Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma

Büşra Umay; Nuray Demiralp; Hürmüz Koç

TR EN

Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışma uygulamaya dayalı Spor Bilimleri Fakültesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü ile Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Bölümü’nde okuyan mesleki ve sportif eğitim içeriklerine göre kuvvet performansının uygulamadan nasıl etkilendiğini belirlemek amacı ile yapılmıştır.
Yöntem: Farklı iki grup arasında değişkenlerin karşılaştırıldığı kesitsel ve karşılaştırmalı nicel araştırma deseni ile yürütülen bu çalışma, 18-24 yaş aralığında olan Spor Bilimleri Fakültesi’ne bağlı Antrenörlük Eğitimi Bölümü ve Meslek Yüksekokulu’na bağlı Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Bölümü’nde öğrenim gören öğrencilerin gönüllü katılımı ile yapılmıştır. Örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde G*Power güç analizi uygulanmıştır. Mesleki ve sportif eğitim içeriklerine göre uygulamalı derslerin kuvvet performansını nasıl etkilediğini belirlemek için uygulamalı derslerin analizi yapılarak, uygulamaya katılan öğrenciler tercih edilmiştir. Katılımcılarda yaşın belirlenmesinde kimlik bilgisi esas alınmıştır. Fiziksel ve kuvvet ölçümlerinde aynı marka ölçüm cihazları ve ölçüm yöntemleri kullanılmıştır. Fiziksel ölçümlerde boy uzunluğu, vücut ağırlığı ölçülerek vücut kütle indeksi hesaplanmıştır. Kuvvet ölçümü için, sağ-sol el kavrama kuvveti, sırt ve bacak kuvveti ölçümleri alınarak relatif kuvvet hesaplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programında değerlendirilmiştir. Sonuçlar aritmetik ortalama ve standart sapma olarak sunulmuştur. Gruplar arası farkın belirlenmesinde bağımsız örneklem t-testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek
için ise Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Bulgulara bakıldığında relatif kuvvet gruplar arasında, antrenörlük eğitimi öğrencileri lehine farklılık göstermektedir. Vücut ağırlığı ve vücut kütle indeksinin kuvvet değişkenleri ile pozitif ve anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu görülmüştür.
Sonuç: Sonuç olarak uygulamaya dayalı mesleki ve sportif eğitim içeriklerine göre kuvvet performansı antrenörlük eğitimi bölümündeki öğrencilerde numerik olarak daha yüksek olduğu
tespit edilmiştir. Bu sunucun antrenörlük eğitimini bölümündeki öğrencilerin bilimsel antrenman metotlarına dayalı çalışmalarından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Mesleki ve Sportif Eğitim, Kuvvet, Antrenörlük Eğitimi, İtfaiyecilik Eğitimi

The Effect of Prosocial and Antisocial Behaviors of University Students Who Engage in Sports on Their Understanding of Fair Play

Öz

Objective: This study aimed to determine how practical training content affects strength performance in students enrolled in the Coaching Education Department and the Civil Defense and Firefighting
Department of the Faculty of Sports Sciences.
Method: This study, conducted using a cross-sectional and comparative quantitative research design comparing variables between two different groups, involved the voluntary participation of students
aged 18-24 from the Coaching Education Department of the Faculty of Sports Sciences and the Civil Defense and Firefighting Department of the Vocational School. G*Power analysis was used to determine the sample size. To determine how practical training content affects strength performance, students who participated in the practical training were selected based on an analysis of the practical training courses. Age was determined using identification information. The same brand of measuring devices and methods were used for physical and strength measurements. Physical measurements included height and weight, and body mass index was calculated. For strength measurement, relative strength was calculated by measuring right and left hand grip strength, back and leg strength. Data were analyzed using the SPSS 25.0 software package. Results are presented as arithmetic mean and standard deviation. Independent samples t-test was used to determine differences between groups, and Pearson correlation analysis was used to determine the relationship between variables. The significance level was accepted as p<.05.
Findings: The findings show that relative strength differs between groups, favoring coaching education students. Body weight and body mass index were found to be positively and significantly correlated with strength variables.
Conclusion: In conclusion, it was determined that strength performance is numerically higher in coaching education students compared to those with practical, vocational and sports training content. This result is thought to stem from the students’ work based on scientific training methods in the coaching education department.

Anahtar Kelimeler

Vocational and Sports Training, Strength, Coaching Training, Firefighting Training

Kaynakça

Aslan, C. S., Koç, H., & Köklü, Y. (2011). The effects of 18–30 years of age period on strength, anaerobic power and flexibility in the sportsmen and sedentary. Journal of Health Sciences, 20(1), 48–53.
Aydos, L., Pepe, H., & Karakuş, H. (2004). Bazı takım ve ferdi sporlarda rölatif kuvvet değerlerinin araştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 305–315.
Bompa, T. O. (2003). Dönemleme: Antrenman kuramı ve yöntemi (İ. Keskin & B. Tuner, Çev.). Ankara: Bağırgan Yayımevi.
Chizewski, A., Box, A., Kesler, R. M., & Petruzzello, S. J. (2021a). High intensity functional training (HIFT) improves fitness in recruit firefighters. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(24), Article 13400. https://doi.org/10.3390/ijerph182413400
Chizewski, A., Box, A., Kesler, R., & Petruzzello, S. J. (2021b). Fitness fights fires: Exploring the relationship between physical fitness and firefighter ability. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(22), Article 11733. https://doi.org/10.3390/ijerph182211733
Crawford, D. A., Drake, N. B., Carper, M. J., DeBlauw, J., & Heinrich, K. M. (2018). Are changes in physical work capacity induced by high‑intensity functional training related to changes in associated physiologic measures? Sports, 6(2), 26. https://doi.org/10.3390/sports6020026
Demiralp, N., Demiralp, K., Umay, B., Gür, A., & Koç, H. (2025a). The effect of physical fitness on occupational performance in civil defense and firefighting program students. Turkish Journal of Sports Science, 9(2), 79–91.
Demiralp, N., & Demiralp, K. (2019). Occupational musculoskeletal diseases in firefighters. Adnan Menderes University Health Sciences Journal, 3(3), 164–170.
Demiralp, N., Umay, B., & Koç, H. (2025b). A preliminary study on the development of a physical fitness and performance battery for firefighters. Kafkas University Journal of Sports Sciences, 5(3), 85–104.
Dennison, K. J., Mullineaux, D. R., Yates, J. W., & Abel, M. G. (2012). The effect of fatigue and training status on firefighter performance. Journal of Strength and Conditioning Research, 26(4), 1101–1109. https://doi. org/10.1519/JSC.0b013e31822dd027

Frost, D. M., Beach, T. A., Callaghan, J. P., & McGill, S. M. (2015). Exercise-Based Performance Enhancement and Injury Prevention for Firefighters: Contrasting the Fitness- and Movement-Related Adaptations to Two Training Methodologies. Journal of strength and conditioning research, 29(9), 2441–2459.
Heinrich, K. M., Spencer, V., Fehl, N., & Poston, W. S. C. (2012). Mission essential fitness: Comparison of functional circuit training to traditional Army physical training for active duty military. Military Medicine, 177(10), 1125–1130. https://doi.org/10.7205/MILMED‑D‑12‑00143
Hekim, M., & Hekim, H. (2015). Çocuklarda kuvvet gelişimi ve kuvvet antrenmanlarına genel bakış. Güncel Pediatri, 13(2), 110–115.
Jahnke, S. A., Hyder, M. L., Haddock, C. K., Jitnarin, N., Day, R. S., & Poston, W. S. C. (2015). High‑intensity fitness training among a national sample of male career firefighters. Safety and Health at Work, 6(1), 71–74. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2014.12.005
Katch, VL., McArdle, WD., Katch, FI. (2011). Essentials of exercise physiology. Fourth Edition ed: Lippincott Williams & Wilkins.
Kim, J. B., Kim, C. B., Xiang, Y. Y., Seo, D.-I., Song, W., Lee, H. J., Kang, H. J., Lee, C. G., Ahn, Y. S., & Park, J. J. (2023). Development of the Korean Firefighter Performance Battery: Job-related physical fitness assessment. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 65(5), e346–e350.
Knappett, H., & Haines, M. (2023). Effects of time‑efficient occupational exercise on cardiorespiratory fitness in firefighters. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 65(12), e785–e790. https://doi. org/10.1097/JOM.0000000000002983
Koç, H., & Kafkas, M. E. (2019). Direnç antrenman felsefesi. In H. Koç (Ed.), Egzersiz profesyonelleri için temel bilimler kitabı (ss. 105–137). Ankara, Türkiye: Spor Yayınevi ve Kitabevi.
Krishnan, K. C., Mehrabian, M., & Lusis, A. J. (2018). Sex differences in metabolism and cardiometabolic disorders. Current Opinion in Lipidology, 29(5), 404–410. https://doi.org/10.1097/MOL.0000000000000536
Lockie, R. G., Orr, R. M., Montes, F., & Dawes, J. J. (2024). Expanding Research on Firefighter Trainee Fitness, Reasons for Academy Release, and the Predictive Capabilities of Fitness Tests. Journal of strength and conditioning research, 38(4), 724–733.
Lockie, R. G., Dulla, J. M., Higuera, D., Ross, K. A., Orr, R. M., Dawes, J. J., & Ruvalcaba, T. J. (2022). Body composition and fitness characteristics of firefighters participating in a health and wellness program: Relationships and descriptive data. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(23), Article 15758.
Marangoz, İ. (2022). Determination of relative leg strength in athletes. Turkish Journal of Health and Sport, 3(2), 26–29. https://doi.org/10.29228/tjhealthsport.58122
Martin, J. R., Abel, M. G., Newman, K., Fyock-Martin, M., & Clark, N. C. (2025). Relationships between body composition and firefighter occupational performance: A systematic review and meta-analysis. Work (Reading, Mass.), 82(1), 46–62. https://doi.org/10.1177/10519815251346151
McAllister, M. J., Gonzalez, D. E., Leonard, M., Martaindale, M. H., Bloomer, R. J., Pence, J., & Martin, S. E. (2022). Firefighters with higher cardiorespiratory fitness demonstrate lower markers of cardiovascular disease risk. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 64(12), 1036–1040. https://doi. org/10.1097/JOM.0000000000002632
Morris, C. E., & Chander, H. (2018). The impact of firefighter physical fitness on job performance: A review of the factors that influence fire suppression safety and success. Safety, 4(4), 60. https://doi.org/10.3390/ safety4040060
Muratlı, S., Kalyoncu, O., & Şahin, G. (2007). Antrenman ve müsabaka. İstanbul: Ladin Matbaası.
Phillips, D. B., Scarlett, M. P., & Petersen, S. R. (2017). The influence of body mass on physical fitness test performance in male firefighter applicants. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 59(11), 1101–1108. https://doi.org/10.1097/JOM.0000000000001145
Porto, L. G. G., Soares, E. M. K. V. K., Ranadive, S. M., Lofrano‑Porto, A., & Smith, D. L. (2024). Association of endogenous testosterone with physical fitness measures during firefighter occupational health evaluations. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(3), 274.
Ras, J., Kengne, A. P., Smith, D., Soteriades, E. S., & Leach, L. (2022). Effects of cardiovascular health, musculoskeletal health and physical fitness on occupational performance of firefighters: Protocol for a systematic review and meta‑analysis. BMJ Open, 12(7), Article e061435. https://doi.org/10.1136/ bmjopen‑2022‑061435.
Ras, J., Smith, D. L., Kengne, A. P., Soteriades, E. S., & Leach, L. (2023). Physical fitness, cardiovascular and musculoskeletal health, and occupational performance in firefighters. Frontiers in Public Health, 11, Article 1241250. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1241250.
Redden, J., Stokes, K., & Williams, S. (2018). Establishing the Reliability and Limits of Meaningful Change of Lower Limb Strength and Power Measures during Seated Leg Press in Elite Soccer Players. Journal of sports science & medicine, 17(4), 539–546.
Saygın Ö, Bayrakdar A., (2012). Evaluation of body mass index and basal metabolic rate, step number of days in boys children Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9 (1), 372-384
Schmit, M., & Debeliso, M. (2019). The relationship between firefighters’ physical performance characteristics and simulated firefighting demands. Turkish Journal of Kinesiology, 5(2), 63–75.
Sevim, Y. (2007). Antrenman bilgisi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Skinner, T. L., Kelly, V. G., Boytar, A. N., Peeters, G. G., & Rynne, S. B. (2020). Aviation Rescue Firefighters physical fitness and predictors of task performance. Journal of Science and Medicine in Sport, 23(12), 1228–1233.
Sothmann, M. S., Gebhardt, D. L., Baker, T. A., Kastello, G. M., & Sheppard, V. A. (2004). Performance requirements of physically strenuous occupations: Validating minimum standards for muscular strength and endurance. Ergonomics, 47(8), 864–875. https://doi.org/10.1080/00140130410001670372
Stevenson, R. D., Siddall, A. G., Turner, P. F., & Bilzon, J. L. (2017). Physical Employment Standards for UK Firefighters: Minimum Muscular Strength and Endurance Requirements. Journal of occupational and environmental medicine, 59(1), 74–79.
Tamer, K. (2000). Sporda fiziksel-fizyolojik performansın ölçülmesi ve değerlendirilmesi (ss. 32–34). Ankara, Türkiye: Bağırgan Yayınları.
Yüksel, Y., Hekim, M., Tokgöz, M., Zengin, S., Ulukan, H., & Kaya, E. (2016). Plyometric exercising of athletes at adolescence period Adolesan dönemde bulunan sporcularda pliometrik antrenman. Journal of New Results in Science, 13(3), 5602–5612. https://doi.org/10.14687/JHS.V13I3.4131
Wang, Y. C., & Zhang, N. (2016). Effects of plyometric training on soccer players. Experimental and Therapeutic Medicine, 12(2), 550–554.
Williams-Bell, F. M., Villar, R., Sharratt, M. T., & Hughson, R. L. (2009). Physiological demands of the firefighter candidate physical ability test. Medicine and Science in Sports and Exercise, 41(3), 653–662. https://doi. org/10.1249/MSS.0b013e31818ad117.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Büşra Umay ^*
0000-0002-7822-7198
Türkiye

Nuray Demiralp
0000-0002-3002-7752
Türkiye

Hürmüz Koç
0000-0003-1588-7583
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2026

Kabul Tarihi

24 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13

IZ

https://izlik.org/JA69NX79CE

APA

Umay, B., Demiralp, N., & Koç, H. (2026). Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13, 1-12. https://izlik.org/JA69NX79CE

AMA

1.Umay B, Demiralp N, Koç H. Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. İÜBSBD. 2026;13:1-12. https://izlik.org/JA69NX79CE

Chicago

Umay, Büşra, Nuray Demiralp, ve Hürmüz Koç. 2026. “Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 (Haziran): 1-12. https://izlik.org/JA69NX79CE.

EndNote

Umay B, Demiralp N, Koç H (01 Haziran 2026) Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 1–12.

IEEE

[1]B. Umay, N. Demiralp, ve H. Koç, “Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”, İÜBSBD, c. 13, ss. 1–12, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69NX79CE

ISNAD

Umay, Büşra - Demiralp, Nuray - Koç, Hürmüz. “Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 (01 Haziran 2026): 1-12. https://izlik.org/JA69NX79CE.

JAMA

1.Umay B, Demiralp N, Koç H. Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. İÜBSBD. 2026;13:1–12.

MLA

Umay, Büşra, vd. “Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 13, Haziran 2026, ss. 1-12, https://izlik.org/JA69NX79CE.

Vancouver

1.Büşra Umay, Nuray Demiralp, Hürmüz Koç. Mesleki ve Sportif Eğitim İçeriklerine Göre Kuvvet Performansının Karşılaştırılması: Antrenörlük ile İtfaiyecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. İÜBSBD [Internet]. 01 Haziran 2026;13:1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69NX79CE

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayımlanmamış olmalıdır. Bir makale daha önce bir konferans veya toplantıda sunulmuşsa, yazarlar organizasyonun adı, tarihi ve yeri de dahil olmak üzere etkinlik hakkında ayrıntılı bilgi vermelidir.

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’ne gönderilen yazılar, önce yayın kurulu tarafından dergi ilkelerine uygunluk açısından bir ön değerlendirmeye tabi tutulur. Dergi kapsamına girmeyen veya bilimsel bir yazı formatına içerik ve şekil şartları açısından uymayan yazılar, hakemlik süreci başlatılmadan geri çevrilir ya da bazı değişiklikler istenebilir. Yayın için teslim edilen makalelerin değerlendirilmesinde akademik tarafsızlık ve bilimsel kalite en önemli ölçütlerdir.

Dergi sayfasında (https://dergipark.org.tr/tr/pub/inubesyo) yer alan "Makale Gönder" kısmından sisteme yüklenmelidir. Dergimize e-posta ile ya da başka yöntemlerle çalışma kabul edilmemektedir.

İlk gönderim sırasında yazarların aşağıdaki formu sunmaları gerekmektedir:

Telif Sözleşmesi ve Yazar Katkı Formu

Makale Yükleme Süreci:

Dergipark Kullanıcı Sayfası
Süreç
Makale Gönderme
Makale Ana Verileri
... ve sistemdeki gerekli adımları takip ederek devam edilmelidir.

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’ne (İÜBSBD) gönderilecek çalışmalar aşağıdaki yayın kurallarını dikkate almalıdır.

Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi yayın dili Türkçedir.
Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’nde beden eğitimi ve spor bilimleri alanında yapılmış ve daha önce hiçbir yayın organında yayınlanmamış özgün, derleme ve olgu raporları yayınlanır.
Dergiye gönderilecek çalışmalar için Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi “TÜBİTAK ULAKBİM DERGİPARK ulusal makale gönderim, takip ve değerlendirme sistemi” kullanılmaktadır. Bu nedenle yazarların bir kereye mahsus olmak üzere ilgili sisteme kayıt olup kullanıcı adı ve şifre almaları gerekmektedir.
Biçimsel kontrolü geçen her çalışma, bilimsel içeriğine göre uygun hakemlere gönderilerek değerlendirmeye alınır.
Çeşitli nedenlerden dolayı çalışmasının yayınlanmasından vazgeçen yazar başvurusundan itibaren iki (2) ay içerisinde yazısını geri çekebilir.
Çalışmalar yayınlanmak üzere dergiye gönderildikten sonra, tüm yazarların yazılı izni olmadan yazar isimleri silinemez, yeni isim eklenemez ve yazar sıralaması değiştirilemez.
Yayın süreci tamamlanan çalışmalar dergiye geliş tarihi esas alınarak yayınlanır. Ancak güncelliğini kaybetmemesi açısından bu sıra bazı öncelikli çalışmalar için uygulanmayabilir. Buna karar verme yetkisi editöre aittir.
Sözlü görüşmeler ve yayınlanmamış eserlere ait bildirimler (Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri hariç) kaynak olarak kullanılmamalıdır.
Kaynakların doğruluğundan yazar/yazarlar sorumludur.
Yayınlanan çalışmaların bilimsel etik ve hukuki sorumluluğu yazarına/yazarlarına aittir. İnsan ve hayvan denekler için etik kurul raporu alınmalıdır.

DERGİYE GÖNDERİLEN ÇALIŞMALAR ŞU SIRAYI İZLEMELİDİR:

1. İlk sayfa (Yazarların Künyesi); çalışmanın Türkçe ve İngilizce başlığı sayfa ortalanacak şekilde alt alta büyük harfle tek satır aralıklı, 12 punto olarak yazılır ve hemen onun altında sıralamaya göre yazar/yazarların ad ve soyadları, kurum bilgileri, telefon numaraları ve e-mail adresleri sola yaslanarak alt alta sıralanmalıdır. Yazışmalardan sorumlu olacak yazar yanına tırnak içinde “Yazışmadan sorumlu yazar” ifadesi eklenerek açık bir şekilde belirtilmelidir.

2. İkinci sayfadan itibaren; TÜRKÇE BAŞLIK ve Yazar/yazarların adı-soyadı (başlığın altına sayfa ortalanarak 12 punto ve koyu olarak yazılmalıdır).

“ÖZET BAŞLIK” yazarların altında sol başa yaslanmış, koyu, büyük harf 12 punto ile yazılır. ÖZET metni 10 punto ve tek satır aralığı yazılmalıdır.
ÖZET metninin altında konu ile ilişkili "Anahtar Kelimeler" belirtilmelidir. En az 3 en fazla 5 anahtar kelime kullanılmalıdır. Sıralama baş harflere göre yapılmalıdır.
“İNGİLİZCE BAŞLIK” ve ardından “ABSTRACT” sol başa yaslanmış, koyu, büyük harf 12 punto ile yazılır. kısmı takip eder. ABSTRACT metni 10 punto ve tek satır aralığı yazılmalıdır.
ABSTRACT metninin altında konu ile ilişkili "Key Words" belirtilmelidir. En az 3 en fazla 5 anahtar kelime kullanılmalıdır. Sıralama, Türkçe anahtar kelimeler ile aynı olmalıdır.

4. ABSTRACT kısmından sonra “GİRİŞ”, “MATERYAL VE METOT”, “BULGULAR”, “TARTIŞMA” ve eğer istenirse “SONUÇ VE ÖNERİLER” ve "KAYNAKLAR" kısımları takip etmelidir.

Derleme (Review) makalelerinde bu içeriğe dikkat edilmeyebilir.
Bu başlıklar sola yaslanmış, büyük harf, 12 punto ve koyu yazılmalıdır.

5. KAYNAKLAR’dan önce istenirse “TEŞEKKÜR” (acknowledgements) bölümü yazılabilir.

YAZI DÜZENİ

1) BAŞLIK VE YAZAR İSMİ:

Araştırmanın başlığı 13 kelimeyi geçmeyecek şekilde 12 punto olarak yazılmalıdır. Yazar/yazarların ad ve soyadları sayfa ortalanarak unvan belirtilmeden verilirken, kurum adresleri ve elektronik posta adresleri sayfa altında dipnot olarak yazılmalıdır.

2) ÖZET/ABSTRACT:

Çalışmanın başlığı ile ÖZET/ABSTRACT başlıkları tümü ile büyük, bold ve 12 punto yazılmalıdır. Türkçe özet “ÖZET” başlığı altında, İngilizce özet ise, “ABSTRACT” başlığı altında yazılmalıdır. ABSTRACT başlığının üzerinde yazının İngilizce başlığı yer almalıdır. ÖZET/ABSTRACT metinleri satır başı yapılmadan, blok halinde yazılmalıdır. ÖZET /ABSTRACT metinleri 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde ve tek satır aralığı yapılarak 10 punto blok halinde yazılmalıdır. Türkçe özetin hemen altında ayrı satır olarak, sol başa yaslı Anahtar Kelimeler (Bold), İngilizce özetin hemen altında ise Keywords (Bold ve bitişik) başlığı yer almalıdır. Anahtar kelimeler 5’i geçmeyecek şekilde alfabetik olarak yazılmalıdır. Anahtar kelimeler virgül ile ayrılmalı ve kelime seçiminde başlıkta yer almayan kelimeler tercih edilmelidir.

3) ANA METİN:

Dergiye gönderilecek çalışmalar Word formatında, “Times New Roman” yazım düzeninde, sayfanın her tarafından 2,5 cm boşluk bırakılarak, 12 punto 1,5 satır aralığı ve satır başı 1.27 olarak gönderilmelidir. Ana metnin 12 sayfayı geçmemesine özen gösterilmelidir. Sayfa kısıtlaması gerekli görülür ise Yayın Kurulu tarafından arttırılabilir. Ana metinde yer alacak şekiller, grafikler, fotoğraflar ve çizelgeler çalışmanın içinde, bahsedildiği yerde verilmeli ve numaralandırılmalıdır. Şekil, grafik ve fotoğraflar JPG, TIFF formatında sunulmalıdır. Tabloların üstüne tablo numarası ve başlığı yazılmalıdır. Tablolar sayfa düzenine göre 9 veya 10 punto olarak yazılabilir (büyüklüğüne ve içeriğine göre değişebilir).

4) TEŞEKKÜR (ACKNOWLEDGEMENTS):

Teşekkür zorunlu değildir. Ancak yazar/yazarlar, araştırmaya katkısı yazarlık düzeyinde olmayan kişilere birkaç cümlelik teşekkür yazabilir.
Yazılması halinde Ana metnin sonunda ve Kaynaklar kısmından önce yer verilmelidir.

5) KAYNAKLAR:

Çalışmada; mümkün olduğunca yeni ve çalışmayı doğrudan ilgilendiren kaynaklara yer verilmelidir. Kaynak sayısının 40’ı aşmaması tavsiye edilir.

6) ANA METİNDE KAYNAK BELİRTİLMESİ:

Metin içinde kaynak gösterilirken, alıntılanan ifadeden sonra parantez içinde yazarın/yazarların soyadı, eserin tarihi yazılır ve parantez kapatılır. Örnek: Alıntılanan metin tek yazarlı ise (Avcı, 2021) şeklinde gösterilir. Alıntılanan metin iki yazarlı ise (Atik ve Canbey, 2011) şeklinde gösterilir. Alıntılanan metin ikiden fazla yazarlı ise (Çotak ve ark., 2020) şeklinde gösterilir. Alıntılama yapılırken aynı düşünceyi birden fazla yazar belirtmişse, yılı küçük olan yazarın çalışması ilk sıraya yazılır ve yazarlar arası noktalı virgülle (;) ayrılır. Örnek: Alıntılanma yapılan metin (Atik ve Canbey, 2011; Avcı, 2021).
Metin içinde kaynağın cümle içinde veya başında belirtilmesi durumunda yazarın soyadı yazılmalı ve parantez içinde yıl belirtilmelidir.

Örnek: Çotak ve ark. (2020) veya Avcı (2021) şeklinde olmalıdır.

*Doğrudan alıntılar 3 satırı geçmeyecek şekilde ve tırnak içinde kullanılmalıdır.

7) KAYNAKLAR BÖLÜMÜNDE KAYNAKLARIN BELİRTİLMESİ:

Çalışmanın son bölümü “KAYNAKLAR” başlığından oluşmalıdır.
Kaynaklar alfabetik olarak sıralanır, numaralandırma yapılmaz.

Kaynakça Örnekleri:
Kaynakça APA stili 7. versiyona uygun olarak hazırlanmalıdır.

Makaleden kaynak gösterimi:

Tek Yazarlı Çalışmalar :

Schoenfeld, B. J. (2010). The mechanisms of muscle hypertrophy and their application to resistance training. The Journal of Strength & Conditioning Research, 24(10), 2857-2872.

İki Yazarlı Çalışmalar:
Franchi, M. V., & Maffiuletti, N. A. (2019). Distinct modalities of eccentric exercise: different recipes, not the same dish. Journal of Applied Physiology, 127(3), 881-883.

İkiden Fazla Yazarlı Çalışmalar:
Read, P. J., Trama, R., Racinais, S., McAuliffe, S., Klauznicer, J., & Alhammoud, M. (2022). Angle specific analysis of hamstrings and quadriceps isokinetic torque identify residual deficits in soccer players following ACL reconstruction: a longitudinal investigation. Journal of Sports Sciences, 1-7.

Bildiriden kaynak gösterimi:
Hazır, T., Kazancı, A., Açıkada, C. (1992). "Antropometrik ölçümlerde metodoloji sorunları". 2. Ulusal Spor Bilimleri Kongresi, Ankara.

Tezden kaynak gösterimi:
Cumalı, A. (1990). İnsan omurgası ve yaralanma mekanizması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

Kitaptan kaynak gösterimi:
Tolsty, A.T., & Michel A.R. (2021). Men's Fitness Trend. Lippincott Williams & Wilkins.

Editörlü kitaptan kaynak gösterimi:
Kloth, W. (2020). The British Council Background. Londra UK: Anchor.

Çeviri Kitap:
Michael, B.C. (2020). Antrenman Geçmişi. (3. Baskı). (M Karpuz, TL Pekmez, Çev.). Malatya: Malatya Tıp Kitabevleri.

Web Belgesi, Web Sayfası ya da Raporu:
Yazar, A.A., Yazar, B.B. (Basım Yılı). Belgenin Başlığı. Ay.gün.yıl, http://web adresi.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (İÜBSBD), Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.

Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin kriterleri gereği Etik Kurul İzni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Makale sonunda araştırmacılar Katkı Oranı Beyanı, varsa Destek ve Teşekkür Beyanı, Çatışma Beyanına yer vermelidir. Ayrıca makale dosyasıyla birlikte "Yazar Beyan(lar)ı Formu"nu da doldurarak iletmesi gerekmektedir.

Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam

İnsan denekleri içeren tüm araştırmalar yürütülmeden önce bir etik kurul (örn. IRB) tarafından incelenmeli ve onaylanmalıdır. Etik kurulun adı, onay numarası ve tarihi makalenin Materyal ve Metot bölümünde yer almalıdır. Yazarlardan onayın bir kopyasını sunmaları da istenebilir.

Çalışma etik onaydan muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Bir makale etik onayı olmadan gönderilirse, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE'un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konunun önemli olduğu düşünülürse reddedilebilir.

Bilgilendirilmiş hasta onamı ayrıntıları, araştırma süreciyle ilgili bilgilerle birlikte Materyal ve Metot bölümüne dahil edilmelidir.

İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.

Yazarlar, özellikle fotoğraflarda, katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay Materyal ve Metot bölümünde belirtilmelidir.

İNTİHAL VE ETİK İHLALLER

Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.

Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:

Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.

İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.

REKLAM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.

Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.

Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar Baş Editör tarafından verilir.

Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.

Editörler kurulunun üyeleri tarafından gönderilen makaleler, tarafsızlığı sağlamak amacıyla dış editörler tarafından ele alınır ve bu dış editörler de çıkar çatışmalarını açıklamak zorundadır. Hakem değerlendirme süreci standart prosedürlerden saparsa, şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için makalede hangi tür inceleme yapıldığı belirtilir.

REVİZYON DETAYLARI

Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.

YAZARLIK KRİTERLERİ

Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:

Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.

Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.

Çıkar Çatışması Beyanı

Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.

Finansal Destek Beyanı

Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.

ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.

1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.

Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.

Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.

Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.

2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü

Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı

Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3. Yazarlık ve Sorumluluk

Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.

4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı

Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.

Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:

• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.

Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.

5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk

Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.

Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.

YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi, COPE yönergelerini takip etmektedir.

Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)

Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.

Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)

Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:

“Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.

Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)

Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.

Makale Değiştirme

Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

Kendi Kendine Arşivleme Politikası

Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.

YASAL UYARI

Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.

Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.