SAHNE VE TUVAL ARASINDA: SEMİHÂ BERKSOY ESERLERİNİN İKONOGRAFİK ANALİZİ
Öz
Semiha Berksoy, yalnızca Türkiye’nin ilk opera sanatçılarından biri olarak değil, aynı zamanda güçlü bir görsel ifade diline sahip ressam kimliğiyle de dikkat çeken disiplinlerarası bir sanatçıdır. Çalışmada Berksoy’un sanat anlayışı, opera sahnesindeki performatif dili ile resimlerindeki ekspresyonist anlatım arasındaki ilişki üzerinden değerlendirilmektedir. Amaç, Türkiye’de opera ve resim alanlarında önemli bir yere sahip olan Semihâ Berksoy’un eserlerinin ikonografik analizinin gerçekleştirilmesidir. Araştırma, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak sanat tarihi ve görsel kültür perspektiflerinden yürütülmüştür. Bu doğrultuda Semihâ Berksoy’un seçili eserleri ikonografik analiz yöntemiyle incelenerek eserlerde yer alan figürler, semboller ve görsel anlatı unsurları üzerinden sanatçının ifade dili ve sanatsal anlatısı çözümlenmiştir. Sonuç olarak Berksoy’un üretimleri, modern Türk sanatında sanatçının kimliğini ve deneyimlerini sanatsal anlatının merkezine yerleştiren özgün bir iletişim dili geliştirdiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aydın Koyuncu, H. (2019). Semiha Berksoy’un figürlerinde kimlik arayışı (Yüksek lisans tezi). Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çelik, G. (2025). Türk Sanatında Mitolojik Kökenli Yerel Sembollerin Yapay Zekâ Yardımıyla Yeniden Tasarımı Ve Sanatsal İncelemesi. İçinde Görsel İletişim Tasarımı Alanında Uluslararası Araştırmalar -II,
- Büşra İncirkuş Ulushan (Ed.), Eğitim Yayınevi, ss.85-105.
- Daşçı, S. (2008). Avrupa resminde çocuk imgesi. Bağlam Yayıncılık.
- Dinç, E. İ. (2018). Sanat eğitiminde holistik yaklaşım ve Berksoy’un “Bellek Odası” (Yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Eker, S. (2025). 1980-1990 yılları arasında resim sanatında feminizm yansımaları. Yeni Fikir Dergisi, 17 (34), 92–104.
- Kierkegaard, S. (2003). Kaygı kavramı (T. Armaner, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Madak, R. U. (2019). Türk operasında üç öncü kadın: Semiha Berksoy, Saadet İkesus Altan, Leyla Gencer (Yüksek lisans tezi). Adıyaman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Onur, A. (2019). Cumhuriyet dönemi kadınının üretkenlik kavramı ekseninde portrelerle yorumlanması (Yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü.
- Özdemir, F. ve Koca, B. (2010, Nisan 28–30). Resmedilen yaşamı ve yaşayan resimleriyle Semiha Berksoy [Tam metin]. 3. Uluslararası Bir Bilim Kategorisi Olarak Kadın: Edebiyat, Dil, Kültür ve Sanat Çalışmalarında Kadın Sempozyumu, Konya, Türkiye.