Araştırma Makalesi

İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek

Cilt: 10 Sayı: 1 29 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek

Öz

Kolonyalizm kavramı yabancı bir toprağın işgal edilmesi, o toprağın işlenmesi-sömürülmesi ve söz konusu topraklara göçmenlerin yerleşmesi olarak tanımlansa da uygulamada farklı kolonyalizm tipleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan klasik kolonyalizm herhangi bir toprağın sömürgeleştirildiği, sömürülen kaynakların ve zenginliklerin sömürge merkezine (metropol) taşındığı, sömürgede ticari ve idari amaçlar dışında bir yerleşme ve yurt edinme amaç ve faaliyetlerinin olmadığı sömürgecilik biçimini ifade etmektedir. Yerleşimci kolonyalizm ise klasik kolonyalizmden hedef alınan topraklarda yerleşmek, orayı yurt edinmek ve sahiplenmek gibi açılardan ayrılmaktadır. Bu amaçla yerleşimci kolonyalizmi inşa etmek için yurt edinme, yerinden etme, mülksüzleştirme, yeniden adlandırma, sürgün ve soykırım-etnik temizlik gibi uygulamalara başvurulmaktadır. Günümüzde yerleşimci kolonyal oluşum örneklerinden en önemlisi İsrail’dir. Bu araştırma; klasik kolonyalizm ve yerleşimci kolonyalizmin ne olduğu ve aralarındaki farkların neler olduğu, yerleşimci kolonyalizmin hangi uygulamalarla ortaya çıktığı, İsrail’in neden yerleşimci kolonyal bir oluşum olduğu sorularına cevap aramaktadır. Literatürdeki güncel tartışmalardan biri İsrail’in yerleşimci kolonyalist bir devlet olup olmadığıdır. Bu çalışma, klasik kolonyalizm ile yerleşimci kolonyalizmin yurt edinme, yerinden etme, mülksüzleştirme, yeniden adlandırma, sürgün ve soykırım-etnik temizlik gibi uygulamalar bakımından birbirinden ayrıldığını, İsrail’in bütün özellikleriyle bir yerleşimci kolonyalist oluşum olduğunu ve yerleşimci kolonyalist uygulamalar olmaksızın İsrail’in varlığının düşünülemeyeceğini savunmaktadır. Ayrıca bugün artık İsrail’in yerleşimci kolonyalizm uygulamalarını aşan, ona yeni kavramlar, yöntemler ekleyen ve onu genişleten bir oluşum olarak yerleşimci kolonyalizmin daha da ileri aşamalarını temsil ettiği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulfattah, K. (1983). The geographical distribution of the Palestinians on both sides of the 1949 armistice line. In A. Schölch (Ed.), Palestinians over the green line (ss. 102-116). London: Ithaca Press.
  2. Agnew, J. (2024). The language of intractability and the Gaza war: conflating Anti-Semitism and Anti-Zionism is historically problematic and misses how much contemporary Israel has become a role model for ethno-nationalists worldwide. Human Geography, 17(2), 203- 209. https://doi.org/10.1177/19427786231220046
  3. Asmar, A. (2025, February 8). Gaza death toll nears 48,200 as more bodies found in rubble. Anadolu Agency. https://www.aa.com.tr/en/middle-east/gaza-death-toll-nears-48-200-as-more-bodies-found-in-rubble/3475770#:~:text=Palestinian%20medics%20and%20rescue%20teams,Health%20Ministry%20said%20on%20Saturday.
  4. Ayyub, R., El-Haroun, Z. ve Farrell, S. (2021, May 10). East Jerusalem’s Sheikh Jarrah becomes emblem of Palestinian struggle. Reuters. https://www.reuters.com/world/middleeast/east-jerusalems-sheikh-jarrah-becomes-emblem-palestinian-struggle-2021-05-10/
  5. B’Tselem. (2021). Settler violence = state violence. https://www.btselem.org/settler_violence (Erişim Tarihi: 08.02.2025)
  6. Columbus, C. (1893). Journal of the first voyage of Columbus. In C. R. Markham (Ed. &Trans.), Journal of Christopher Columbus (during his first voyage, 1492- 93), and Documents Relating to the Voyages of John Cabot and Gaspar Corte Real (ss. 15-193). London: Hakluyt Society. https://web.as.uky.edu/history/faculty/myrup/his206/Columbus%20-%20Journal%20of%20the%20First%20Voyage.pdf
  7. Davis, R. A. (2016). Yerinden edilenlerin coğrafyaları: Filistin köy tarihleri. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  8. Egyptian Government Ministry of Finance-Statistical Department. (1921). Census of Egypt, taken in 1917, volume II. Kahire: Government Press. Tablo VII, s. 512-13. https:// archive.org/details/census-of-egypt-1917-vol2/vol2-merged/page/n345/mode/2up (Erişim Tarihi: 09.12.2024)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2025

Kabul Tarihi

22 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yaşar, A. (2025). İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 10(1), 27-45. https://izlik.org/JA87BF44JP
AMA
1.Yaşar A. İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek. İSMUS - JMP. 2025;10(1):27-45. https://izlik.org/JA87BF44JP
Chicago
Yaşar, Ayşe. 2025. “İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek”. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 10 (1): 27-45. https://izlik.org/JA87BF44JP.
EndNote
Yaşar A (01 Haziran 2025) İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 10 1 27–45.
IEEE
[1]A. Yaşar, “İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek”, İSMUS - JMP, c. 10, sy 1, ss. 27–45, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87BF44JP
ISNAD
Yaşar, Ayşe. “İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek”. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 10/1 (01 Haziran 2025): 27-45. https://izlik.org/JA87BF44JP.
JAMA
1.Yaşar A. İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek. İSMUS - JMP. 2025;10:27–45.
MLA
Yaşar, Ayşe. “İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek”. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2025, ss. 27-45, https://izlik.org/JA87BF44JP.
Vancouver
1.Ayşe Yaşar. İsrail’i Yerleşimci Kolonyalizm Tarihine Yerleştirmek. İSMUS - JMP [Internet]. 01 Haziran 2025;10(1):27-45. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87BF44JP