20. YÜZYIL BAŞLARINDA KAZAN TÜRKLERİNDE BASIN-YAYIN FAALİYETLERİ VE ÜLFET GAZETESİ
Öz
Asırlardır Çarlık Rusya emperyalizmi altında yaşayan Rusya Türklerinde, 19. Yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başında kültürel uyanış hareketi gözlemlenmeye başlamıştı. Bu uyanış hareketinde gazetecilik faaliyetleri de önemli yer tutmuştur. Gaspıralı İsmail’in, Kırım-Bahçesaray’da çıkardığı “Tercüman” gazetesi, Çarlık Rusya’sındaki Türklere, kültürel anlamda önder olmuştu. Rusya Türklerinin saygın isimlerinden Abdürreşid İbrahim’in redaktörlüğünde yayınlanan “Ülfet” gazetesinin de bu alanda önemli hizmetleri olmuştur. Bu çalışmada, Ülfet gazetesinin kültürel uyanış hareketine katkısı incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKÇURA, Yusuf, Türkçülüğün Tarihi, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2004.
- AKYOL Taha, “Ceditcilik”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.7, İstanbul 1993, s. 211-213.
- AKIN, Rıdvan, Osmanlı Devleti’nin Dağılma Devri ve Türkçülük Hareketi (1908-1918), Der Yayınları, İstanbul, 2002.
- AYDA, Adile, Sadri Maksudi Arsal, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1991.
- BİRİNCİ, Ali–KARATEPE ÇAVDAR Tuba, “Halim Sabit Şibay”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 15, İstanbul, 1997, s. 336-337.
- DEMİROĞLU, Hasan, “İdil-Ural Türk Gazetelerinde (1905-1912), Kırgız ve Kazaklar”, Tarih Dergisi, Sayı 45 (2007), İstanbul, 2008, s. 155-173.
- DEMİROĞLU, Hasan, “Ülfet Gazetesinin İdil-Ural Türklerindeki Siyasi Gelişmelere Etkisi”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, Haziran 2006, s. 36-53.
- DEMİROĞLU, Hasan, Ülfet Gazetesi, 1905-1907 Yılları Arasında İdil-Ural Türklerinin Sosyo-Kültürel ve Siyasî Faaliyetleri, Atatürk Kültür Merkezi Yayınlar, Ankara, 2012.
- DEVLET, Nadir, 1917 Ekim İhtilali ve Türk Tatar Millet Meclisi (İç Rusya ve Sibirya Müslüman Türk Tatarlarının Millet Meclisi), Ötüken Yayınları, İstanbul, 1998.
- ILGAR, İhsan, Rusya’da Birinci Müslüman Kongresi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1986.