Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası

İlhan Günbayı; Volkan Aşkun

doi:10.17679/inuefd.1331239

TR EN

Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası

Abstract

Grounded teori (GT) hem eylemin hem de değişimin tanımlanması, anlaşılması ve analiz edilmesi, teorik geliştirme ve soyutlama yoluyla genelleme yapabilmesi aynı zamanda yararlı ve geniş bir uygulama alanı bulan sistematik bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Bilimsel bilginin ilerleyici, kümülatif, toplumsal, nesnel, dinamik, geçici özellikleriyle 1967 yılından bugüne farklı türlerde evrimsel bir süreç geçiren GT’ye olan ilgi uluslararası anlamda sürekli artmaktadır. Özellikle sosyoloji, çevre çalışmaları, uluslararası politika ve siyaset, hemşirelik, psikoloji, eğitim, işletme, toplumsal cinsiyet, şehir planlama, yazılım geliştirme, ceza adaleti, sosyal hizmet, ırk ve etnik köken, inşaat yönetimi, mühendislik eğitimi ve turizm gibi birçok farklı alanda çalışmaların olduğu görülmektedir. Aynı şekilde Türkiye’de GT’ye olan ilgi sınırlı da olsa hemşirelik, temel eğitim, yüksek eğitim ve yönetim alanlarında artma eğilimdedir. Ancak GT’nin sahip olduğu güçlü niteliksel özelliklerin özellikle ulusal yayınlarda işlenmediği görülmektedir. Araştırmacıların GT özelinde yapacakları çalışmalarda hem ulusal hem de uluslararası daha nitelikli bilimsel çıktılara ulaşılması bilim insanları, editörler, hakemler tarafından hedeflenmelidir. Bu anlamda çalışmada, Kathy Charmaz’ın pragmatik konstrüktivist bakış açısıyla GT kullanımı adına yol haritası önerisi amaçlanmaktadır. Önerilen yol haritası 12 adımlı olup her adımda detaylı içerikler ve araştırmacıların, editörlerin ve hakemlerin nitelikli GT çalışmaları adına sormaları gereken sorular yer almaktadır.

Keywords

Grounded teori, pragmatik, konstrüktivist, nitel araştırma, Charmaz

References

Aşkun, V. (2022). Karmaşık uyarlanabilir sistem bakış açısıyla sürdürülebilir kariyere ilişkin bir model önerisi (Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Aşkun, V. & Çizel, R. (2020). Twenty years of research on mixed methods. Journal of Mixed Methods Studies, 1(1), 26-40.
Aşkun, V., Çizel, R. ve Çizel, B. (2021). Ülkelerin inovasyon düzeyinin sosyal sermaye, ekonomik değer algısı ve politik kültürle karmaşık ilişkisi: Bulanık küme nitel karşılaştırmalı analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 16(2), 317-340.
Aşkun, V. & Erkoyuncu, M. (2023). Toplumsal cinsiyet algısı ve demografik farklılıkların esenlik üzerindeki karmaşık etkisi: Türkiye örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 18(3), 834-855.
Belgrave, L. L., Seide, K. K. & Charmaz, K. (2021). Toward an expanded definition of symbolic interactionism. D. vom Lehn, N. Ruiz-Junco ve W. Gibson (Ed.), The Routledge International Handbook of Interactionism in (ss. 403-415). London: Routledge.
Bryant, A. (2019). The Varieties of Grounded Theory. London: SAGE.
Bryant, A. & Charmaz, K. (2019). The SAGE Handbook of Current Developments in Grounded Theory. London: SAGE . Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. London: SAGE.
Charmaz, K. (2010). Studying the experience of chronic illness through grounded theory. G. Scambler ve S. Scambler (Ed.), Assaults on the Lifeworld: New Directions in the Sociology of Chronic and Disabling Conditions in (ss. 8-36). London: Palgrave.
Charmaz, K. (2011). Grounded theory methods in social justice research. N. L. Denzin ve Y. Lincoln (Ed.), The SAGE Handbook of Qualitative Research in (4. bs, ss. 359-380). Thousand Oaks: SAGE.
Charmaz, K. (2014a). Constructing Grounded Theory (2. bs). Thousand Oaks, CA: SAGE.

Charmaz, K. (2014b). Grounded theory in global perspective: Reviews by international researchers. Qualitative Inquiry, 20(9), 1074-1084.
Charmaz, K. (2017a). Constructivist grounded theory. The Journal of Positive Psychology, 12(3), 299-300.
Charmaz, K. (2017b). The power of constructivist grounded theory for critical inquiry. Qualitative Inquiry, 23(1), 34-45.
Charmaz, K. (2020). With constructivist grounded theory you can’t hide: Social justice research and critical inquiry in the public sphere. Qualitative Inquiry, 26(2), 165-176.
Charmaz, K. (2021). The genesis, grounds, and growth of constructivist grounded theory. J.M. Morse, B. J. Bowers, K. Charmaz, A. E. Clarke, J. Cobin, C. J. Porr ve P. N. Stern (Ed.), Developing Grounded Theory: The Second Generation Revisited in (2nd bs, ss. 153-187). New York: Routledge .
Charmaz, K. & Thornberg, R. (2021). The pursuit of quality in grounded theory. Qualitative Research in Psychology, 18(3), 305-327.
Charmaz, K., Thornberg, R. & Keane, E. (2018). Evolving grounded theory and social justice inquiry. N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Ed.), The SAGE Handbook of Qualitative Research in (5th bs, ss. 411-443). Thousand Oaks: SAGE.
Çizel, R., Aşkun, V. & Çizel, B. (2022). Sosyal bilim araştırmalarında bulanık küme nitel karşılaştırmalı analiz yönteminin kullanımı. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 42(2), 549-588.
Clarke, A. E. (2003). Situational Analyses: Grounded Theory Mapping After the Postmodern Turn. Symbolic Interaction, 26(4), 553-576.
Clarke, A. E. (2019). Situating Grounded Theory and Situational Analysis in Interpretive Qualitative Inquiry. A. Bryant ve K. Charmaz (Ed.), The SAGE Handbook of Current Developments in Grounded Theory in (ss. 3-48). London: SAGE.
Corbin, J. & Strauss, A. (2015). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory (4. bs). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Glaser, B. (1978). Theoretical Sensitivity: Advances in the Methodology of Grounded Theory. Mill Valley: Sociology Press.
Glaser, B. (1992). Basics of Grounded Theory Analysis: Emergence Vs. Forcing. Mill Valley, CA: Sociology Press.
Glaser, B. (2001). The Grounded Theory Perspective: Conceptualization contrasted with Description. Mill Valley: Sociology Press.
Glaser, B. & Strauss, A. (1967). The Discovery of Grounded Theory. Chicago: Aldine.
Guetterman, T. C., Babchuk, W. A., Howell Smith, M. C. & Stevens, J. (2019). Contemporary Approaches to Mixed Methods–Grounded Theory Research: A Field-Based Analysis. Journal of Mixed Methods Research, 13(2), 179-195.
Gunbayi, I. (2020a). Action research as a mixed methods research: Definition, philosophy, types, process, political and ethical issues and pros and cons. Journal of Mixed Methods Studies, 1(2), 16-25.
Gunbayi, I. (2020b). Knowledge-constitutive interests and social paradigms in guiding mixed methods research (MMR). Journal of Mixed Methods Studies, 1(1), 44-56.
Gunbayi, I. (2020c). Systematic curriculum and instructional development for a mixed methods re-search: SCID-MMR. Journal of Mixed MethodsStudies, 1(1), 1-27.
Gunbayi, I. & Sorm, S. (2018). Social paradigms in guiding social research design: The functional, interpretive, radical humanist and radical structural paradigms. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 9(2), 57-76.
Gunbayi, I. & Sorm, S. (2020). Social Paradigms in Guiding Management Social Development and Social Research. Ankara: Pegem Academy.
Henwood, K. & Pidgeon, N. (2003). Grounded theory in psychological research. P. M. Camic, J. E. Rhodes ve L. Yardley (Ed.), Qualitative Research in Psychology: Expanding Perspectives in Methodology and Design in (ss. 131-155). Washingyon: APA.
Johnson, R. & Walsh, I. (2019). Mixed Grounded Theory: Merging Grounded Theory with Mixed Methods and Multimethod Research. A. Bryant ve K. Charmaz (Ed.), The SAGE Handbook of Current Developments in Grounded Theory in (ss. 517-531). Thousand Oaks, CA: SAGE.
Lempert, L. B. (2007). Asking questions of the data: Memo writing in the grounded theory tradition. A. Bryant ve K. Charmaz (Ed.), The Sage Handbook of Grounded Theory in (ss. 245-264). London: SAGE.
Morse, J., Stern, P. N., Corbin, J., Bowers, B., Charmaz, K. & Clarke, A. E. (2009). Developing Grounded Theory: The Second Generation. London: Routledge.
Morse, Janice M., Bowers, B. J., Charmaz, K., Clarke, A. E., Corbin, J., Porr, C. J. & Stern, P. N. (2021). Developing Grounded Theory: The Second Generation Revisited (2nd bs). New York: Routledge.
Nelson, J. (2017). Using conceptual depth criteria: addressing the challenge of reaching saturation in qualitative research. Qualitative Research, 17(5), 554-570.
Peirce, C. S. (1979). Collected paper of Charles Sanders Peirce. Vol. III: Science and Philosophy (A. W. Burks, Ed.). Cambridge: Harvard University Press.
Ragin, C. C. (2014). The Comparative Method: Moving Beyond Qualitative and Quantitative Strategies with A New Introduction. California: University of California Press.
Rihoux, B. & Ragin, C. C. (2009). Configurational comparative methods: Qualitative comparative analysis (QCA) and related techniques. California: Sage.
Saldaña, J. (2016). The Coding Manual for Qualitative Researchers. London: SAGE.
Schatzman, L. (1991). Dimensional analysis: Notes on an alternative approach to the grounding of theory in qualitative research. Social Organization and Social Process: Essays in Honor of Anselm Strauss in (ss. 303-314). New York: Aldine de Gruyter.
Stern, P. N. & Porr, C. J. (2011). Essentials of Accessible Grounded Theory. Walnut Creek: Left Coast Press.
Strauss, A. & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Newbury Park: SAGE.
Strauss, A. & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques (2nd bs). Thousand Oaks: SAGE.
Tarozzi, M. (2011). On translating grounded theory: When translating is doing. V. B. Martin ve A. Gynnild (Ed.), Grounded theory: The philosophy, method, and work of Barney Glaser in (ss. 161-174). Baca Rotan: Brown Walker.
Tavory, I. & Timmermans, S. (2014). Abductive Analysis: Theorizing Qualitative Research. Chicago: University of Chicago Press.
Thornberg, R. (2012). Informed grounded theory. Scandinavian Journal of Educational Research , 56(3), 243-259.
Thornberg, R. & Charmaz, K. (2014). Grounded Theory and Theoretical Coding. U. Flick (Ed.), The SAGE Handbook of Qualitative Data Analysis in (ss. 153-169). London: SAGE.
Thornberg, R. & Dunne, C. (2019). Literature review in grounded theory. A. Bryany ve K. Charmaz (Ed.), The SAGE Handbook of Current Developments in Grounded Theory in (ss. 206-221). London: Sage.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

İlhan Günbayı
0000-0001-7139-0200
Türkiye

Volkan Aşkun ^*
0000-0003-2746-502X
Türkiye

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

July 22, 2023

Acceptance Date

December 23, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 24 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.1331239

IZ

https://izlik.org/JA87BM24ZC

APA

Günbayı, İ., & Aşkun, V. (2023). Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 24(3), 1671-1697. https://doi.org/10.17679/inuefd.1331239

AMA

1.Günbayı İ, Aşkun V. Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası. INUJFE. 2023;24(3):1671-1697. doi:10.17679/inuefd.1331239

Chicago

Günbayı, İlhan, and Volkan Aşkun. 2023. “Grounded Teori Ya Da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma Vs. Kullanımı Adına Yol Haritası”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24 (3): 1671-97. https://doi.org/10.17679/inuefd.1331239.

EndNote

Günbayı İ, Aşkun V (December 1, 2023) Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24 3 1671–1697.

IEEE

[1]İ. Günbayı and V. Aşkun, “Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası”, INUJFE, vol. 24, no. 3, pp. 1671–1697, Dec. 2023, doi: 10.17679/inuefd.1331239.

ISNAD

Günbayı, İlhan - Aşkun, Volkan. “Grounded Teori Ya Da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma Vs. Kullanımı Adına Yol Haritası”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24/3 (December 1, 2023): 1671-1697. https://doi.org/10.17679/inuefd.1331239.

JAMA

1.Günbayı İ, Aşkun V. Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası. INUJFE. 2023;24:1671–1697.

MLA

Günbayı, İlhan, and Volkan Aşkun. “Grounded Teori Ya Da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma Vs. Kullanımı Adına Yol Haritası”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 24, no. 3, Dec. 2023, pp. 1671-97, doi:10.17679/inuefd.1331239.

Vancouver

1.İlhan Günbayı, Volkan Aşkun. Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası. INUJFE. 2023 Dec. 1;24(3):1671-97. doi:10.17679/inuefd.1331239

Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası

Grounded Teori ya da Temellendirilmiş Kuram, Gömülü Teori, Kuram Oluşturma vs. Kullanımı Adına Yol Haritası

Abstract

Keywords

… Or A Roadmap for Using Grounded Theory

Abstract

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

İnsan Kaynakları Yönetiminde Kolektif Adaptasyon: Karmaşık Uyarlanabilir Sistemler Bakış Açısı

A Model Proposal for Sustainable Career Management in Hospitality: Grounded Theory Perspective

Yerel ve Küresel Risklerin Arttığı 21. Yüzyılda Kariyer Şokları