VERGİ, TOPRAK VE İNANÇ: ROMA VE SASANİ İMPARATORLUKLARININ MÜCADELESİNDE HRİSTİYAN KİMLİĞİ (IV. YÜZYIL)
Öz
Geç Antik Çağ’ın IV. ve VII. yüzyılları arasında din, kimlik oluşumunda merkezi bir rol oynadı. Roma ve Sasani İmparatorlukları arasındaki ilişkilerde dini politikalar belirleyici oldu. Büyük Konstantin döneminde Hristiyanlığın Roma’da kabulü, Sasani İmparatorluğunda Hristiyanlara yönelik şüpheleri artırdı. II. Šāpur (309-379), Hristiyan tebaanın sadakatini sorgulayarak onlara ağır vergiler koydu ve piskopos Şimon bar Ṣabba’e’den bu vergileri toplamasını istedi. Şimon, buna karşı gelerek, şehit edildi. Bu dönemde Sasani hükümdarları, yalnızca Hristiyanlara değil, Ermenilere ve Yahudilere de dini sadakatleri açısından baskı uyguladı. Ermeni soylular arasında din değiştirenler oldu ve bazıları Sasani yönetimine bağlılık gösterdi. II. Šāpur’un dini politikaları, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir araçtı. Vergiler ve dini baskılar, Hristiyan nüfusun azaltılması ve Sasani otoritesine boyun eğdirilmesi için kullanıldı. Günümüz çalışmalarında bu politikaların mali kaygılardan kaynaklandığı ileri sürülse de kaynaklar II. Šāpur’un dini nüfusu kontrol etme amacını açıkça ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Şimon bar Ṣabba’e’nin şehit edilmesi üzerinden IV. Yüzyıl İran’ındaki Hristiyanların sosyal ve politik statüsü, imparatorluk politikaları ve vergileri üzerinden incelemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Tabarī, Taʼrikh al-rusul waʼl-mulūk, çev. by C. E. Bosworth as The History of al-Tabarī, vol. V, The Sāsānids, the Byzantines, the Lakhmids, and Yemen, Albany: State University of New York Press, 1999.
- BAUM, Wilhelm, vd., The Church of the East, New York; London: Routledge Curzon, 2002. BIDEZ, Joseph, HANSEN G. Christian, Sozomenus, kirchengeschichte (GSC 50; 1960), s. 61-65 (II. 9-10); Lucas Van Rompay, Shem’on bar Ṣabba’e, Gorgias Encyclopedia Dictionary of the Syriac Heritage, ed. Sebastian Brock, Aaron Butts, George Kiraz, Lucas Van Rompay, Piscataway: Gorgias Press, 2011.
- BRAUN, Oscar, Märterkten Ausgewählte Akten persicher Märtyrer, Bibliothek der Kirchenväter, I Reibe, Band Kempten, Munich, 1915.
- BROCK, Sebastian, “A Guide to the Persian Martyrs Acts”, The History of the Holy Mar Ma’in with a Guide to the Persian Martyrs Act, Piscataway; Gorgias Press, 2008, s. 77-125.
- BROCK, Sebastian, “Christians in the Sasanian Empire: A Case of Divided Loyalties”, Studies in Church History, sayı: 18, 1982, s. 1-19.
- CHAUMONT, Marie-Louise, La christianisation de l’empire iranien: Des origines aux grandes persecutions du IV Siecle, Leuven: Peeters, 1988.
- Chronicle of Se‘ert, Histoire Nestorienne Inédite, Chronique de Se‘ert. Text Arabe avec Traduction Française, ed. ve çev. Addai Sher R. Griveau. Patrologia, Orientals, sayı: 4. Paris: Firmin-Didot, 1908-1919.
- Chronicle of Se’ert, Histoire Nestorienne in édite, Arapçadan Fransızcaya çeviren ed. Addai Scher ve R. Griveau et al., Patrologia Orientals, Paris: Firmin-Didot, 1908-1919, Bölüm I. Dânâk-u Mainyô-i Khrad; Pahlavi Pazand and Sanskrit Texts, ed. T. D. Anklesaria, n.p. (Bombay), 1913, Bölüm 53.
- DARYAEE, Touraj, “ŠĀPUR II”, Encyclopædia Iranica, 2009, http://www.iranicaonline.org/articles/shapur-ii (Erişim Tarihi: 18 Kasım 2024).
- DELEHAYE, Père Hippolyte, S.J., Bollandist, The Legends of the Saints: An Introduction to Hagiography, çev. V. M. Crawford, University of Notre Dame Press, 1961.