Araştırma Makalesi

Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi

Cilt: 13 28 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi

Öz

Ruminasyon, bireylerin zihninde tekrar eden olumsuz düşünce kalıplarıyla karakterize edilen bir süreçtir. Bu süreçle başa çıkmayı kolaylaştıran koruyucu faktörler arasında zihinsel dayanıklılık ve manevi iyi oluş yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, sporcularda zihinsel dayanıklılık ve manevi iyi oluş düzeylerinin ruminasyon ile ilişkisini incelemektir. Çalışma, ilişkisel tarama modeline dayalı nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, 2024 yılı içinde 18-35 yaş aralığında bulunan 397 lisanslı sporcudan oluşmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği, Manevi İyi Oluş Ölçeği ve Spor Müsabakası Ruminasyon Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, zihinsel dayanıklılık ile ruminasyon arasında negatif yönlü orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-,347; p<,001). Manevi iyi oluş ile ruminasyon arasında ise negatif yönlü düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r=-,172; p<,01). Ayrıca yapılan basit doğrusal regresyon analizlerine göre, zihinsel dayanıklılık ruminasyonun anlamlı bir yordayıcısıdır (β=-,347; p<,001; R²=,12). Benzer şekilde manevi iyi oluş da ruminasyonun anlamlı bir yordayıcısı olarak bulunmuştur (β=-,172; p=,001; R²=,03). Bu doğrultuda, sporcularda zihinsel dayanıklılık ve manevi iyi oluş düzeylerinin artmasının, olumsuz takıntılı düşünsel süreçlerden biri olan ruminasyonun azaltılmasında önemli bir rol oynayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Manevi iyi oluş, Ruminasyon, Sporcu psikolojisi, Zihinsel dayanıklılık

Etik Beyan

Araştırma, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan onay alınarak yürütülmüştür (Belge No: 24.04.2024/E.123864). Katılımcılara, araştırmaya katılımın tamamen gönüllülük esasına dayandığı, istedikleri zaman çalışmadan çekilebilecekleri ve bu durumun herhangi bir olumsuz sonuca yol açmayacağı belirtilmiştir.

Teşekkür

Bu araştırmanın verilerinin toplanması esnasında gösterdikleri ilgiden dolayı araştırmanın katılımcılarına ve etik kurul onayı veren Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Etik kuruluna teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Acar, G., & Serin, K. (2026). Psychological resilience and burnout in professional male athletes: A meta-analysis of injuryrelated outcomes. Journal of Men’s Health, 22(3), 1–11. https://doi.org/10.22514/jomh.2026.021
  2. Bimo, I., Pranita, M., & Akbar, A. (2026). From worship to well-being: A systematic review of mental health outcomes from Islamic fasting. Islamic Research, 9(2), 143–153.
  3. Birrer, D., Röthlin, P., & Morgan, G. (2012). Mindfulness to enhance athletic performance: Theoretical considerations and possible impact mechanisms. Mindfulness, 3(3), 235–246. https://doi.org/10.1007/s12671-012-0109-2
  4. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Çakmak, E. K. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (29. bs.). Pegem Akademi.
  5. Cai, C., Mei, Z., Yang, Y., & Luo, S. (2025). From adversity to adaptation: The struggle between resilience and athlete burnout in stressful situations. Frontiers in Psychology, 16, 1578198. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1578198
  6. Clough, P. J., Earle, K., & Sewell, D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. In I. Cockerill (Ed.), Solutions in sport psychology (pp. 32–43). Thomson Learning.
  7. Cseh, O., Klier, V., Karsai, I., Nagy, H., & Tornóczky, G. J. (2026). Associations of yoga as a mind–body exercise and its components with spiritual and subjective well-being: Cross-sectional evidence for potential distress prevention. Sports, 14(1), 13. https://doi.org/10.3390/sports14010013
  8. Ekşi, H., & Kardaş, S. (2017). Spiritual well-being: Scale development and validation. Spiritual Psychology and Counseling, 2(1), 73–88. https://doi.org/10.12738/spc.2017.1.0022
  9. Englert, C., & Taylor, I. M. (Eds.). (2021). Motivation and self-regulation in sport and exercise. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003176695
  10. Erdoğan, N. (2016). Zihinsel dayanıklılık ölçeği (ZDÖ): Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Sport Culture and Science, 4(Special Issue 2), 652–664. https://doi.org/10.14486/IntJSCS588

Kaynak Göster

APA
Gül, Ş. E., & Taş, Z. (2026). Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13, 1-11. https://izlik.org/JA68UL84JP
AMA
1.Gül ŞE, Taş Z. Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi. İÜBSBD. 2026;13:1-11. https://izlik.org/JA68UL84JP
Chicago
Gül, Şevval Elif, ve Zeki Taş. 2026. “Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 (Eylül): 1-11. https://izlik.org/JA68UL84JP.
EndNote
Gül ŞE, Taş Z (01 Eylül 2026) Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 1–11.
IEEE
[1]Ş. E. Gül ve Z. Taş, “Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi”, İÜBSBD, c. 13, ss. 1–11, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68UL84JP
ISNAD
Gül, Şevval Elif - Taş, Zeki. “Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 (01 Eylül 2026): 1-11. https://izlik.org/JA68UL84JP.
JAMA
1.Gül ŞE, Taş Z. Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi. İÜBSBD. 2026;13:1–11.
MLA
Gül, Şevval Elif, ve Zeki Taş. “Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 13, Eylül 2026, ss. 1-11, https://izlik.org/JA68UL84JP.
Vancouver
1.Şevval Elif Gül, Zeki Taş. Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Manevi İyi Oluşun Ruminasyon ile İlişkisi. İÜBSBD [Internet]. 01 Eylül 2026;13:1-11. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68UL84JP