Algılanan Sosyal Desteğin Bir Çıktısı Olarak Öz Yeterlik
Abstract
Bu çalışma; algılanan sosyal destek ve alt boyutlarının, öğretmen öz yeterliği ile ilişkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada korelasyonel model kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Hatay ilinde bulunan devlet okullarında 2018–2019 eğitim-öğretim yılında görev yapmakta olan 308 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu”, algılanan sosyal desteği ölçmek için “Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği” ve öğretmenlerin öz yeterlik algılarını ölçmek için “Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici analizler, korelasyon ve yapısal eşitlik modellemesi istatistiksel tekniklerinden yararlanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre; algılanan sosyal destek, öz yeterlik algısını pozitif olarak etkilemektedir. Bunun yanı sıra çok boyutlu algılanan sosyal desteğin aile, özel bir insan ve arkadaş alt boyutları, öz yeterliği pozitif olarak etkilemektedir. Sosyal desteğin alt boyutlarının, öz yeterlik üzerindeki etkisine ilişkin göreli önem sırası; arkadaş, aile ve özel bir insan şeklinde bulunmuştur. Öğretmenlerin sosyal destek algılarının, öz yeterlik inançlarını etkilediği belirlenmiştir. Öğretmenlerin öz yeterliklerini arttırmak için ailelerinin, arkadaşlarının ve yöneticilerinin sosyal destek konusunda bilgilendirilmeleri önerilmektedir.
Keywords
References
- Bandura, A. (1982). Sel-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37(2), 122-147.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company. Bandura, A. ve Locke, E.A. (2003). Negative self-efficacy and goal effects revisited. Journal of Applied Psychology, 88(1), 87-99.
- Bayram, N. (2013). Yapısal eşitlik modellemesine giriş amos uygulamaları. Bursa: Ezgi Kitabevi.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. V. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: PegemA.
- Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS. New York: Routledge.
- Eker, D. ve Arkar, H. (1995). Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği’nin faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 45-55.
- Eker, D., Arkar, H. ve Yaldız, H. (2001). Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği’nin gözden geçirilmiş formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 12(1), 17-25.
- Gist, M.E. ve Mitchell, T.R. (1992). Self-efficacy: A theoretical analysis of its determinants and malleability. Academy of Management Review, 17(2), 183-211.
- Hefferon, K. ve Boniwell, I. (2011). Positive Psychology: Theory, Research and Applications. New York: Mc Graw-Hill Open International Publishing Ltd.
- Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.