Ortaokul 7. Sınıf Öğrencilerinin Politik Okuryazarlık Becerileri
Öz
Bu araştırmada Sosyal Bilgiler dersi içerisinde doğrudan bir beceri olarak yer alan politik okuryazarlık, ortaokul 7. sınıf öğrencileri bağlamında incelenmiştir. Özellikle 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nın yürürlüğe girmesiyle beraber birçok okuryazarlık türü birer beceri olarak Sosyal Bilgiler dersinin bünyesinde kendine yer bulmuştur. Bu anlamda vatandaşlık eğitiminin önemli bir bileşeni olarak politik okuryazarlık kavramı görünür bir duruma gelmiştir. Ancak literatür incelendiğinde gerek öğrencilerin gerekse öğretmen adayları ve öğretmenlerin politik okuryazarlık anlamında eksiklikleri olduğu görülmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin etkin vatandaşlar olabilmeleri için yeterli düzeyde politik eğitimden geçmeleri gerekmektedir. Bunun için de öğrencilerin politik okuryazarlık düzeyleri açısından ne düzey oldukları tespit edilmelidir. Buradan hareketle bu araştırmada Politik Okuryazarlık Ölçeği kullanılarak politik bilgi, politik davranış, gündemi takip etme ve insan haklarına yönelik algı gibi alt boyutlarda öğrencilerin ne düzeyde oldukları saptanmaya çalışılmıştır.
Araştırma yöntemi olarak tarama modeli kullanılmış ve analizlerde betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kars İli merkezinde yer alan 16 devlet okulundaki 450 öğrenci oluşturmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak seçkisiz örnekleme türlerinden biri olarak tabakalı örnekleme yoluna gidilmiştir.
Araştırmanın bulgu ve sonuçlarına göre öğrencilerin politik davranış bakımından olumlu sayılabilecek düzeyde fakat diğer boyutlar açısından orta düzeyde beceriye sahip olduğu görülmüştür. Bu durum ise öğrencilerin politik eğitimle ilgili daha fazla etkinlikler yapmaları gerektiğini düşündürmektedir. Diğer yandan anne-baba eğitim düzeylerinin öğrencilerin politik okuryazarlık düzeyleri açısından anlamlı farklılıklar ortaya koyduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
politik okuryazarlık , politik eğitim , sosyal bilgilerde beceri
References
- Akhan, O. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının politika bilimine yönelik eğilimlerinin belirlenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Alkan, C. ve Kurt M. (2014). Özel öğretim yöntemleri disiplinleri öğretim teknolojisi. Anı Yayıncılık.
- Altıntaş, İ. N. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının aktif vatandaşlık kazanımları: Eylem araştırması. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Aşıcı, M. (2009). Kişisel ve sosyal bir değer olarak okuryazarlık. Değerler Eğitimi Dergisi. 7 (17), 9-26. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/issue/29183/312492
- Balcı, A. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
- Başaran, İ. E. (2005). Eğitim psikolojisi gelişim, öğrenme ve ortam. Nobel Yayın Dağıtım.
- Başaran, Z. (2006). Demokratik yaşamın gelişmesinde sosyal bilgiler dersinin rolü ve önemi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Atatürk Üniversitesi.
- Bottery, M. (1990). Children, the management of schools and political literacy. Oxford Review of Education, 03054985, 16 (2), 235-244. https://www.jstor.org/stable/1050405
- Brodie-McKenzie, A. (2015). Developing political literacy through ıct in vce year 11 australian and global politics. Ethos, 23 (1), 12-15. https://research.ebsco.com/c/f57n4n/viewer/pdf/ajbw5dth6b
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel F. (2016). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.