Öğretmen Adaylarının Bilim ve Bilim İnsanı Kavramlarına İlişkin Algılarının Metafor Analizi Aracılığıyla İncelenmesi

The aim of this study to reveal the perceptions of preservice teachers’ on “Science” and “Scientist” concepts through metaphors. The study is designed based on one of the qualitative research method named as phenomenology and analyzed with content analysis. The data on completing the expression “Science/Scientist….…is like. Because ….” was collected using 62 science teachers, 45 clasroom teachers total 107 preservice teachers. According to our results, preservice teachers created 85 valid metaphor for “Science” and 80 for “Scientist”.  From the data, it is understood that mostly ‘Book’ metaphor (f=5) is used by the participants related to science. Mostly “Sun” metaphor (f=5) is used by the preservice teachers related to scientist. The created metaphors were categorized considering their common properties and similarities. In the end of this process, eight categories for “Science” concept and six categories for “Scientist” concept were obtained.  Preservice teachers mostly see science as a structure “depending on effort-labor and research” (f=17) and scientist as “searching, hardworking, struggling person” (f=31). The differences were identified between participants’ gender, class levels and department with regard to the categories. The negative metaphor was not found on “science” and “scientist” concepts among the metaphors created by preservice teachers. 

Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının “bilim” ve “bilim insanı” kavramlarına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim desenine göre tasarlanan çalışmada, içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Veriler,  62 fen bilgisi, 45 sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 107 öğretmen adayının “Bilim/Bilim İnsanı …… gibidir. Çünkü ……” ifadelerini tamamlamasıyla elde edilmiştir. Sonuçlarımıza göre, öğretmen adayları “Bilim” kavramı için 85, “bilim insanı” kavramı için 80 geçerli metafor üretmiştir. Öğretmen adaylarından elde edilen verilerde “bilim” kavramı için en çok “Kitap” (f=5), “bilim insanı” kavramı için ise “Güneş” (f=5) metaforu kullanılmıştır. Elde edilen metaforlar daha sonra ortak özellikleri ve benzerlikleri dikkate alınarak kategorileştirilmiş ve  “bilim” kavramı için sekiz, “bilim insanı” kavramı için altı kategori elde edilmiştir. Öğretmen adayları “bilim” kavramını çoğunlukla “emek-çaba ve araştırmaya bağlı” (f=17) bir yapı, “bilim insanı” kavramını ise “araştıran, çabalayan, çalışkan bir kişi” (f=31) olarak görmektedir. Kavramsal kategoriler, öğretmen adaylarının cinsiyeti, sınıf düzeyleri ve bölüm türü bakımından da farklılaşmıştır. “Bilim” ve “bilim insanı” kavramlarına ilişkin oluşturulan metaforlar arasında olumsuz bir metafora rastlanmamıştır.