İRAN AKADEMİLERİNDE SOSYAL BİLİMLER ALANINDA TÜRKİYE İLE İLGİLİ YAZILMIŞ LİSANSÜSTÜ TEZLER BİBLİYOGRAFYASI

Türkiye ve İran oldukça uzun bir tarihsel ilişki ve etkileşime sahip bölgenin iki önemli devletidir. Bu uzun ilişki ve etkileşimin oluşturduğu tarihsel mirasın anlaşılması ve anlamlandırılması iki ülke akademik ve entelektüel hayatında ilgi çekici konuların başında gelmektedir. Bu durumu özellikle son yıllarda her iki ülkede yapılan çalışmaların nitelik ve nicelikleri ortaya koymaktadır. Söz konusu ilginin en bariz yansımalarından birisi de akademik alanda kendini göstermektedir. Gerek Türkiye’de ve gerekse İran’da diğer ülkenin veya her ikisinin merkeze alınması suretiyle gerçekleştirilen çalışmaların sayısı hemen dikkati çekmektedir. Bununla birlikte yapılan çalışmalara üstünkörü bakıldığında İran’da kaleme alınan lisansüstü tezlerde Türkçe kaynaklardan daha fazla istifade edildiği buna karşın Türk akademik hayatında İran’da kaleme alınan lisansüstü tezlerden ise oldukça az istifade edildiği göze çarpmaktadır. Bunda İran’da anadili Türkçe olan geniş bir kitlenin mevcudiyetinin yanı sıra Türkçe lisansüstü tezlere İran’la mukayese edildiğinde erişimin daha kolay olması etkili olmuş olmalıdır. Bu çalışmada sosyal bilimler alanında konumlanan disiplinler merkeze alınmak suretiyle İran’daki yükseköğretim kurumlarında Türkiye veya Türkiye ve İran’ı eksene alan lisansüstü çalışmaların Türk akademisine tanıtılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda İran’da lisansüstü tezlerin depolandığı https://irandoc.ac.ir/ adresi üzerinden ‘’Osmanlı’’, ‘’Türkiye’’, ‘’Türkiye Cumhuriyeti’’, ‘’Türk’’ anahtar kelimelerinden istifade etmek suretiyle bu ülkede kaleme alınan tezlere yönelik kapsamlı bir tarama gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda tespit edilen 559 adet lisansüstü tez uluslararası ilişkiler, edebiyat, siyaset bilimi, güzel sanatlar, mimarlık, hukuk, iktisat, ilahiyat ve sosyoloji olmak üzere alanlarına göre tasnife tabi tutularak künye bilgileri paylaşılmıştır.

Turkey and Iran are two important states in the region with a long historical relationship and interaction. Understanding and interpreting the historical legacy created by this long relationship and interaction is among the most interesting topics in the academic and intellectual life of both countries. This is particularly evident in the quality and quantity of studies conducted in both countries in recent years. One of the most obvious reflections of this interest is seen in the academic field. In both Turkey and Iran, the number of studies conducted with one country or both as the central focus is immediately noticeable. However, a cursory glance at the studies reveals that postgraduate theses written in Iran make more use of Turkish sources, while Turkish academic life makes very little use of postgraduate theses written in Iran. This is likely due to the presence of a large Turkish-speaking population in Iran, as well as the easier access to Turkish-language postgraduate theses in Iran compared to the Iran. This study aims to introduce postgraduate studies in Iranian higher education institutions, focusing on Türkiye or Türkiye and Iran, to the Turkish academic community, by centering on disciplines within the social sciences. Within this scope, a comprehensive search was conducted on theses written in Iran using the keywords "Ottoman", "Türkiye", "Republic of Türkiye", and "Turkish" on the website https://irandoc.ac.ir/, where postgraduate theses in Iran are stored. The 559 postgraduate theses identified in the search were categorized according to their fields, including international relations, literature, political science, fine arts, architecture, law, economics, theology, and sociology, and their bibliographic information was shared.