Sendikaya Bağlılık Ölçeğinin (SBÖ) Bir Yapısal Eşitlik Modeli ile Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi: Öğretmenler Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı, bir Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) yardımıyla öğretmenlerin sendikal bağlılıkları ile sendikalılığın önemine inanmaları, sendikaya sadakatleri, sendikaya karşı sorumlulukları ve sendika için çaba sarf etme konusunda gönüllü olmaları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırma 2009 yılında Kütahya (159), İstanbul (74), Eskişehir (62), Bursa (35), İzmir (12) ve Balıkesir (11) illerinde çalışan 353 öğretmene uygulanmıştır. Veriler, Gordon ve arkadaşları (1980) tarafından geliştirilen, Bilgin tarafından Türkçe uyarlama çalışması yapılan “Sendikaya Bağlılık Ölçeği” (SBÖ) ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde LISREL paket programı kullanılarak ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları, ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca araştırma sonuçları, öğretmenlerin sendika için çalışmaya gönüllü olmaları, sendikaya sadakatleri ve sendikaya karşı sorumlulukları ile sendikaya bağlılıkları arasındaki ilişkinin pozitif; sendikalılığın önemine inanmaları ile sendikaya bağlılıkları arasındaki ilişkinin ise negatif olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen sendikacılığı, sendikal bağlılık, sendikaya bağlılık ölçeği, sendikaya sadakat, sendikal sorumluluk, sendikal isteklilik, sendikalılık inancı

Investigation of the Reliability and Validity of Commitment to the Union Scale with a StructuralEquation Model: A Research on Teachers

Öz

This study is designed to find out the relationship between teachers’ union commitment and willingness to work for the union, union loyalty, belief in unionism, responsibility to the union, through the use of the Structural Equation Model. The research was carried out with 353 teachers, working in Kütahya (159), İstanbul (74), Eskişehir (62), Bursa (35), İzmir (12) and Balıkesir (11), Turkey, in the 2009. The data was collected through “Commitment to the Union Scale”, developed by Gordon and colleagues (1980) and adapted to Turkish by Bilgin (2003). These data were analyzed with Second Order Confirmatory Factor Analysis by using the statistical package LISREL. The findings from this study revealed that the scale was valid and reliable. In addition research results revealed that there were positive relationships between teachers’ union commitment and willingness to work for the union, union loyalty, belief in unionism, and responsibility to the union of teachers. However, there were negative relationships between the teachers’ union commitment and belief in unionism.

Anahtar Kelimeler

• Teacher unionism, Union commitment, Commitment to union scale, Union loyalty, Responsibility to the union, willingness to work for the union, Belief in unionism

Kaynakça

1. Bilgin, Leman (2003), Sendikaya Bağlılık Öl- çeğinin Türkçe Uyarlaması, D.E.Ü. Sos- yal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (4), 12-31.
2. Bilgin, Leman (2007), Sendikalı İşçi Davra- nışlarının Psikolojik Boyutları, Eskişe- hir: Anadolu Üniversitesi Ya. No:1737.
3. Büyüköztürk, Şener (2002), Veri Analizi El Kitabı (1. Baskı), Ankara: Pegem A Ya- yıncılık.
4. Chou Shu- Chiung, Boldy Duncap P. ve Lee Andy H. (2002), Measuring Job Satis- faction in Residential Aged Care, Inter- national Journal for Health Care, 14(1), 49-54.
5. Çokluk, Ömay, Şekercioğlu, Güçlü ve Büyü- köztürk, Şener (2010), Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPP ve LISREL Uygulamaları (1. Baskı), An- kara: Pegem A Yayıncılık.
6. Demirbilek, Tunç ve Çakır, Özlem (2004), Sendikal Bağlılık, İstanbul: Petrol-İş Sendikası Ya. No:91.
7. Gordon, Michael E., Philpot, John W., Burt, Robert E., Thompson, Cynthina A. ve Spiller, William E. (1980). Commitment to The Union: Development of a Mea- sure and an Examination of İts Correla- tes, Journal of Applied Psychology, 65, 479-499.
8. Hoell, Robert C. (2004), How Employee In- volvement Affects Union Commitment, Journal of Labor Research, 2, 267-277.

9. Hooper, Daire, Caughlan, Joseph ve Mullen, Michael R. (2008), Structural Equation Modeling: Guidelines for Determining Model Fit. Electronic Journal Of Busi- ness Research Methods. 6 (1), 53-60. Retrieved Kasım 12, 2010, Web: http://arrow.dit.ie/cgi/viewcontent.c gi?article=1001&context=buschmanart.
10. Newton, Lucy A., ve Shore, Lynn Mcfarlane ( 1992), A Model of Union Membership: Instrumentality, Commitment and Op- position, Academy of Management Re- view, 17, 275-298.
11. Scherer, Robert F., Wiebe, F. A., Luther, D. C., ve Adams J. S. (1988), Dimensiona- lity of Coping: Factor Stability Using the Ways of Coping Questionnaire, Psycho- logical Reports, 62, 763-770.
12. Schumacker Randy E. ve Lomax Richard G. (2004), A Beginner's Guide to Structural Equation Modeling (second edition), Londra: Lawrence Erlbaum Associates Publishers, 79-122.
13. Sümer, Nebi, (2000), Yapısal Eşitlik Model- leri: Temel Kavramlar ve Örnek Uygu- lama, Türk Psikoloji Yazıları, 3 (6), 49-73.
14. Sverke, Magnus ve Kuruvilla, Sarosh (1995), A New Conceptualization of Union Commitment: Development and Test of an Integrated Theory, Journal of Orga- nizational Behavior, 16, 505-532.
15. Sverke, Magnus ve Sjöberk, Anders (1995), Union Membership Behavior: The İn- fluence of Instrumental and Value- Based Commitment, in L.E. Tetrick ve J. Barling (Ed.) Changing Employment Relations: Behavioral and Social pers- pectives, 229-254. Washington: APA.
16. Şencan, Hüner (1995), Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik (Birinci Baskı), Ankara: Seçkin Yayın- ları.
17. Tetrick, Lois E., Thacker, James W. ve Fields, Mitchell. W. (1989). Evidence for the stability of the four dimensions of the commitment to the union scale. Journal of Applied Psychology, 74, 819-822.
18. Thacker, James W., Tetrick, Lois E., Fields, Mitchell W ve Rempel, Don (1991), Commitment To The Union: A Compa- rison Of United States And Canadian Workers, Journal of Organizational Be- havior, 12, 63-71..
19. Trimpop, Rüdiger M. (1995). Union Com- mitment: Conceptual Changes In the German Context, Journal of Organiza- tional Behavior, 16, 597-608.
20. Yılmaz, Veysel (2004). LISREL İle Yapısal Eşitlik Modelleri: Tüketici Şikayetlerine Uygulanması, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (1), 77-90.