ÇİVRİL HALKEVİ VE İNŞA SÜRECİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
Öz
Bu makalede Denizli’nin ilçesi olan Çivril’de inşa edilen halkevinin projeleri ile 1939-1949 yılları arasında yapının uzun inşa sürecini etkileyen kararlar ele alınmıştır. Bu çalışmanın materyalini Çivril Halkevi’nin inşa sürecine ait arşiv belgeleri, plan ve projeler ile döneme ilişkin merkez-taşra yazışmaları oluşturmaktadır. Cumhuriyet Arşivi’nde yer alan keşif defterleri, ödenek talepleri, proje onayları ve fotoğraflar, yapının hem tasarım hem de uygulama aşamalarını izlemeye imkân vermiştir. Makalede yapının inşa sürecine ilişkin üç temel sorun incelenmiştir. Bunlardan biri belirsiz bir sebeple yapının mimarının değişmiş olmasıdır. Y. Mimar Ferruh Örel’in Halk Partisi binası olarak tasarladığı planın üzerinden Y. Mühendis Yanoş Nagy’nin halkevi olarak düzenlemeleri projedeki aksayan yönlerin inşa sırasında farkedilmesine ve inşaat ilerlediği için müdahalede bulunulamamasına sebep olmuştur. Diğer bulgu CHP Müşavir mimarının teras çatı yapılmasına ilişkin itirazlarıdır. Daha önceki uygulamalarda teras çatılı halkevlerinin su akıtmaları nedeniyle kullanılamadıkları ve çatılarının dönüştürüldüğü belirtilir. Üçüncü sorun maddi imkansızlık sebebiyle yapının inşasının sürekli aksamasıdır. Sonuç olarak Çivril Halkevi inşaatı taşradaki halkevlerinin inşası sırasında karşılaşılan sorunlara ışık tutarken halkevlerinin inşasına ilişkin ideallerle taşradaki inşa şartlarının birbirinden ne denli kopuk olduğunu yeniden düşünmemize yardımcı olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyazı, B. (2022). İkinci Dünya Savaşı’nın halkevi dergilerindeki yansımaları (1939-1945). [yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Altan, B. (2012). Halkevleri sürecinde Cizre halkevi örneği. [Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
- Arslan, K. (2021). Sosyal, siyasal ve ekonomik yönüyle Çivril (1923-1960). [yüksek lisans tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Atsız, D. (2017). Türkiye’nin modernleşmesinde halkevleri ve Hakkari halkevi örneği (1932-1951). [yüksek lisans tezi, Erzincan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Ay, B. (2023). Bingöl halkevi ve faaliyet alanları. [yüksek lisans tezi, Batman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Çevik, M. (2023). Bafra halkevi ve altın yaprak dergisi. [yüksek lisans tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Durukan, A. (2006). Cumhuriyetin çağdaşlaşma düşüncesinin yaşama ve mekana yansımaları: Halkevi binaları örneği. [doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Erol, Ö. S. (2014). Geçmişten günümüze İzmit halkevi binasının inşa ve tamir süreçlerine ilişkin bir deneme. Tarih ve Uygarlık İstanbul Dergisi. Sayı No: 5, 227-259.
- Gercik, E. (2021). Halkevlerinin kurulmasına giden süreç ve Edirne halkevi. [yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
- Gezer, K. (2025). Kayseri halkevi ve faaliyetleri. [yüksek lisans tezi, Batman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.