Öğretmen Öz yeterliği Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçeye Uyarlanması ve Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi
Abstract
Bu araştırmanın amacı Tschannen-Moran ve Woolfolk Hoy (2001) tarafından geliştirilen Öğretmen Öz Yeterliği Ölçeği Kısa Formu’nu Türkçeye uyarlamak ve cinsiyet, branş ve eğitim kademesi değişkenleri açısından ölçme değişmezliğini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye’nin farklı illerindeki kamu okullarında görev yapan 704 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi ve çoklu grup doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır, ayrıca güvenirlik analizleri yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda öz yeterlik ölçeği kısa formunun üç faktörlü yapısının Türk örnekleminden elde edilen veriler iyi uyum gösterdiği [CFI = .962, TLI = .950, RMSEA = .067, (%90 GA- 0.057, 0.076), SRMR = .032] belirlenmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin standartlaştırılmış faktör yükleri .647 ile .818 arasında değişmektedir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için hesaplanan Cronbach alfa (α) katsayılarının .84 ile .91 arasında, birleşik güvenirlik katsayılarının (ω) ise .78 ile .91 değiştiği tespit edilmiştir. Ölçme değişmezliği açısından öz yeterlik ölçeği kısa formunun cinsiyet, branş ve eğitim kademesi değişkenleri arasında biçimsel, metrik ve skalar düzeyde değişmezliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Bulgular öğretmen öz yeterliği ölçeği kısa formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanabileceğini göstermiştir.
Keywords
Öğretmen öz yeterliği, ölçek geliştirme, çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi, ölçme değişmezliği.
References
- Armor, D., Conry-Oseguera, P., Cox, M., King, N., McDonnell, L., Pascal, A., Pauly, E., & Zellman, G. (1976). Analysis of the school preferred reading program in selected Los Angeles minority schools. https://doi.org/Eric Document service No. 130 243
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
- Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall, Inc. http://psycnet.apa.org/psycinfo/1985-98423-000/
- Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28(2), 117–148. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2802_3
- Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In Encyclopedia of Human Behavior (pp. 71–81). Academic Press.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman & Company.
- Berman, P., McLaughlin, M. W., Bass, G., Pauly, E., & Zellman, G. (1977). Federal programs supporting educational change, Vol VII: Factors affecting implementation and continuation.
- Brown, T. A. (2014). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Publications.
- Çapık, C., Gözüm, S., & Aksayan, S. (2018). Kültürlerarası ölçek uyarlama aşamaları, dil ve kültür uyarlaması: Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 26(3), 199-210.
- Deniz, Z. (2007). Psikolojik ölçme aracı uyarlama. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 1-16.