Kuzakçı, Başak, Sogdians and Turks Traders and Rulers of the Silk Road, Vakıfbank Kültür Yayınları, Ist Edition, İstanbul 2023

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 14, 109 - 117, 29.06.2025

Batın Durmaz

https://izlik.org/JA74HM35WP

Öz

The establishment and rise of oasis cities in Central Asia have remained in the shadow of the Euphrates-Tigris, Nile, and Yellow River triangle in the eyes of Western researchers. The oasis cities and culture of Central Asia have been studied for many years through a Marxist reading. The history of the oasis cities has remained a secondary subject in the eyes of the Turkish academy. Along with the recently popularized of Silk Road history, the Sogdians, ancient society, have also attracted academic interest. Studies on Sogdian history and culture in Turkey have generally been concentrated in the field of Turkology. In Sogdian-Turkish relations, the Sogdians were not in an active position but remained passive objects. This work, for which we wrote the introduction and evaluation, is positioned at an important point in terms of historical research in Turkey because the Sogdians are the focus of the study. In this work, the political, cultural and economic relations that the Sogdians established with the Silk Road societies, especially the Turkish peoples, were examined. It became necessary to write an evaluation article on this work because it focuses on the history of the Sogdian society and the Silk Road.

Anahtar Kelimeler

Sogdian , Hun , Turks , Silk Road

KUZAKÇI, BAŞAK, SOĞDLAR VE TÜRKLER İPEK YOLU’NUN TÜCCARLARI VE HÂKİMLERİ, VAKIFBANK KÜLTÜR YAYINLARI, I. BASKI, İSTANBUL 2023

https://izlik.org/JA74HM35WP

Öz

Orta Asya’daki vaha şehirlerinin kuruluş ve yükselişi, Batılı araştırmacılar nezdinde Fırat-Dicle, Nil ve Sarı Irmak üçgeninin gölgesinde kalmıştır. Orta Asya’nın vaha şehirleri ve kültürü uzun yıllar Marksist bir okuma üzerinden incelenmiştir. Vaha şehirlerinin tarihi Türk akademisi nazarında tali bir konu olarak kalmıştır. Yakın zamanda popüler hale gelen İpek Yolu tarihiyle beraber antik bir toplum olan Soğdlar da akademik ilgiye mazhar olmuştur. Türkiye’deki Soğd tarihi ve kültürüne dair çalışmalar genel itibariyle Türkoloji alanında yoğunlaşmıştır. Soğd-Türk ilişkilerinde ise Soğdlar etken bir konumda değil edilgen bir nesne durumda kalmıştır. Tanıtım ve değerlendirme yazısını kaleme aldığımız bu eser Türkiye’deki tarih araştırmaları açısından önemli bir noktaya konumlanmıştır çünkü Soğdlar çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Eserde başta Türk halkları olmak üzere İpek Yolu toplumlarıyla kurdukları siyasi, kültürel ve ekonomik ilişkiler incelenmiştir. Soğd toplumunun ve İpek Yolu’nun tarihini odak noktası almasından mütevellit bu eser üzerine bir değerlendirme yazısı kaleme alınması elzem olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Soğd , İpek Yolu , Hun , Göktürk

Kaynakça

• Avcıoğlu, Doğan Türklerin Tarihi, Cilt II, İstanbul: Tekin Yayınevi, 1978.
• Beckwith, Christopher I., Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present, Oxford: Princeton University Press, 2011.
• Burke, Peter, Fransız Tarih Devrimi Annales Okulu (1929-2014), çev. Umut Yener Kaya ve Turgay Sivrikaya, İstanbul: Islık Yayınları, 2017.
• Duygu, Zafer, Hristiyanlık ve İmparatorluk Geç Antikçağ’da Kilise-Devlet İlişkileri ve Kristoloji Paradigmaları, İstanbul: Timaş Yayınları, 2023.
• Eker, Süer, “Orta Asya’nın Gizemli halkı’: Soğdlular, Soğd ve Soğdca”, Türkbilig 24, (2012): 77-92.
• Frankopan, Peter, The Silk Roads: A New History of the World, New York: Bloomsbury Publishing, 2016.
• Frankopan, Peter, The New Silk Roads: The Present and Future of the World, New York: Bloomsbury Publishing, 2019.
• Hansen, Valerie, The Silk Road: A New History, New York: Oxford University Press, 2015. İnan, Abdülkadir, “Orta Asya’da Muğkalle Hafriyatında Bulunan Vesikalar, Soğdiyskiy Sbornik, Leningrad, 1934. 121 Sah. [Kitap Tanıtımı]”, Belleten 7, S. 27 (1943): 615-616.
• Karatini, Kojin, Dünya Tarihinin Yapısı Üretim Tarzlarından Mübadele Tarzlarına, İstanbul: Metis Yayınları, 2022.
• Khabbazı, Leili, “TÜRKÇE-SOĞDÇA BİR BELGENİN IŞIĞINDA TÜRKÇE VE SOĞDÇANIN KARŞILIKLI ETKİLEŞİMİNİN İNCELENMESİ”, (Çev. Umut Başar), Gazi Türkiyat 20, (2017): 211-223.
• Liu, Xinri, The Silk Road in World History, New York: Oxford University Press, 2010.
• Mori, Masao, “Soğdluların Orta-Asya'daki Faaliyetleri”, Belleten 47, S. 185, (1983): 339-352.
• Norell, Mark, Leidy Denise Patry ve Laura Ross, Traveling the Silk Road: Ancient Pathway to the Modern World, New York: Union Square & Co., 2011.
• Sims-Williams, Nicholas, “Soğd Ses Sistemi ve Uygur Alfabesinin Kökeni”, (Çev. Feryal Korkmaz, Berker Keskin), Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi 57, S.57, (2017): 259- 269.
• Whitfield, Susan, Life Along the Silk Road, California: California University Press, 2001.
• Whitfield, Susan, Silk Roads: Peoples, Cultures, Landscapes, California: California University Press, 2019.
• Wittfogel Karl, Oriental Despotism: A Comparative Study of Total Power, London: Yale University Press, 1957. Yıldız, Sümeyra Türk, “YEDİSU’DA SOGD KOLONİLERİ VE TÜRK-SOGD ETKİLEŞİMİ”, Türk Dünyası Araştırmaları 126, S. 248 (2020): 121-32.