EN
TR
KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ
Öz
Kafein, merkezi sinir sistemi üzerinde uyarıcı etki yapan ve emilimi büyük oranda ince bağırsakta gerçekleşen bir maddedir. Kafein yaklaşık 60 kadar bitkide, değişik oranlarda yer almaktadır. Bir alkaloid olan kafein doğal olarak kahve, çay, kakao ve kola gibi gazlı içeceklerde bulunmaktadır. Kafein tüketimine ilişkin ilk bilgiler, MÖ 2700’ lü yıllara uzansa da, ilk olarak Alman kimyager Friedich Ferdinand Runge tarafından 1819 yılında tanımlanmıştır. Kafein vücutta hafif ve orta dereceli dozlarda alındığında herhangi bir yan etki oluşturmazken, yüksek dozlarda alındığında baş ağrısı, huzursuzluk, sinirlilik, yüzde kızarma, poliüri, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kas kitle kaybı, konuşma akıcılığında azalma, kardiyak aritmi, oryantasyon bozukluğu, halüsinasyon ve psikoz gibi birçok rahatsızlıklara neden olabilmektedir. Yapılan çalışmalar özellikle gebelik döneminde tüketilen aşırı kafeinin, fetüs üzerinde birçok olumsuz etkilere yol açtığını göstermektedir. Bunun temel nedeni ise annenin aldığı kafeinin, plasenta bariyerini kolayca geçmesine dayanmaktadır. Kafein metabolizması için gerekli enzim olan, Sitokrom P450 A2, plasenta ve fetüste yoktur. Dolayısıyla yeterli enzim sisteminden yoksun olan fetüste, kafeinin metabolize edilmesi oldukça uzun zaman almaktadır. Bu da fetüs için önemli bir risk faktörüdür. Kafeinin gebelikte aşırı tüketiminin neden olduğu olumsuz etkiler arasında intrauterin gelişim geriliği (IUGR), düşük doğum ağırlıklı bebek (DDA), prematüre doğum, spontan abortus ve ölü doğum sayılabilir. Bütün bu sayılan patolojik etkilerin yanında, sıçanlar üzerinde yapılan çalışmalar, aşırı kafein alımının nöral tüp kapanmasında gecikme ile birlikte kalp, göz ve bacak gelişimini de olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bu verilerden yola çıkarak gebelikte alınan, düşük ve orta düzeyli kafein alımının, fetüs üzerinde herhangi bir patolojik etkisi olmadığını söyleyebiliriz. Ancak yüksek dozlarda alınan kafein, plasenta bariyerini hızla geçerek, fetal gelişim geriliği başta olmak üzere pek çok olumsuz tablodan sorumlu tutulmaktadır. Her ne kadar, günlük olarak alınan orta düzeydeki kafeinin, fetüs üzerinde ciddi bir yan etkisi olmasa da, gebeler için alınması önerilen günlük kafein miktarı 125 mg’ı aşmaması yönündedir. Bu makalenin amacı anneleri ve sağlık profesyonellerini kafein tüketiminin sağlık üzerine etkileri konusunda bilinçlendirmektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy M. Ansiklopedik Beslenme, Diyet ve Gıda Sözlüğü. Hatipoğlu Yayınları, Ankara, 2007; 300-1.
- Garipağaoğlu M ve Kuyrukçu N. Çocuk Sağlığı ve Kafein. Ço- cuk Dergisi. 2009;9(3); 110-115.
- Coelho A, Fraichard S, Le Goff G, Faure P, Artur Y, Ferveur JF, Heydel JM.Cytochrome P450-dependent metabolism of caffeine in Drosophila melanogaster.PLoS One. 2015;11;10(2); e0117328.
- International Food Information Council Foundation Caffeine & Health: Clarifying The Controversies. Washington DC. March. 2008.
- Fisone G, Borgkvist A, Usiello A. Caffeineas a psychomotor stimulant: mechanism of action. Cell Mol Life Sci. 2004;61(7- 8); 857-72.
- Ogeil RP, Phillips JG. Commonly used stimulants: Sleep problems, dependence and psychological distress. Drug Alcohol Depend. 2015; S0376-8716.
- Clausson B, Granath F, Ekbom A, Lundgren S, Nordmark A, Signorello LB, et al. Effect of caffeine exposure during pregnancy on birth weight and gestational age. Am J Epidemiol. 2002;155; 429-36.
- Krzysztof M. Kuczkowski. CaVeine in pregnancy. Arch Gynecol Obstet. 2009;280; 695–698.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
5 Haziran 2015
Gönderilme Tarihi
5 Haziran 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 1 Sayı: 3
APA
Deniz, A., Taş, F., Tomur, A., & Koç, A. (2015). KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi, 1(3), 59-63. https://izlik.org/JA45BX68WP
AMA
1.Deniz A, Taş F, Tomur A, Koç A. KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi. 2015;1(3):59-63. https://izlik.org/JA45BX68WP
Chicago
Deniz, Arife, Fatih Taş, Ahmet Tomur, ve Ahmet Koç. 2015. “KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ”. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi 1 (3): 59-63. https://izlik.org/JA45BX68WP.
EndNote
Deniz A, Taş F, Tomur A, Koç A (01 Ağustos 2015) KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi 1 3 59–63.
IEEE
[1]A. Deniz, F. Taş, A. Tomur, ve A. Koç, “KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ”, İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 3, ss. 59–63, Ağu. 2015, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45BX68WP
ISNAD
Deniz, Arife - Taş, Fatih - Tomur, Ahmet - Koç, Ahmet. “KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ”. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi 1/3 (01 Ağustos 2015): 59-63. https://izlik.org/JA45BX68WP.
JAMA
1.Deniz A, Taş F, Tomur A, Koç A. KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi. 2015;1:59–63.
MLA
Deniz, Arife, vd. “KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ”. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 3, Ağustos 2015, ss. 59-63, https://izlik.org/JA45BX68WP.
Vancouver
1.Arife Deniz, Fatih Taş, Ahmet Tomur, Ahmet Koç. KAFEİNİN GEBELİKTEKİ TOKSİK ETKİLERİ. İbni Sina Tıp Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2015;1(3):59-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45BX68WP