YÖNETİM DIŞI ÖRGÜTLERDE ÜYELERİN KARAR SÜREÇLERİNE KATILIMI

Öz

Yönetim dışı örgütlerde üyelerin örgüt içi karar oluşumu süreçlerine katılım isteği ne düzeydedir? Katılım isteği düzeyindeki farklılaşmalar, üyelerin örgüt yaşamına ilişkin öznel algıları ve değerlendirmeleri ile nasıl ilişkilendirilebilir? Çalışmamızda bu soru, seçilmiş sekiz örgütün üyeleriyle yapılan ampirik bir araştırmanın bulguları ışığında irdelendi. Bu örgütler, YDÖ tipi örgütlenmelerin literatürde benimsenen kendine özgü yapısal özelliklerini taşıdıkları için aynı isim altında toplanan yığından ayrıştırılıp seçildi. Siyasal katılmanın anlamının ve YDÖ’lerin yapısal özelliklerinin belirlenmesi, çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturdu. Örgüt içi karar oluşumu süreçlerinin demokratikliği, YDÖ tipi örgütlenmenin yapısal özellikleri arasındadır. Örgütlerde karar oluşumu süreçlerinin demokratikliğinin ön koşulu ise üye kitlesinin karar süreçlerine aktif olarak katılmaya hazır olmasıdır. Araştırma bulgularına göre üye örneklemin % 32’si pasif, % 42.7’si yarı-aktif ve % 27.1’i aktif üye grubundadır. Üyelerin örgüt yaşamı ile ilgili olumlu algıları ve değerlendirmeleri, aktif katılım isteğini yükseltmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yönetim dışı örgüt, Siyasal katılma, Katılıma hazır olma, Örgütsel karar oluşumu süreçleri.

Abstract

What is the amptitude of members of NGOs to participate in the decision making processes? How can the differences in the participation amptitude of the members be related with their subjective perceptions and assessments about organizational life? The above given problematique has been analysed depending on the outcomes of the ampiric research carried out among the members of 8 different NGOs that holds the structural characteristics defined in the literature. Theoretic framework of the study involves the debate on the meaning of the political participation and the definition of structural characteristics of the NGOs. Democratic approach to the decision making process forms the very basic structural characteristic of NGO type organisation. What makes the decision making process democratic is the willingness of the members to participate in the process actively. As a result it has been found that passive members constitute 32% of the sample, semi-active members count for 42.7%, while active members constitute 27.1%, of the sample. It has been found that positive perceptions and positive assessments of the members about the organizational life have an enhancing effect on the will to participate.

Keywords

• : Non Governmental Organizations (NGOs), Political Participation, Willingness for Participation, Organizational Decision Making Processes

Kaynakça

1. Anadolu Ajansı, 17.07.2006
2. Abadan-Unat N. (1984) Siyaset Sosyolojisi, A.Ü. SBF. Yay. Ankara.
3. Adam E.(1998) Erfolgreich auf Welt-Konferenzen-Zuhause machtlos?,
4. Impulsreferat, 29 Oct. 1998, http.//www.fes. de./publikationen (internet üzerinden).
5. Alemann v.U. (1975) Partizipation-Demokratisierung
6. Mitbestimmung,Westdeutsche Verl., Bonn Alemann v.U. (1996) “Was Sind Verbände?”, Informationen zur politischen
7. Bildung, 253, (Edit: BpB), 4/1996, s. 3-9.
8. Alemann v.U. ,(1996), “Die Vielfalt der Verbände”, Informationen zur politischen

9. Bildung, 253, Edit: BpB, 4/1996, s. 17-21.
10. Alemann v.U.,C.Strünck (1999) Die Weite des politischen Vor
11. Raumes,Partizipation in der Parteien demokratie,http://www.phil-fak.uni- duesseldorf.de/politik/Mitarbeiter/Alemann/aufsatz /99/ alemann-struenck- partizipation.pdf. Altvater E. (1996) Kapitalismus ohne Alternative?Neue Gesellschaft/Frankfurter Hefte, Januar /1996, s. 18-25.
12. Altvater E. vd. (Der.) (1997) Vernetzt und Verstrickt: Nicht-Regierungs
13. Organisationen als gesellschaftliche Produktivkraft,1. Baskı, Münster: Westfälisches Dampfboot. Altvater E. , Brunnergraeber A. (2002) “NGO’s im Spannungsfeld von Lobby- arbeit und öffentlichen Protest”, Aus Politik und Zeitgeschichte, B 6-7/2002, s. 14.
14. Behrmann G. (1974) “Bedingungen Politischer Partizipation und die Grenzen p. Bildung”, (Der: P. Ackermann ), Politische Sozialisation içinde, Opladen, s. 323.
15. Brauckmann S. (2994) Arbeitswelten im Dritten Sektor,Discussion Paper
16. /2004 http://www.gendanetz.de/files/document54.pdf
17. Breit G. ve Massing P. (2002) “Einführung: Bürgergesellschaft-Zivilgesellschaft
18. Dritter Sektor”, Breit G. ve Massing P.(Der.), Bürgergesellschaft- Zivilgesellschaft-Dritter Sektor içinde Wochenschau- Verl., Schwalbach. s.5-7
19. Çukurçayır M. A. (2002) Siyasal Katılma ve Yerel Demokrasi,2. Bası, Çizgi Kit.Yay. , Konya.
20. ÇSGB (2006) Çalışma Hayatı İstatistikleri 2005,Çalışma ve Sosyal
21. G.Bakanlığı, Genel Yay.no: 132,Temmuz 2006
22. Detjen J. (2000) Die Demokratiekompetenz der Bürger, ApuZ, B 25/2000, http://www.bpb.de/ publikationen.html.
23. Detjen J. (2002) “Bürgerleitbilder in der Politischen Bildung”; Breit G ve P.Massing (Der.), Bürgergesellschaft- Dritter Sektor içinde ,Wochenschau Verl.,Schwabach; s.19-34
24. Eroğul C. (1990) Devlet Nedir?, 1. Baskı, İmge Kitapevi, Ankara
25. Gönel A. (1998) Araştırma Raporu, Önde Gelen STK’lar, Tarih Vakfı Yayını, İstanbul.
26. Kaase M. (2000) “Politische Beteiligung/Politische Partizipation”, Andersen
27. U./Woycke W. (Der.), Handwörterbuch des politichen Systems der BRD içinde ,4.Baskı,Bonn,s.1-7, www.bpb. de/wissen Kallabis H. (1996) OrganisationsinterneDemokratie
28. Bedingungen,Erfahrungen-Konsequenzen, http:// www. pds- sachsende/ag/MF/d1046.htm
29. Kışlalı A.T. (1994) Siyaset Bilimi, İmge Kitabevi,5.Bası
30. Kiessling A. (2001) Politische Kultur und Parteien in Deutschland, APuZ, B /2001, s.29-37
31. Klein A. (1997) Die NGOs als Bestandteil der Zivilgesellschaft und Träger einer partizipativen und demokratischen gesellschaftlichen Entwicklung, Altvater E. vd. (Der.), Vernetzt u.Verstrickt içinde, Münster, 1997, s. 308-332.
32. Klein A. (2002) “Überschätzte Akteure? Die NGO’s als Hoffnungsträger transnationaler Demokratisierung”, APuZ, B-6-7/2002 S.3-5
33. Kuçuradi İ. (1998) Sivil Toplum Kuruluşları: Kavramlar, 2. Oturum, Tarih Vakfı
34. (Der.) Üç Sempozyum, S.T. Kuruluşları içinde, İstanbul, s. 24-31. Leggewie C.(2003) Transnationale Bewegungen und demokratische Frage, http:www. eurozine. com/article/2003-02-06-leggewie-de.html
35. Lenk K. (1993) Probleme der Demokratie, Lieber H.J.(Der.), Politische
36. Theorien von der Antike bis zur Gegenwart içinde, Bundeszentrale f. Politische Bildung(BPB), Bonn, s. 933-989. Messner D. (1997) Netzwerktheorien: Die Suche nach Ursachen und
37. Auswegen aus der Krise staatlicher Steuerungsfähigkeit, Altvater E. vd. (Der.), Vernetzt u. Verstrickt, Münster, s. 27-64. Milbrath W.L. , Goel M.L. (1997) Political Participation, Chicago.
38. Mütevellioğlu Schulze-N. (1991) Innergewerkschaftliche Demokratie,
39. (D.rer.pol.), Bremen Üniversitesi, (çoğaltılmış doktora tezi) Mütevellioğlu-Schulze N., Köksal C.D.(2002) Sivil toplum kuruluşlarında üyelerin örgütsel etkinliklere katılma düzeyini farklılaştıran etmenler; TÜBİTAK
40. SBB-3007 no’lu araştırma projesi raporu, http://uvt.ulakbim.gov.tr.
41. /uvt/index.php?keyword=mütevellioğlu,köksal) Mütevellioğlu N. (2006) “Yönetim dışı örgütlerin demokratikleşmeye katkısı”,
42. Mülkiye Ekim-Kasım 2006, sayı 252’de yayımlanacak.
43. Naerlich S. (2006) Der Dritte Sektor-Definition,Empirie,Theorie, http://www.wiwi.uni-hannover.de/ nonprofit/ images/Allgemein/2006/Sitzung03- pdf.
44. Ostermeier C. (2000) Einführung in die Grundlagen der Nonprofit-Forschung, http://www. wien.ac.at/ npo/texte/MemberArea/DA_Ostermeier.pdf.
45. Priller E. Zimmer A. (2001) Der Dritte Sektor International, Berlin, Edition Sigma.
46. Roth R. (1994) Demokratie von unten, Bund, Köln.
47. Schauer R., Blühmle E.B., Witt D., Anheier H.K. (2000) Nonprofit
48. Organisationen im Wandel, Linz Schmiede J. (2004) Nonprofit-Organisationen-eine Abgrenzung, http://www.fernuni-hagen.de /BWLOPLA/html/orga/32v.1.pdf
49. Schubert H., Klein A. (2001) Das Politik-lexikon, Dietz Verlag, Bonn, http://www.bpb.de. publikationen. html.
50. Schwarz P. (1996) Managementbrevier für Nonprofit-Organisationen, Bern,1996
51. Wahl P. (1997) “Mythos und Realität internationaler Zivilgesellschaft- Zu den
52. Perspektiven globaler Vernetzung von Nicht-Regierungs-Organisationen”, Altvater E. vd. (Der.), Vernetzt und Verstrickt içinde, s. 286-307. Walk H. (1997) “Ein bißchen bi schadet nie”: Die Doppelstrategie von NGO
53. Netzwerken, Altvater E. vd. (Der.), Vernetzt u. Verstrickt içinde, s. 196-223. Wessels B. , Zimmer A., (2001) (Edit), Verbände und Demokratie in
54. Deutschland, Opladen: Leske und Budrich. Weth H.U. (1992) Beteiligen oder herrschen? Plädoyer für eine politische
55. Kultur der Partizipation, http://www.library.fes.de/fulltext/htm Zimmer A. (1996) Vereine-Basiselemente der Demokratie,Eine Analyse aus der Dritte-Sektor Perspektive, Opladen http://www.dernekler.gov.tr. http://www. tmmob.org.tr. http://www. tesk.org.tr.
56. Zimmer,1996:148, Tablo:22; Schwarz,1996:25.