Derleme

Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân

Cilt: 6 Sayı: 10 29 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân

Öz

Yakın dönemde ele alınmış tarih araştırmaları incelendiğinde liderlik vasfının ön planda olduğu birçok kadına rastlamak mümkündür. Özellikle de erkek egemen bir devlet yapısında kadının bu vasfını hükümdarlıkla taçlandırması büyük bir başarıdır. Bu anlamda tarihte dikkat çeken önemli bir isim vardır ki o da Abbasi hükümdarı olmayı başarmış Hayzürân adında bir cariyedir. Kadının devlet başkanı olamayacağı söyleminin genel kabul gördüğü Arap toplumunda Hayzürân, güzelliğiyle, zekâsıyla ve yönetimdeki ehliyetiyle bir ilk olmanın ötesinde, iktidarı süresince göstermiş olduğu cesaret ve liderlik vasfıyla her daim adından söz ettirmiştir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde makale Hayzürân’ın siyasete etkisi, halife olan eşi Mehdî ve iki oğlu Mûsâ El-Hâdî ile Harûnür-reşîd dönemlerindeki siyasi faaliyetlerini dönemi ele alan kaynaklar ışığında okuyucuya aktarmaya çalışmıştır.

Anahtar Kelimeler

Abbasi , Hayzürân , Halife , Hükümdar

Kaynakça

  1. ABBOTT, Nabıa, Hayzuran ile Zübeyde Bağdat’ın İki Kraliçesi, Çev. Suat Kaya, Yurt Kitap Yayın, Ankara 1999.
  2. ACAR, Hasan, “Türk Kültür ve Devlet Geleneğinde Kadın”, İnsan ve İnsan Bilim Kültür Sanat ve Düşünce Dergisi, c. VI /sy. 21 2019, ss. 1-17.
  3. BOZKURT, Nahide “Harunürreşid”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. XVI, TDV Yayınları, İstanbul 1997, ss. 258-261.
  4. CLOT, Andre, Harun Reşid ve Abbasiler Dönemi, Çev. N. Demirtaş, İstanbul 2007.
  5. EBU’L FEREC, Abdurrahmân b. Alî İbnü’l-Cevzî, el-Muntazam fî Târîhi’l-Ümem ve’l-Mülûk, Neşr. Muhammed Abdülkadir Atâ-Mustafa Abdülkadir Atâ, Beyrut 1992.
  6. GÜZEL, Ahmet, “Kadınların Siyasete Etkisi Bağlamında Hayzürân Örneği”, Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, sy. 12, 2017, ss. 81-91.
  7. GÜZEL, Fatih, “İlk İki Asrında Abbâsî Devlet Yönetiminde Kadınların Etkisi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. XIII /sy. 69, 2020, ss. 1-9.
  8. HARMAN, Ömer Faruk, “Kadın”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c. 24, TDV Yayınları, İstanbul 2001, ss. 82-86.
  9. HASAN İBRAHİM HASAN, İslâm Tarihi, Çev. İsmail Yiğit-Sadreddin Gümüş, c. II, İstanbul 1987.
  10. HİZMETLİ, Mustafa, “Abbasiler Döneminde Kadının Siyasetteki Rolü: Harunür-reşid’in annesi Hayzurân ve eşi Zübeyde Örneği”, 3rd International Eurasian Conference on Sport Education and Society (15-18 November 2018, Mardin-TURKEY), ss. 1-8.

Kaynak Göster

APA
Özer, L. (2023). Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi, 6(10), 107-124. https://izlik.org/JA86CH85HK
AMA
1.Özer L. Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân. İRTAD. 2023;6(10):107-124. https://izlik.org/JA86CH85HK
Chicago
Özer, Leyla. 2023. “Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân”. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi 6 (10): 107-24. https://izlik.org/JA86CH85HK.
EndNote
Özer L (01 Haziran 2023) Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi 6 10 107–124.
IEEE
[1]L. Özer, “Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân”, İRTAD, c. 6, sy 10, ss. 107–124, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86CH85HK
ISNAD
Özer, Leyla. “Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân”. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi 6/10 (01 Haziran 2023): 107-124. https://izlik.org/JA86CH85HK.
JAMA
1.Özer L. Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân. İRTAD. 2023;6:107–124.
MLA
Özer, Leyla. “Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân”. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 10, Haziran 2023, ss. 107-24, https://izlik.org/JA86CH85HK.
Vancouver
1.Leyla Özer. Cariyelikten Hükümdarlığa: Hayzürân. İRTAD [Internet]. 01 Haziran 2023;6(10):107-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86CH85HK