Yetişkin Çevre Gönüllülerinin Kendi ve Günümüz Çocuklarının Doğa İle Etkileşimlerine İlişkin Görüşleri
Öz
Bu çalışmada, yetişkin çevre gönüllülerinin ve doğaseverlerin kendi çocukluk dönemleri ile bugünkü çocukların doğayla etkileşimlerine yönelik görüşleri araştırılmıştır.
Araştırma, uygun/kazara örnekleme tekniği kullanılarak seçilen 265 yetişkin çevre gönüllüsünün katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma nicel olarak gerçekleştirilmiş ve keşfedici korelasyon tekniği kullanılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler, SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilerek tartışılmış ve yorumlanmıştır.
Yapılan analizlerde çevre gönüllülerinin kendi çocukluklarında doğa ile doğrudan etkileşimleri ve açık alanda geçirdikleri zamanın daha fazla olduğu, günümüz çocuklarının ise zamanlarının çoğunu kapalı mekânlarda geçirdiği ve doğa ile etkileşimlerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar, günümüz çocuklarının doğayla bağının kopma nedenlerini; teknolojik araçlara olan ilginin yoğunlaşması, çevrenin bozulması ve güvenlik önlemleri şeklinde sıralamışlardır. Bu durumun yol açtığı temel sorunlar ise teknolojik araçlara bağımlılığın artması, doğa koruma bilincinin azalması ve gençlerin çevre sorunlarına ilgisiz kalınması olarak görülmektedir.
Çocukları yeniden doğa ile buluşturmak bir zorunluluktur: Bu amaçla ailelere çocukları ile birlikte katılabilecekleri doğal alanlarda etkinlikler düzenlenmeli, eğitim sürecinde sınıf içi etkinlikleri destekleyecek okul dışı öğrenme-öğretim etkinliklerine yer verilmeli, şehir planlamacıları ve politika yapıcılar sürdürülebilir, ekolojik olarak dirençli şehirler oluşturabilecek doğa temelli çözümler üretebilecek yetkinliklere sahip olmalıdır.
Kısacası; Louv (2010)’unda belirttiği gibi, “Doğayı, yarınlarımızı kurtarmak istiyorsak, önce nesli tükenmekte olan bir türü kurtarmalıyız: DOĞADAKİ ÇOCUK”
Anahtar Kelimeler
Çocuk ve Doğa, Çocukluk Dönemi Doğa Deneyimleri, Doğa Yoksunluğu Sendromu
Destekleyen Kurum
Yok
Proje Numarası
Yok
Kaynakça
- Allred, D. (2011). Nature deficit disorder: Causes and consequences. https://www.sonoma.edu/users/p/pollack/edu420/nature%20deficit%20disorder.pdf, adresinden erişilmiştir. Anderson, D.J. and Krettenauer, T. (2021). Connectedness to nature and pro-environmental behaviour from early adolescence to adulthood: A comparison of urban and rural Canada. Sustainability, 13(7), 3655. https://doi.org/10.3390/su13073655
- Atasoy, E. (2015). İnsan doğa etkileşimi ve çevre için eğitim. (2.Baskı). Sentez Yayıncılık. Batıgün, A. D., ve Hasta, D. (2010). İnternet bağımlılığı: Yalnızlık ve kişilerarası ilişki tarzları açısından bir değerlendirme. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 11(3), 213-219. Berezowitz, C. K., Bontrager Yoder, A. B. and Schoeller, D. A. (2015). School gardens enhance academic performance and dietary outcomes in children. Journal of School Health, 85(8), 508-518.
- Bogner, F. X. (1998). The influence of short-term outdoor ecology education on long-term variables of environmental perspective. The Journal of Environmental Education, 29(4), 17-29. Bögeholz, S. (2006). Nature experience and its importance for environmental knowledge, values and action: Recent German empirical contributions. Environmental Education Research, 12(1), 65-84.
- Broom, C. (2017). Exploring the relations between childhood experiences in nature and young adults’environmental attitudes and behaviours. Australian Journal of Environmental Education, 33(1), 34–47. Brussoni, M., Olsen, L. L., Pike, I. and Sleet, D. A. (2012). Risky play and children’s safety: Balancing priorities for optimal child development. International Journal of Environmental Research and Public Health, 9(9), 3134-3148.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri.(19. basım). Pegem Akademi Yayıncılık. Callaway, E. (2016). ‘Minimal’ cell raises stakes in race to harness synthetic life. Nature, 531, 557–558. https://doi.org/10.1038/531557a Chawla, L. (1999). Life paths into effective environmental action. The Journal of Environmental Education, 31(1), 15-26.
- Chawla, L. (2006). Learning to love the natural world enough to protect it. https://www.researchgate.net/publication/285668159_Learning_to_Love_the_Natural_World_Enough_to_Protect_It adresinden erişilmiştir. Chawla, L. (2007). Childhood experiences associated with care for the natural world: A theoretical framework for empirical results. Children Youth and Environments, 17(4), 144-170.
- Cheng, J. C. H., and Monroe, M. C. (2012). Connection to nature: Children’s affective attitude toward nature. Environment and Behavior, 44(1), 31-49. Children and Nature Network. (2009). Children’s nature deficit: What we know – and don’t know. 1-32. https://agnrgroups.umd.edu//sites/agnrgroups.umd.edu/files/_images/master-naturalist/DNR%20QW%202014%20Teaching%20and%20Interpretation%20CNNEvidenceoftheDeficit.pdf adresinden erişilmiştir.
- Collado, S., Staats, H. and Corraliza, J.A. (2013). Experiencing natüre in children’s summer camps: Affective, cognitive and behavioural consequences. Journal of Environmental Psychology, 33(33), 37-44. http://dx.doi.org/10.1016/j.jenvp.2012.08.002 Cordell, H. K., Betz, C., and Green, G. T. (2008). Nature-based outdoor recreation trends and wilderness. International Journal of Wilderness, 14(2), 7-13.
- Çukur, D. ve Özgüner, H. (2008). Kentsel alanda çocuklara doğa bilinci kazandırmada oyun mekânı tasarımının rolü. Türkiye Ormancılık Dergisi, 2, 177-187. Dal Santo, J. A., Goodman, R. M., Glik, D., and Jackson, K. (2004). Childhood unintentional injuries: Factors predicting injury risk among preschoolers. Journal of Pediatric Psychology, 29(4), 273-283. Department for Children, Schools and Families. (2010) Evidence of the Impact of Sustainable Schools. London: Department for Children, Schools and Families.
- Dono, J., Webb, J., and Richardson, B. (2010). The relationship between environmental activism, pro-environmental behaviour and social identity. Journal of Environmental Psychology, 30, 178-186. Driessnack, M. (2009). Children and nature-deficit disorder. Journal for Specialists in Pediatric Nursing, 14(1), 73-75. Erdoğan, M. (2011). Ekoloji temelli yaz doğa eğitimi programının ilköğretim öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi, duyuşsal eğilimler ve sorumlu davranışlarına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(4), 2223-2237.