The Relationship between Attention Skills and Early Mathematics Skills of 60-72-Month-Old Children

Öz

The early childhood period is a critical phase during which the foundations of skills to be used throughout an individual’s life are established. In this period, the development of attention skills and early mathematical abilities in children is targeted. Within the scope of this study, it was aimed to determine whether there is a relationship between attention skills and early mathematical abilities in children aged 60 to 72 months. Additionally, the study examined whether there are statistically significant differences between children’s demographic characteristics and their attention and early mathematical skills. The research was conducted using quantitative research design with a general survey method. The sample group consisted of 86 children aged 60-72 months attending a private school in the Gaziosmanpaşa district of İstanbul, selected through convenience sampling. Data collection instruments included the Child Information Form, the Frankfurter Attention Test, and the Metropolitan School Readiness Test. The Frankfurter Attention Test was used to assess children’s attention skills, while the Numbers subtest of the Metropolitan Readiness Test measured their early mathematical skills. Data were analyzed using independent samples t-test and Pearson correlation analysis. According to the findings, no statistically significant relationship was found between the attention skills and early mathematical abilities of children aged 60-72 months. A statistically significant difference was found between early mathematical abilities and age within the same group. However, no significant differences were identified between early mathematical abilities and gender, mother’s age, father’s age, mother’s employment status, or sibling status. Furthermore, no statistically significant differences were found between attention skills and the variables of gender, age, mother’s age, father’s age, mother’s employment status, and sibling status.

Anahtar Kelimeler

• Skill
• attention
• mathematics
• early childhood period

60-72 Aylık Çocukların Dikkat Becerileriyle Erken Dönem Matematik Becerileri Arasındaki İlişki

Öz

Erken çocukluk dönemi, bireyin yaşam boyu kullanacağı becerilerin temellerinin atıldığı kritik bir evredir. Bu dönemde çocuklarda dikkat becerisi ve matematik becerilerinin gelişmesi hedeflenmektedir. Bu çalışma kapsamında 60-72 aylık çocukların dikkat becerileriyle erken dönem matematik becerileri arasında ilişkinin var olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, bu çalışma kapsamında çocukların demografik özellikleriyle dikkat ve erken matematik becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığına bakılmıştır. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden genel tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle belirlenen örneklem grubu, İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesindeki bir özel okulda eğitim gören 60-72 aylık 86 çocuktan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Çocuk Bilgi Formu, Frankfurter Dikkat Testi ve Metropolitan Okul Olgunluğu Testi kullanılmıştır. Frankfurter Dikkat Testi, çocukların dikkat becerilerini değerlendirirken; Metropolitan Okul Olgunluğu Testi'nin Sayılar alt testi ise çocukların erken matematik becerilerini ölçmek için kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi ve Pearson korelasyon testinden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre 60-72 aylık çocukların dikkat becerileri ile erken dönem matematik becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. 60-72 aylık çocukların erken dönem matematik becerileri ile yaş değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. 60-72 aylık çocukların erken dönem matematik becerileri ile yaş değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Ancak erken dönem matematik becerileri ile cinsiyet, anne yaşı, baba yaşı, annenin çalışma durumu ve kardeşe sahip olma durumu değişkenleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ayrıca, dikkat becerileri ile cinsiyet, yaş, anne yaşı, baba yaşı, annenin çalışma durumu ve kardeşe sahip olma durumu değişkenleri arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Beceri
• dikkat
• matematik
• erken çocukluk dönemi

Kaynakça

1. Aktaş Arnas, Y., Deretarla Gül, E. & Sığırtmaç, A. (2003). 48-86 ay çocuklar için Sayı ve İşlem Kavramları Testini’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(12), 147-157.
2. Aunio, P., & Niemivirta, M. (2010). Predicting children's mathematical performance in grade one by early numeracy. Learning and Individual Differences, 20(5), 427-435. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2010.06.003. 20(5), 427-435.
3. Avcı, K. (2015). Okul öncesi eğitimi alan 48-66 aylık çocukların matematik becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale, Türkiye.
4. Bahtiyar, A., & Can, B. (2016). Fen öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri ile bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (42), 47-58.
5. Barnes, M. A., Klein, A., Swank, P., Starkey, P., McCandliss, B., Flynn, K. & Roberts, G. (2016). Effects of tutorial interventions in mathematics and attention for low- performing preschool children. Journal of Research on Educational Effectiveness, 9(4), 577-606. https://doi.org/10.1080/19345747.2016.1191575
6. Blair, C. (2002). School readiness: Integrating cognition and emotion in a neurobiological conceptualization of children’s functioning at school entry. American Psychologist, 57, 111-127. https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.2.111.
7. Blair, C., & Razza, R. P. (2007). Relating effortful control, executive function, and false belief understanding to emerging math and literacy ability in kindergarten. Child Development, 78(2), 647-663. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2007.01019.x.
8. Bozan, A. & Akay, Y. (2012). Dikkat geliştirme eğitiminin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dikkatlerini toplama becerilerine etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi (BAED), 3(6), 53-66.

9. Bulut Pedük, Ş. (2007). Altı yaş grubundaki çocuklara çoklu zeka kuramına dayalı olarak verilen matematik eğitiminin matematik yeteneğine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
11. Can, S. (2022). Proje yaklaşımına dayalı eğitim programının okul öncesi dönem çocukların görsel algı ve matematik becerilerine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
12. Charlesworth, R. & Lind, K. K. (2007). Math and science for young children (Fifth edition). Thomson Delmar Learning.
13. Child, A. E., Cirino, P. T., Fletcher, J. M., Willcutt, E. G. & Fuchs, L. S. (2019). A cognitive dimensional approach to understanding shared and unique contributions to reading, math, and attention skills. Journal of Learning Disabilities, 52(1), 15-30.
14. Clements, D.H. & Sarama, J. (2009). Learning and teaching early math the learning trajectories approach. New York: by Routledge.
15. Cohrssen, C., & Niklas, F. (2019). Using mathematics games in preschool settings to support the development of children’s numeracy skills. International Journal of Early Years Education, 27(3), 322-339. https://doi.org/10.1080/09669760.2019.1629882.
16. Corbetta, M. (1998). Frontoparietal cortical networks for directing attention and the eye to visual locations: Identical, independent, or overlapping neural systems? Proc. Natl. Acad. Sci., 95, 831-838. https://doi.org/10.1073/pnas.95.3.831.
17. Çelik, M. (2015). Anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların matematik gelişimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (24), 1-18.
18. Demirtaş, H. (2005). Altı yaş çocuklarının matematiksel kavramlardan sınıflandırma ve sıralamayı High/Scope eğitim programına göre kazanma durumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
19. Dikici, A. Y (2002). Orff tekniği ile verilen müzik eğitiminin matematik yeteneğine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
20. Duncan, G. J., Dowsett, C. J., Claessens, A., Magnuson, K., Huston, A. C., Klebanov, P., Pagani, L. S., Feinstein, L., Engel, M., Brooks-Gunn, J., Sexton, H., Duckworth, K. & Japel, C. (2007). School readiness and later achievement. Developmental Psychology, 43(6), 1428–1446. https://doi.org/10.1037/0012-1649.43.6.1428.
21. DuPaul, G. J., Kern, L., Caskie, G. I. L. & Volpe, R. J. (2015). Early intervention for young children with attention deficit hyperactivity disorder: prediction of academic and behavioral outcomes. School Psychology Review, 44(1), 3–20. https://doi.org/10.17105/SPR44-1.3-20.
22. Erbay, F. (2013). Dikkat toplama ve okuma olgunluğu değişkenlerinin altı yaş çocuklarının işitsel muhakeme ve işlem becerilerini yordama gücü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 413-429.
23. Erdoğan, S., Parpucu, N. & Boz, M. (2017). Sayı ve işlemlerle ilgili eğitim materyallerinin okul öncesi dönem çocuklarının matematik becerisine etkisi. İlköğretim Online, 16(4), 1777-1791. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342991.
24. Ergül, A. (2014). Erken matematiksel akıl yürütme becerileri değerlendirme aracı geliştirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
25. Ettrich, C. (1998). Konzentrations-trainings- programm für kinder: Gottingen: Vandenhoeck and Rubrecht.
26. Gözalan, E. & Koçak, N. (2014). Oyun temelli dikkat eğitim programının 5-6 yaş çocukların kelime bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16 (Özel Sayı II), 115-121.
27. Gözüm, A. İ. C. (2020). Okul öncesi dönem çocuklarında çalışma belleği ve engelleyici kontrol: Dikkatin aracı rolü. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 609-638. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202043270.
28. Gözüm, A. & Kandır, A. (2018). Beş yaş çocuklar için Frankfurter konsantrasyon testi’nin (Frankfurter Test Für Fünfjährige Konzentration- FTF-K) güvenirlik çalışması. S. Dinçer (Ed.), Değişen Dünyada Eğitim (s. 57-66). Pegem Akademi.
29. Güleç, N. & İvrendi, A. (2017). 5-6 yaş çocuklarının sayı kavramı becerilerinin ebeveyn ve öğretmen değişkenleri açısından yordanması. Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi 32(1), 81-98.
30. Gürbüz, M. (2023). Okul öncesinde erken matematik becerileri açısından risk grubundaki çocukların birinci sınıf matematik performanslarının incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
31. Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.
32. Güven, Y. (2000). 4-7 yaş grubu çocuklarda miktar tasarımının incelenmesi. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Dergisi, 1(2), 6-15.
33. Güven, Y. (2007). Okulöncesi dönem çocuklarının sezgisel matematik yeteneklerinin incelenmesi. Öneri Dergisi, 7(28), 389-395.
34. Hallumoğlu, K. Ö. (2019). Montessori materyalleri destekli bireysel ve işbirlikli matematik etkinliklerinin erken matematiksel akıl yürütme becerilerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırklareli, Türkiye.
35. Heffelfinger, A. K. & Mrakotsky, C. (2006). Cognitive Development. In J. L. Luby (Ed.), Handbook of preschool mental health: Development, disorders, and treatment (pp. 45–60). The Guilford Press.
36. Hyde, J. S., Fennema, E. & Lamon, S. J. (1990). Gender differences in mathematics performance: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 107, 139-155.
37. İnal Kızıltepe, G., Can Yaşar, M. & Uyanık, Ö. (2017). Bilişsel becerileri destekleme programının 61-72 aylık çocukların yaratıcı düşünme, akademik ve dil becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(3), 612-629. https://doi.org/10.16986/HUJE.2016018726.
38. İrkörücü, S. (2006). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 6 yaşındaki çocuklara uygulanan ev odaklı matematiksel destek programının çocukların matematiksel kavram edinimine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
39. Jordan, N. C., Kaplan, D., Ramineni, C. & Locuniak, M. N. (2009). Early math matters: Kindergarten number competence and later mathematics outcomes. Dev Psycho, 45, 850-867. http://doi.org/10.1037/a0014939.
40. Karademir, A. & Akman, B. (2019). Effect of inquiry-based mathematics activities on preschoolers' math skills. International Journal of Progressive Education, 15(5), 198-215.
41. Karaman, S. (2012). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 6 yaş çocuklarının matematik becerileri ile sosyodramatik oyunun boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli, Türkiye.
42. Karaman, S. & İvrendi, A. (2015). Okul öncesi dönem çocuklarının matematik becerileri ile onların sosyo-demografik özellikleri ve sosyo-dramatik oyunları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 40(177), 313-326.
43. Kaymak, S. (1995). Yuvaya giden beş yaşındaki çocuklarda dikkat toplama çalışmaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
44. Kersey, A. J., Csumitta, K. D. & Cantlon, J. F. (2019). No intrinsic gender differences in children’s earliest numerical abilities. npj Science of Learning, 4(1), 1–5. https://doi.org/10.1038/s41539-018-0028-7
45. Kula, E. (2018). Dikkat becerisi geliştirmeye dayalı programın dikkat eksikliği olan ilkokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya, Türkiye.
46. Kuru, N. (2015). 48-66 aylık çocukların bilimsel süreç becerileri ve matematik kavramları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
47. Li-Grining, C. P., Votruba-Drzal, E., Maldonado-Carreño, C. & Haas, K. (2010). Children's early approaches to learning and academic trajectories through fifth grade. Developmental psychology, 46(5), 1062. https://doi.org/10.1037/a0020066.
48. McClelland, M. M., Acock, A. C., Piccinin, A., Rhea, S. A. & Stallings, M. C. (2013). Relations between preschool attention span-persistence and age 25 educational outcomes. Early childhood research quarterly, 28(2), 314–324. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2012.07.008
49. McClelland, M. M., Morrison, F. J. & Holmes, D. L. (2000). Children at risk for early academic problems: The role of learning-related social skills. Early childhood research quarterly, 15(3), 307-329. https://doi.org/10.1016/S0885-2006(00)00069-7.
50. McManis, M. H. & McManis, L. D. (2016). Using a touch-based, computer-assisted learning system to promote literacy and math skills for low-income preschoolers. Journal of Information Technology Education: Research, 15, 409-429.
51. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı, Ankara.
52. National Council of Teachers of Mathematics. (NCTM). (2000). Executive Summary Principles and Standards for School Mathematics, https://www.nctm.org/uploadedFiles/Standards_and_Positions/PSSM_ExecutiveSummary.pdf.
53. Oktay, A. (1980). Metropolitan readiness testinin İstanbul’da farklı sosyo-ekonomik ve kültürel çevrelerdeki (5-6) yaş çocuklarına uygulanması. Pedagoji Dergisi, 1, 119-138.
54. Orçan, M. (2009). Anasınıfına devam eden 60–72 aylık çocukların erken öğrenme becerilerine destekleyici eğitim programlarının etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, Türkiye.
55. Özdemir, A. F. (2018). Okul öncesi eğitim alan 66-72 aylık çocukların baba katılımı ile erken dönem matematik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
56. Özgür, A. B. (2023). Erken çocukluk döneminde yürütücü işlev becerilerinin matematiksel akıl yürütme becerileri üzerindeki yordayıcı etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
57. Özkan, B. (2023). Erken çocukluk eğitiminin çocukların matematik becerilerinin gelişimi üzerindeki etkisi: boylamsal bir meta-analizi ve inceleme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir, Türkiye.
58. Özkol, F. L. (2012). Erken Sayı Testi’nin uyarlanması ve Erken Sayı Gelişim Programının 6 yaş çocukların sayı gelişimlerine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
59. Peterson, R. L., Boada, R., McGrath, L. M., Willcutt, E. G., Olson, R. K. & Pennington, B. F. (2017). Cognitive prediction of reading, math, and attention: shared and unique influences. Journal of Learning Disabilities, 50(4), 408-421. https://doi.org/10.1177/0022219415618500.
60. Pişkin, A. (2015). Dikkat toplama eğitimi programının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin dikkat toplama becerilerinin gelişimine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri, Türkiye.
61. Polat Unutkan, Ö. (2007). Okul öncesi dönem çocuklarının matematik becerileri açısından ilköğretime hazır bulunuşluğunun incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32), 243-254. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/87621.
62. Posner, M. I., Rothbarth, M. K. & Rosario Rueda, M. (2011). Attentional Control and Self-Regulation, K. D. Vohs, & R. F. Baumeister içinde, Handbook of Self-Regulation (s. 284-298). New York.
63. Raatz, U., & Heck-Möhling, R. (1971). Frankfurter Tests für Fünfjährige-Konzentration: FTF-K: Testmappe. Beltz Test.
64. Rabiner, D. L., Godwin, J. & Dodge, K. A. (2016). Predicting academic achievement and attainment: the contribution of early academic skills, attention difficulties, and social competence. School Psychology Review, 45(2), 250-267. https://doi.org/10.17105/SPR45-2.250-267.
65. Rothbart, M. K., Posner, M. I. & Kieras, J. (2006). Temperament, Attention, and the Development of Self-Regulation. In K. McCartney & D. Phillips (Eds.), Blackwell handbook of early childhood development (pp. 338–357). Blackwell Publishing. https://doi.org/10.1002/9780470757703.ch17.
66. Röthlisberger, M., Neuenschwander, R., Cimeli, P., Michel, E. & Roebers, C. M. (2012). Improving executive functions in 5-and 6-year-olds: Evaluation of a small group intervention in prekindergarten and kindergarten children. Infant and Child Development, 21(4), 411-429. https://doi.org/10.1002/icd.752
67. Saez, L., Folsom, J.S., Otaiba, S.A. & Schatschneider, C. (2012). Relations among student attention behaviors, teacher practices, and beginning word reading skill. Journal of Learning Disabilities, 45 (5), 418-432. https://doi.org/10.1177/0022219411431243.
68. Seçer, Z. & Özmen, S. K. (2015). Dikkat toplamayı geliştirici etkinliklerin iç tepkisel okul öncesi çocukların düşünme ve dikkat toplama becerilerine etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(4), 1803-1816.
69. Sezer, T. (2008). Okul öncesi eğitimi alan beş yaş grubu çocuklara sayı ve işlem kavramlarını kazandırmada drama yönteminin etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu, Türkiye.
70. Sönmez, N. Ö. (2021). 60-72 ay arası çocukların matematik becerilerinin desteklenmesinde duyu temelli matematik eğitimi programının etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
71. Susperreguy, M. I. & Davis-Kean, P. E. (2016). Maternal math talk in the home and math skills in preschool children. Early Education and Development, 27(6), 841-857. https://doi.org/10.1080/10409289.2016.1148480.
72. Tabuk, M., İnan, M. & Tabuk, M. (2018). Okulöncesi dönem çocuklarının matematik becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 184-201. https://doi.org/10.17556/erziefd.290963.
73. Taşkın, N. & Tuğrul, B. (2014). Investigating prescholl teacher candidates’ mathematics literacy self-sufficiency beliefs on various variables. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 116, 3067-3071.
74. Taşkın, N. & Tuğrul, B., (2015). Okul öncesi çocukların dil ile matematik becerileri arasındaki ilişkinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1).
75. Tatlıpınar, S. & Serçe, H. (2019). Satranç öğretiminin okul öncesi çocukların dikkat toplama becerilerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 481-489.
76. Tayfun, N., & Aydoğan, Y. (2021). Montessori yönteminin okul öncesi çocuklarının matematik becerilerine etkisi. International Journal of Field Education, 7(2), 207-228. https://doi.org/10.32570/ijofe.948085.
77. Uğurtay-Üstünel, A. (2007). Bracken temel kavram ölçeği gözden geçirilmiş formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
78. Uyanık, Ö. & Kandır, A. (2010). Okul öncesi dönemde erken akademik beceriler. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(2), 118-134.
79. Uyar Aydın, C. (2022). Erken matematik müdahale programının okul öncesi çocukların matematik becerilerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
80. Ürkün, M. (1992). Okul öncesi dönemde 4-5 yaşlardaki çocuklara uygulanan matematiksel kavramlara dayalı destekleyici eğitim modelinin yaş ve cinsiyete göre etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
81. Verkerk, G., Jeukens-Visser, M., Houtzager, B., van Wassenaer-Leemhuis, A., Koldewijn, K., Nollet, F. & Kok, J. (2016). Attention in 3-year-old children with vlbw and relationships with early school outcomes. Physical & Occupational Therapy In Pediatrics, 36(1), 59-72.
82. Yavuz, K. (2014). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların dikkat becerilerini geliştirmeye yönelik eğitim programının etkililiğinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya, Türkiye.
83. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayınevi.
84. Yıldırım, C., & Özer, D. A. (2019). Birinci sınıf öğrencilerinin okul olgunluğu ve akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Researcher, 7(2), 51-63.
85. Yılmaz, B. (2015). 48-60 aylık çocuklar için erken sayı değerlendirme ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın, Türkiye.
86. Zastrow, C. ve Kirst-Ashman, K.K. (2015). İnsan davranışı ve sosyal çevre-II: Yetişkinlik-Yaşlılık. Çevirenler: Türközü, S.E. ve Alparslan, B. 1. Baskı. Nika Yayınevi, Ankara.
87. Zevenbergen, A. A. & Ryan, M. M. (2009). Gender differences in the relationship between attention problems and expressive language and emerging academic skills in preschool-aged children. Early Child Development and Care, 180(10), 1337-1348. https://doi.org/10.1080/03004430903059292.
88. Zhang, Y., Wang, Y., & Wang, Y. (2022). Executive functions and mathematical competence in Chinese preschool children: A meta-analysis and review. Frontiers in Psychology, 13, 1012660. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1012660.