Hayat Bilgisi Dersi Kapsamında 3. Sınıf Öğrencilerinin Adalet, Sorumluluk ve Dostluk Değerlerinin İncelenmesi

Bireyin sosyal çevreye uyum sağlayabilmesi için bazı değerleri ve kişisel nitelikleri edinmesi önemli ve gerekli görülmektedir. İlkokulların önemli görevlerinden biri de kişisel niteliklerin ve değerlerin kazandırılmasıdır. Hayat bilgisi dersi programı bireyi hayata hazırlama ve etkili vatandaş yetiştirme amacına uygun şekilde kişisel niteliklerin ya da değerlerin kazandırıldığı bir ders olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin yazılı ifadeler ve görsel betimlemeler ile kök değerlerden olan adalet, sorumluluk ve dostluk değerini nasıl ifade ettiklerinin tespit edilmesidir. Durum çalışmasının kullanıldığı araştırmada veriler üç adet açık uçlu soru ve bu sorular ile ilgili üç adet resim çiziminden oluşan veri toplama formu ile toplanmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden tipik durum örnekleme tekniği ile oluşturulan çalışma grubunu 64 ilkokul 3. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Açık uçlu soruların analizinde içerik analizi ve yapılan resimlerin analizinde de görsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlardan bazıları şu şekildedir: İlkokul 3. sınıf öğrencileri adalet değerini; adaleti sağlayan kişiler, eşitlik, paylaşmak, ceza, demokrasi, haklı olmak, adil olmak, mutluluk, dürüstlük, saygı, yardımsever olmak, mantıklı davranmak, cumhuriyet, sevgi ve gelecek şeklinde yazılı olarak, adaleti sağlayan kişiler, ceza, eşitlik ve adil olmak şeklinde de görsel olarak betimlemişlerdir. Sorumluluk değeri; sorumluluk için gereken davranışlar, sorumlu olduklarımız, dürüstlük ve bilinçli olmak şeklinde yazılı olarak betimlenirken, sorumlu olduğumuz işler, okula karşı sorumluluk, aileye karşı sorumluluk, doğaya karşı sorumluluk, arkadaşlara karşı sorumluluk, hayvanlara karşı sorumluluk şeklinde de görsel olarak betimlenmiştir. İlkokul 3. sınıf öğrencileri dostluk değerini arkadaşlık, sevgi, yardım etmek, mutluluk, saygı, paylaşmak, iyi davranmak, güvenmek, dayanışma, oyun oynamak, iş birliği, birlik ve beraberlik, dürüstlük, barış, hoşgörü, yalan söylememe, aile, öğretmen, empati ve başarı şeklinde yazılı, sevgi, doğa sevgisi, oyun oynamak, arkadaşlık, aile, yardımlaşmak, paylaşmak, hayvan sevgisi, mutluluk, iş birliği yapmak, nezaket, aynı olmak, empati, okul, sır tutmak-sırdaş olmak, birlikte vakit geçirmek şeklinde görsel olarak betimlemişlerdir.

Adapting to the social environment is regarded as necessary and crucial for an individual to develop some personal qualities and values throughout his or her life. One of the most important tasks of primary schools is to cultivate personal qualities and values. The life studies curriculum emerges as a course in which students gain personal characteristics or values to fulfill the twin aim of developing productive citizens and preparing the individual for life. The major objective of this study is to ascertain how third-grade primary school students convey the value of justice, responsibility, and friendship, which is one of the root values, through written statements and visual depictions. The data for the study that utilized the case study was gathered using a data collecting form that included three open-ended questions and three picture drawings linked to these topics. The study group consisted of 64 third-grade students from a primary school using the typical situation sampling methodology, which is one of the deliberate sampling methods. The open-ended questions were analyzed using content analysis, while the pictures were analyzed using a visual analysis approach. Some of the results obtained in the research are as follows: Primary school 3rd-grade students shared the value of justice as follows: those who provide justice, equality, sharing, punishment, democracy, being right, being fair, happiness, honesty, respect, being helpful, acting rationally, republic, love, and future in writing. And they depicted it as those who provide justice, punishment, equality, and fairness in pictures. The value of responsibility is defined in writing as the behaviors necessary for responsibility, the things for which we are accountable, honesty, and self-awareness. It is visually depicted as follows: the work for which we are accountable, our responsibility to school, our responsibility to family, our responsibility to nature, our responsibility to friends, and our responsibility to animals. Students in the third grade of primary school defined friendship as the following in writing: friendship, love, helping, happiness, respect, sharing, acting well, trusting, solidarity, playing games, collaboration, unity, and solidarity, honesty, peace, and tolerance, avoiding lying, family, instructor, empathy, and achievement. And they illustrated them as love, nature love, playing games, friendship, family, helping one another, sharing, animal love, happiness, collaboration, compassion, being alike, empathy, school, keeping secrets, and spending time together.