Araştırma Makalesi

“Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor?

Sayı: 55 24 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

“Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor?

Öz

Bu çalışma Çin’in Hui müslümanları ve Uygurlar’a yönelik farklı muamelesinin sebeplerini disiplinler arası bir yaklaşımla araştırmaktadır. Aynı dini paylaşmalarına rağmen Huiler’in daha az baskı görmesi, Çin’in etnik politikaları çerçevesinde dikkat çeken bir konudur. Çalışma Çin’in tarihsel ve felsefî perspektiflerden “barbar” olarak sınıflandırdığı Han olmayan topluluklara yönelik bakış açısını ve bu iki toplumun Çin ile olan tarihî ve kültürel ilişkilerini analiz ederek, Huiler’e ve Uygurlar’a uygulanan benzer ve farklı politikaları incelemektedir. İnceleme sonucunda elde edilen bulgular, Huiler’in baskı altında olmadığı söyleminin gerçeği yansıtmadığını, aksine hem geçmişte hem günümüzde farklı seviyelerde baskılara maruz kaldıklarını göstermektedir. Günümüzde bu iki topluma uygulanan farklı politikaların ise Çin yönetim anlayışının kültürel çeşitliliği bir tehdit olarak görme eğilimi, iki toplumun Çin kültürüne entegre olma, yani “ehlîleşme” düzeyindeki farklılıklar ve Çin ile olan ilişkisinin serüveninden kaynaklandığını ileri sürmektedir. Bu çalışma söz konusu meselenin Çin’in kültürel yapısı ve geleneksel yönetim anlayışı çerçevesinde ele alınmasının, Çin’in Han olmayanlara yönelik politikalarını daha derinlemesine anlamak açısından önemli bir perspektif sunduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Makele için hiçbir kurumdan finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu araştırma için etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Alexander Wain, “Islam in China: The Han Kitab Tradition in the Writing of Wang Daiyu, Ma Zhu and Liu Zhi, With a Note on Their Relevance for Contemporary” ICR Journal, 7/1 (2016): 27–46.
  2. Amnesty International, China’s Anti-terrorism Legislation and Repression in the Xinjiang Uighur Autonomous Region, London, March 22, 2002.
  3. Andrew, Jacobs, “At a Factory, the Spark for China’s Violence”, The New York Times, 15 July, 2009.
  4. ASPI, “How mass surveillance works in Xinjiang,”, 2019, https://xjdp.aspi.org.au/explainers/ how-mass-surveillance-works-in-xinjiang/ (erişim: 09.12.2025).
  5. Atwill, David, “Blinkered Visions: Islamic Identity, Hui Ethnicity, and the Panthay Rebellion in Southwest China, 1856-1873, The Journal of Asian Studies, 62/4 (2003): 1079-1108.
  6. BBC, “Deadly China blast at Xinjiang railway station”, BBC News, 30 Apr. 2014, sec., China, https:// www.bbc.com/news/world-asia-china-27225308 (erişim: 09.12.2025)
  7. Berlie, Jean A., Islam in China: Hui and Uyghurs Between Modernization and Sinicization, White Lotus Press, 2004.
  8. Bol, Peter K., “This Culture of Ours”: Intellectual Transitions in T’ang and Sung China, Stanford University Press, 1994.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Tarih (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Tanrikut, M. (2026). “Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor? İslam Araştırmaları Dergisi, 55, 33-69. https://doi.org/10.26570/isad.1669903
AMA
1.Tanrikut M. “Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor? isad. 2026;(55):33-69. doi:10.26570/isad.1669903
Chicago
Tanrikut, Mevlan. 2026. ““Yabani” ve ‘Ehlîleştirilmiş’ Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor?”. İslam Araştırmaları Dergisi, sy 55: 33-69. https://doi.org/10.26570/isad.1669903.
EndNote
Tanrikut M (01 Şubat 2026) “Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor? İslam Araştırmaları Dergisi 55 33–69.
IEEE
[1]M. Tanrikut, ““Yabani” ve ‘Ehlîleştirilmiş’ Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor?”, isad, sy 55, ss. 33–69, Şub. 2026, doi: 10.26570/isad.1669903.
ISNAD
Tanrikut, Mevlan. ““Yabani” ve ‘Ehlîleştirilmiş’ Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor?”. İslam Araştırmaları Dergisi. 55 (01 Şubat 2026): 33-69. https://doi.org/10.26570/isad.1669903.
JAMA
1.Tanrikut M. “Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor? isad. 2026;:33–69.
MLA
Tanrikut, Mevlan. ““Yabani” ve ‘Ehlîleştirilmiş’ Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor?”. İslam Araştırmaları Dergisi, sy 55, Şubat 2026, ss. 33-69, doi:10.26570/isad.1669903.
Vancouver
1.Mevlan Tanrikut. “Yabani” ve “Ehlîleştirilmiş” Barbarlar: Hui Müslümanları Niçin Uygurlar Kadar Baskı Görmüyor? isad. 01 Şubat 2026;(55):33-69. doi:10.26570/isad.1669903