmic journalism-Current applications and future perspectives. Journalism and Media, 2(2), 244-257. https://doi.org/10.3390/journalmedia2020014
31. Kreft, J., Cyrek, B., & Śledź, M. (2025). I know but I imagine… Algorithmic stories on the borderline of journalism. Comunicar, 89, 94-103. https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10148790
32. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). SAGE.
33. Lindén, C. G. (2017). Algorithms for journalism: The future of news work. The Journal of Media Innovations, 4(1), 60–76. https://doi.org/10.5617/jmi.v4i1.2420
34. Medina-Laverón, M., Sánchez-Tabernero, A., & Breiner, J. (2021). Some viable models for digital public-interest journalism. Profesional de la Información, 30(1), e300118. https://doi.org/10.3145/epi.2021.ene.18
35. Napoli, P. M. (2014). Automated media: An institutional theory perspective on algorithmic media production and consumption. Communication Theory, 24(3), 340-360. https://doi.org/10.1111/comt.12039
36. Napoli, P. M. (2014). Social media and the public interest: Governance of news platforms in the realm of individual and algorithmic gatekeepers [Manuscript submitted for publication]. SSRN. https://ssrn.com/abstract=2481886
37. Napoli, P. M. (2019). Social media and the public interest: Media regulation in the disinformation age. Columbia University Press. https://www.amazon.com/Social-Media-Public-Interest-Disinformation/dp/0231184549
38. Narin, B. (2017). Uzman görüşleri bağlamında haber üretiminde otomatikleşme: Robot gazetecilik. İleti-ş-im, 27, 79-108. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/396150
39. Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook (2nd ed.). SAGE.
40. Neuman, W. L. (2017). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nitel ve nicel yaklaşımlar (S. Özge, Çev.; 9. basım). Yayınodası.
41. Özer, Ö. (2020). Kamu yararı haberciliği: İntihar haberleri üzerine analitik bir çalışma. Etkileşim, 5, 72-83. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2020.5.84
42. Özsalih, A. (2023). Yapay zekâ yoluyla oluşturulan sahte haberlerin medya gündemini belirlemesi. TOJDAC, 13(3), 533-550. https://doi.org/10.7456/tojdac.1285554.
43. Paik, S. (2023). Journalism ethics for the algorithmic era. Digital Journalism, 13(4), 696-722. https://doi.org/10.1080/21670811.2023.2200195
44. Saka, E. (2021). Big data and gender-biased algorithms. In K. Ross (Ed.), The international encyclopedia of gender, media, and communication. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781119429128.iegmc267
45. Saran, C. (2023). Habere maruz kalmak: Mobil haber uygulamalarının anlık bildirimleri üzerine bir inceleme. Etkileşim, 11, 292-315. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2023.6.11.198.
46. Saraswati, M. S., & Murti, N. F. (2024). The economy of public interest journalism. In Proceedings of the International Conference on Global Innovation and Trends in Economy 2024 (pp. 49-60). https://doi.org/10.2991/978-94-6463-585-0_5
47. Seaver, N. (2019). Captivating algorithms: Recommender systems as traps. Journal of Material Culture, 24(4), 421-436. https://doi.org/10.1177/1359183518820 Türkiye Gazeteciler Sendikası. (2019). Gazetecilik etik ilkeleri küresel bildirisi. https://tgs.org.tr/gazetecilik-etik-ilkeleri/
48. Türten, B. (2018). Devletin kültürel ideolojik aygıtı olarak TRT ve TRT belgesel ödülleri’ne Althusser’ci açıdan bir yaklaşım [Yayımlanmış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=yQLnG0tE7hbupfKKAZ4ndQ&no=R8K1hHpEe256OkHJWZfguA
49. Wang, S., Huang, S., Zhou, A., & Metaxa, D. (2024). Lower quantity, higher quality: Auditing news content and user perceptions on Twitter/X algorithmic versus chronological timelines. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2406.17097
50. Yıldızgörür, M. R. (2023). Yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik alanında kullanımına yönelik sorunlar ve riskler. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(6), 564-587. https://doi.org/10.5281/zenodo.8378891
51. Zeng, Y., & George, C. (2022). The ghosts of newspapers past: Public interest journalism as movement. International Journal of Communication, 16, 2060-2079. https://ijoc.org/index.php/ijoc/article/view/18133/3749