Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 50 - 79, 30.12.2025

Öz

Kaynakça

  • AA. (2021, 08 01). Bakan Kurum: İklim Kanunu ile doğamızı koruyacak adımları atacağız. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/bakan-kurum-iklim- kanunu-ile-dogamizi-koruyacak-adimlari-atacagiz/2102969 adresinden alındı.
  • AA. (2023, 08 25). İklim Kanunu teklifi, yeni yasama döneminde TBMM gündemine gelecek. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/iklim-kanunu-teklifi- yeni-yasama-doneminde-tbmm-gundemine-gelecek/2975896 adresinden alındı.
  • Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi. (2025, 02 25). ankarabarosu.org. İklim Kanunu Teklifi: Gerçek Bir Çözüm mü, Kaçırılan Bir Fırsat mı?: https://ankarabarosu.org.tr/ upload/diger/kcm21022025.pdf adresinden alındı.
  • Bagatır, B. (2021, 07 16). Türkiye’nin Nasıl Bir İklim Yasasına İhtiyacı Var? 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-nasil-bir-iklim-yasasina- ihtiyaci-var/ adresinden alındı.
  • Beckerman, W. (1990). Pricing for Pollution: Market Pricing, Government Regulation, Environmental Policy (2 b.). Oxford: The Institute of Economic Affairs.
  • Bianet. (2025, 02 26). İklim Kanunu değil ‘Yıkım Kanunu’. 09 21, 2025 tarihinde bianet. org: https://bianet.org/haber/iklim-kanunu-degil-yikim-kanunu-304918 adresinden alındı.
  • Boin, A., Hart, P., Stern, E., & Sundelius, B. (2005). The Politics of Crisis Management: Public Leadership Under Pressure (1 b.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Calel, R. (2013). Carbon Markets: A Historical Overview. WIREs Climate Change(4), s. 107-119.
  • Can, G., Şahin, Ü., Sayılı, U., Dubé, M., Kara, B., Acar, H. C., . . . Gosselin, P. (2019). Excess Mortality in Istanbul During Extreme Heat Waves between 2013 and 2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), s. 1-16.
  • Chinowsky, P., Hayles, C., Schweikert, A., Strzepek, N., Strzepek, K., & Schlosser, C. A. (2011). Climate Change: Comparative Impact on Developing and Developed Countries. Engineering Project Organization Journal, 1(1), s. 67-80.
  • Çevre Kanunu. (1983, 08 09). tarimorman.gov.tr: https://www.tarimorman.gov.tr/Belgeler/ Mevzuat/Kanunlar/%E2%82%ACEVRE%20KANUNU.pdf adresinden alındı.
  • Çevre Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2006, 04 26). 09 13, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060513-1.htm adresinden alındı.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 09 14). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tarihçesi. 09 14, 2025 tarihinde csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/ tarihcemiz-i-7012 adresinden alındı.
  • Demirci, K. (2019). Uluslararası ve Ulusal Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde İklim Mültecisi Kavramı ve Türkiye Özelinde Yaratacağı Muhtemel Sorunlar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 2(2), s. 93-114.
  • Ecer, K., Güner, O., & Çetin, M. (2021). Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), s. 125-144.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 02 26). Ekoloji Örgütleri: Gerçek Bir İklim Kanunu İstiyoruz! 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https://ekolojibirligi.org/ekoloji-orgutleri-gercek-bir- iklim-kanunu-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 04 09). Muhalefetten İklim Kanunu Teklifine Tepki: “Sermayenin Değil Halkın İklim Yasasını İstiyoruz!”. 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https:// ekolojibirligi.org/muhalefetten-iklim-kanunu-teklifine-tepki-sermayenin-degil-halkin- iklim-yasasini-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Enerji Verimliliği Kanunu. (2007, 05 02). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https:// mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5627.pdf adresinden alındı.
  • Eryar Ünlü, D. (2025, 08 13). Uzmanlardan Eleştiri: İklim Değişikliği Kanunu Değil, Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu. 09 21, 2025 tarihinde ekonomigazetesi.com: https://www. ekonomigazetesi.com/kose-yazisi/uzmanlardan-elestiri-iklim-degisikligi-kanunu-degil- emisyon-ticaret-sistemi-kanunu-59951 adresinden alındı.
  • Field, B. C., & Field, M. (2017). Environmental Economics: An Introduction. Boston: McGraw-Hill Education.
  • First Biennial Transparency Report of Türkiye. (2024, 11 07). unfccc.int: https://unfccc.int/ documents/642617 adresinden alındı.
  • Gülcan, D. T. (2018). Ekolojik Kriz Karşısında Devletin Rolü Üzerine İdeolojik Bir Tartışma. Uluslararası İlişkiler, 13(59), s. 49-63.
  • Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), s. 37-52.
  • Güzel, Ş., & Özer, P. (2022). Türkiye’de Hava Kirliliği ve Sağlık Harcamaları. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(2), s. 186-202. Hardin, G. (1968). The Tragedy of the Commons. Science(162), s. 1243-1248.
  • Huang, J. (2021). Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate: Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate Action. Pace Environmental Law Review, 38(2), 285-326.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu İklim Ağı. (2025, 08 01). İklim Ağı: Meclis’te Kabul Edilen İklim Kanunu Ne Doğayı, Ne İnsanı, Ne de İklimi Koruyabilir. 09 21, 2025 tarihinde iklimagi.org: https://iklimagi. org/iklim-agi-mecliste-kabul-edilen-iklim-kanunu-ne-dogayi-ne-insani-ne-de-iklimi- koruyabilir/ adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2023, 04 13). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. iklim.gov.tr: https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani- sunuldu-haber-1139 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). İklim Değişikliği Başkanlığı. 09 14, 2025 tarihinde iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/hakkimizda-i-4 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). Paris Anlaşması. 09 14, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34 adresinden alındı.
  • İklim Haber. (2025, 06 27). İklim Kanunu Teklifinin Birinci Bölümü Kabul Edildi; 2 Madde Değiştirildi. 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim- kanunu-teklifinin-birinci-bolumu-kabul-edildi-2-madde-degistirildi/ adresinden alındı.
  • İklim Masası. (2024, 05 20). İklim Kanunu Taslağı: Ne Biliyoruz? 09 21, 2025 tarihinde iklimmasasi.com: https://www.iklimmasasi.com/iklim-kanunu-taslagi-ne-biliyoruz/ adresinden alındı.
  • İklim Şurası. (2022, 02 25). İklim Şurası 2022 Komisyon Tavsiye Kararları. csgb.gov.tr: https://www.csgb.gov.tr/Media/xnylrhpr/iklim-%C5%9Furas%C4%B1-sonu%C3%A7- bildirgesi.pdf adresinden alındı.
  • IPCC. (1997). The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability. (R.T.Watson, M.C.Zinyowera, & R.H.Moss, Dü) Cambridge University Press: IPCC.
  • Karaca, M., & Nicholls, R. J. (2008). Potential Implications of Accelerated Sea-Level Rise for Turkey. Journal of Coastal Research, 24(2), s. 288-298.
  • Karahasan, B. C., & Pinar, M. (2023). Climate Change and Spatial Agricultural Development in Turkey. Review of Development Economics, 27(3), s. 1699-1720.
  • Kılavuz, H. (2015). Çevre Krizinin Nedenleri ve Çözüm Arayışları. Mülkiye Dergisi, 39(1), s. 277-296.
  • Kocaman, H. (2025, 07 09). İklim Kanunu’nun Yasama Macerası. 09 16, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim-kanununun-yasama-macerasi/ adresinden alındı.
  • Koselleck, R. (2006). Crisis. (M. W. Richter, Dü.) Journal of the History of Ideas, 67(2), 357- 400.
  • Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı İmza Süreci. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), s. 55-81.
  • Kuzey, D. (2023, 09 03). Yeni İklim Kanunu Ne Getiriyor? Halktan Gizlenen Taslakta Neler Var? sosyalizm.org: https://www.sosyalizm.org/yeni-iklim-kanunu-ne-getiriyor-halktan- gizlenen-taslakta-neler-var-9384 adresinden alındı.
  • May, J. R., & Daly, E. (2014). Global Environmental Constitutionalism. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Metz, B. (2013). Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change. The Legacy of the Kyoto Protocol: A View From the Policy World, 4(3), 151-158.
  • Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of International Carbon Markets: Lessons for the Paris Agreement. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 10(6), 1-24.
  • Önder, T. (2017). "Derin Ekoloji" Üzerine. O. İmga, & H. Olgun (Dü) içinde, Yeşil ve Siyaset: Siyasal Ekoloji Üzerine Yazılar (s. 117-149). Ankara: Liberte.
  • Özenç, B. (2025, 07 07). Türkiye’nin İklim Kanunu Meselesi: Hepimize geçmiş (mi) olsun? 09 21, 2025 tarihinde sefia.org: https://sefia.org/blog/turkiyenin-iklim-kanunu-meselesi- hepimize-gecmis-mi-olsun/ adresinden alındı.
  • Öztürk, Ş. T., & Toprak, Z. F. (2024). Kyoto Protokolü ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi. Türk Hidrolik Dergisi, 8(1), s. 7-18.
  • Paavola, J. (2012). Climate Change: Ther Ultimate Tragedy of the Commons. D. H. Cole, & E. Ostrom (Dü) içinde, Property in Land and Other Resources (s. 417-433). Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy.
  • Scotford, E., & Minas, S. (2019). Probing the Hidden Depths of Climate Law: Analysing National Climate Change Legislation. Review of European, Comparative & International Environmental Law, 28(1), 67-81.
  • Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası İklim Değişikliği Anlaşmaları ve Türkiye’nin Tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), s. 9-19.
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019, 08 18). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). sbb. gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_ Plani-2019-2023.pdf adresinden alındı.
  • Şahin, Y. (2005). Küresel Isınma Fetişizmi. Ankara: Seçkin.
  • Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., . . . Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s Globally Important Biodiversity in Crisis. Biological Conservation, 144(12), s. 2752-2769.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021, 03 24). Bakan Kurum: "İklim Değişikliği Eylem Planı'nı 2050 Hedefi ile Güncelliyoruz". csb.gov.tr: https://csb.gov.tr/ bakan-kurum-iklim-degisikligi-eylem-planini-2050-hedefi-ile-guncelliyoruz-bakanlik- faaliyetleri-30890 adresinden alındı.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 03 22). Bakan Murat Kurum: "İklim Kanunu Hazırlıklarının Büyük Kısmı Tamamlandı". 09 16, 2025 tarihinde agri.csb. gov.tr: https://agri.csb.gov.tr/bakan-murat-kurum-iklim-kanunu-hazirliklarinin-buyuk- kismi-tamamlandi-haber-267775 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 08 27). İklim Şurası'nda Alınan Önemli Kararlar. csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/iklim-surasi-nda-alinan-onemli- kararlar-bakanlik-faaliyetleri-34154 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/ files/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fine%20Uyum%20Stratejisi%20 ve%20Eylem%20Plan_%202024-2030.pdf adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 13). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 09 13, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 adresinden alındı.
  • T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 02 25). Türkiye'nin İlk İklim Kanunu Geliyor. iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/turkiyenin-ilk-iklim-kanunu-geliyor-haber-4431 adresinden alındı.
  • Tartanoğlu, S. (2022, 11 04). İklim Değişikliği Kanun Taslağına Anka Ulaştı: Emisyonlu Faaliyet İzin Şartı, İzinsiz Emisyona 5 Milyona Kadar Ceza, Bakan Başkanlığındaki Karbon Piyasası Kurulu Üyelerine “Huzur Hakkı”. 09 21, 2025 tarihinde ankahaber.net: https:// ankahaber.net/haber/detay/iklim_degisikligi_kanun_taslagina_anka_ulasti_emisyonlu_ faaliyet_izin_sarti_izinsiz_emisyona_5_milyona_kadar_ceza_bakan_baskanligindaki_ karbon_piyasasi_kurulu_uyelerine_huzur_hakki_110396 adresinden alındı.
  • TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu. (2021, 04). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı İklim Kanunu Çalışmalarını Katılımcılık Temelinde Yürütmeye Bir Kez Daha Davet Ediyoruz. Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Bülteni(4), 2-3. barobirlik.org.tr: https://d.barobirlik.org.tr/chkbulten/sayi4/4/ adresinden alındı.
  • TBMM. (2025, 07 09). İklim Kanunu. 09 16, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https:// www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm adresinden alındı.
  • TBMM. (2025). İstanbul Milletvekili Mustafa Demir ve Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz ile 95 Milletvekilinin İklim Kanunu Teklifi (2/2927) ve Çevre Komisyonu Raporu. 09 21, 2025 tarihinde cdn.tbmm.gov.tr: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/ Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf adresinden alındı.
  • TEMA. (2025, 02 27). İklim Ağı: Doğayı, İnsanı ve İklimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz. 09 21, 2025 tarihinde tema.org.tr: https://www.tema.org.tr/basin-odasi/bizden-haberler/ iklim-agi-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz adresinden alındı.
  • Türkeş, M. (2012). Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), s. 1-32.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982, 11 9). www.mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf adresinden alındı.
  • Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. ticaret. gov.tr: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20 YE%C5%9E%C4%B0L.pdf adresinden alındı.
  • Uğur, A. (2021). Antroposen: İklim Krizi mi Yoksa Uygarlık Krizi mi? Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), s. 557-579.
  • United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. unfccc. int: https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf adresinden alındı.
  • United Nations. (2025, 09 18). Mechanisms Under the Kyoto Protocol. 09 12, 2025 tarihinde unfccc.int: https://unfccc.int/process/the-kyoto-protocol/mechanisms adresinden alındı.
  • Üstün, K. T. (2021). Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türk Çevre Hukuku ve Politikalarına Etkileri. Memleket Siyasi Yönetim, 16(36), 329-366.
  • Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. (2005, 05 10). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat.gov.tr/ mevzuatmetin/1.5.5346.pdf adresinden alındı.
  • Yeşil Ekonomi. (2025, 07 02). İklim Kanunu Teklifi kabul edildi. 09 16, 2025 tarihinde yesilekonomi.com: https://yesilekonomi.com/iklim-kanunu-teklifi-kabul-edildi/ adresinden alındı.
  • Yeşil Gazete. (2023, 22 10). İklim Adaleti Koalisyonu: Bu iklim kanunu değil, bir ticaret sözleşmesi. 09 21, 2025 tarihinde yesilgazete.org: https://yesilgazete.org/iklim-adaleti- koalisyonu-bu-iklim-kanunu-degil-bir-ticaret-sozlesmesi/ adresinden alındı.
  • Zittis, G., Almazroui, M., Alpert, P., Ciais, P., Cramer, W., Dahdal, Y., . . . Lelieveld, J. (2022). Climate Change and Weather Extremes in the EasternMediterranean and Middle East. Reviews of Geophysics, 60(3), s. 1-48.

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 50 - 79, 30.12.2025

Öz

Kaynakça

  • AA. (2021, 08 01). Bakan Kurum: İklim Kanunu ile doğamızı koruyacak adımları atacağız. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/bakan-kurum-iklim- kanunu-ile-dogamizi-koruyacak-adimlari-atacagiz/2102969 adresinden alındı.
  • AA. (2023, 08 25). İklim Kanunu teklifi, yeni yasama döneminde TBMM gündemine gelecek. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/iklim-kanunu-teklifi- yeni-yasama-doneminde-tbmm-gundemine-gelecek/2975896 adresinden alındı.
  • Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi. (2025, 02 25). ankarabarosu.org. İklim Kanunu Teklifi: Gerçek Bir Çözüm mü, Kaçırılan Bir Fırsat mı?: https://ankarabarosu.org.tr/ upload/diger/kcm21022025.pdf adresinden alındı.
  • Bagatır, B. (2021, 07 16). Türkiye’nin Nasıl Bir İklim Yasasına İhtiyacı Var? 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-nasil-bir-iklim-yasasina- ihtiyaci-var/ adresinden alındı.
  • Beckerman, W. (1990). Pricing for Pollution: Market Pricing, Government Regulation, Environmental Policy (2 b.). Oxford: The Institute of Economic Affairs.
  • Bianet. (2025, 02 26). İklim Kanunu değil ‘Yıkım Kanunu’. 09 21, 2025 tarihinde bianet. org: https://bianet.org/haber/iklim-kanunu-degil-yikim-kanunu-304918 adresinden alındı.
  • Boin, A., Hart, P., Stern, E., & Sundelius, B. (2005). The Politics of Crisis Management: Public Leadership Under Pressure (1 b.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Calel, R. (2013). Carbon Markets: A Historical Overview. WIREs Climate Change(4), s. 107-119.
  • Can, G., Şahin, Ü., Sayılı, U., Dubé, M., Kara, B., Acar, H. C., . . . Gosselin, P. (2019). Excess Mortality in Istanbul During Extreme Heat Waves between 2013 and 2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), s. 1-16.
  • Chinowsky, P., Hayles, C., Schweikert, A., Strzepek, N., Strzepek, K., & Schlosser, C. A. (2011). Climate Change: Comparative Impact on Developing and Developed Countries. Engineering Project Organization Journal, 1(1), s. 67-80.
  • Çevre Kanunu. (1983, 08 09). tarimorman.gov.tr: https://www.tarimorman.gov.tr/Belgeler/ Mevzuat/Kanunlar/%E2%82%ACEVRE%20KANUNU.pdf adresinden alındı.
  • Çevre Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2006, 04 26). 09 13, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060513-1.htm adresinden alındı.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 09 14). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tarihçesi. 09 14, 2025 tarihinde csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/ tarihcemiz-i-7012 adresinden alındı.
  • Demirci, K. (2019). Uluslararası ve Ulusal Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde İklim Mültecisi Kavramı ve Türkiye Özelinde Yaratacağı Muhtemel Sorunlar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 2(2), s. 93-114.
  • Ecer, K., Güner, O., & Çetin, M. (2021). Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), s. 125-144.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 02 26). Ekoloji Örgütleri: Gerçek Bir İklim Kanunu İstiyoruz! 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https://ekolojibirligi.org/ekoloji-orgutleri-gercek-bir- iklim-kanunu-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 04 09). Muhalefetten İklim Kanunu Teklifine Tepki: “Sermayenin Değil Halkın İklim Yasasını İstiyoruz!”. 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https:// ekolojibirligi.org/muhalefetten-iklim-kanunu-teklifine-tepki-sermayenin-degil-halkin- iklim-yasasini-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Enerji Verimliliği Kanunu. (2007, 05 02). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https:// mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5627.pdf adresinden alındı.
  • Eryar Ünlü, D. (2025, 08 13). Uzmanlardan Eleştiri: İklim Değişikliği Kanunu Değil, Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu. 09 21, 2025 tarihinde ekonomigazetesi.com: https://www. ekonomigazetesi.com/kose-yazisi/uzmanlardan-elestiri-iklim-degisikligi-kanunu-degil- emisyon-ticaret-sistemi-kanunu-59951 adresinden alındı.
  • Field, B. C., & Field, M. (2017). Environmental Economics: An Introduction. Boston: McGraw-Hill Education.
  • First Biennial Transparency Report of Türkiye. (2024, 11 07). unfccc.int: https://unfccc.int/ documents/642617 adresinden alındı.
  • Gülcan, D. T. (2018). Ekolojik Kriz Karşısında Devletin Rolü Üzerine İdeolojik Bir Tartışma. Uluslararası İlişkiler, 13(59), s. 49-63.
  • Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), s. 37-52.
  • Güzel, Ş., & Özer, P. (2022). Türkiye’de Hava Kirliliği ve Sağlık Harcamaları. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(2), s. 186-202. Hardin, G. (1968). The Tragedy of the Commons. Science(162), s. 1243-1248.
  • Huang, J. (2021). Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate: Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate Action. Pace Environmental Law Review, 38(2), 285-326.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu İklim Ağı. (2025, 08 01). İklim Ağı: Meclis’te Kabul Edilen İklim Kanunu Ne Doğayı, Ne İnsanı, Ne de İklimi Koruyabilir. 09 21, 2025 tarihinde iklimagi.org: https://iklimagi. org/iklim-agi-mecliste-kabul-edilen-iklim-kanunu-ne-dogayi-ne-insani-ne-de-iklimi- koruyabilir/ adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2023, 04 13). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. iklim.gov.tr: https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani- sunuldu-haber-1139 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). İklim Değişikliği Başkanlığı. 09 14, 2025 tarihinde iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/hakkimizda-i-4 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). Paris Anlaşması. 09 14, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34 adresinden alındı.
  • İklim Haber. (2025, 06 27). İklim Kanunu Teklifinin Birinci Bölümü Kabul Edildi; 2 Madde Değiştirildi. 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim- kanunu-teklifinin-birinci-bolumu-kabul-edildi-2-madde-degistirildi/ adresinden alındı.
  • İklim Masası. (2024, 05 20). İklim Kanunu Taslağı: Ne Biliyoruz? 09 21, 2025 tarihinde iklimmasasi.com: https://www.iklimmasasi.com/iklim-kanunu-taslagi-ne-biliyoruz/ adresinden alındı.
  • İklim Şurası. (2022, 02 25). İklim Şurası 2022 Komisyon Tavsiye Kararları. csgb.gov.tr: https://www.csgb.gov.tr/Media/xnylrhpr/iklim-%C5%9Furas%C4%B1-sonu%C3%A7- bildirgesi.pdf adresinden alındı.
  • IPCC. (1997). The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability. (R.T.Watson, M.C.Zinyowera, & R.H.Moss, Dü) Cambridge University Press: IPCC.
  • Karaca, M., & Nicholls, R. J. (2008). Potential Implications of Accelerated Sea-Level Rise for Turkey. Journal of Coastal Research, 24(2), s. 288-298.
  • Karahasan, B. C., & Pinar, M. (2023). Climate Change and Spatial Agricultural Development in Turkey. Review of Development Economics, 27(3), s. 1699-1720.
  • Kılavuz, H. (2015). Çevre Krizinin Nedenleri ve Çözüm Arayışları. Mülkiye Dergisi, 39(1), s. 277-296.
  • Kocaman, H. (2025, 07 09). İklim Kanunu’nun Yasama Macerası. 09 16, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim-kanununun-yasama-macerasi/ adresinden alındı.
  • Koselleck, R. (2006). Crisis. (M. W. Richter, Dü.) Journal of the History of Ideas, 67(2), 357- 400.
  • Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı İmza Süreci. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), s. 55-81.
  • Kuzey, D. (2023, 09 03). Yeni İklim Kanunu Ne Getiriyor? Halktan Gizlenen Taslakta Neler Var? sosyalizm.org: https://www.sosyalizm.org/yeni-iklim-kanunu-ne-getiriyor-halktan- gizlenen-taslakta-neler-var-9384 adresinden alındı.
  • May, J. R., & Daly, E. (2014). Global Environmental Constitutionalism. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Metz, B. (2013). Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change. The Legacy of the Kyoto Protocol: A View From the Policy World, 4(3), 151-158.
  • Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of International Carbon Markets: Lessons for the Paris Agreement. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 10(6), 1-24.
  • Önder, T. (2017). "Derin Ekoloji" Üzerine. O. İmga, & H. Olgun (Dü) içinde, Yeşil ve Siyaset: Siyasal Ekoloji Üzerine Yazılar (s. 117-149). Ankara: Liberte.
  • Özenç, B. (2025, 07 07). Türkiye’nin İklim Kanunu Meselesi: Hepimize geçmiş (mi) olsun? 09 21, 2025 tarihinde sefia.org: https://sefia.org/blog/turkiyenin-iklim-kanunu-meselesi- hepimize-gecmis-mi-olsun/ adresinden alındı.
  • Öztürk, Ş. T., & Toprak, Z. F. (2024). Kyoto Protokolü ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi. Türk Hidrolik Dergisi, 8(1), s. 7-18.
  • Paavola, J. (2012). Climate Change: Ther Ultimate Tragedy of the Commons. D. H. Cole, & E. Ostrom (Dü) içinde, Property in Land and Other Resources (s. 417-433). Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy.
  • Scotford, E., & Minas, S. (2019). Probing the Hidden Depths of Climate Law: Analysing National Climate Change Legislation. Review of European, Comparative & International Environmental Law, 28(1), 67-81.
  • Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası İklim Değişikliği Anlaşmaları ve Türkiye’nin Tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), s. 9-19.
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019, 08 18). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). sbb. gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_ Plani-2019-2023.pdf adresinden alındı.
  • Şahin, Y. (2005). Küresel Isınma Fetişizmi. Ankara: Seçkin.
  • Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., . . . Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s Globally Important Biodiversity in Crisis. Biological Conservation, 144(12), s. 2752-2769.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021, 03 24). Bakan Kurum: "İklim Değişikliği Eylem Planı'nı 2050 Hedefi ile Güncelliyoruz". csb.gov.tr: https://csb.gov.tr/ bakan-kurum-iklim-degisikligi-eylem-planini-2050-hedefi-ile-guncelliyoruz-bakanlik- faaliyetleri-30890 adresinden alındı.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 03 22). Bakan Murat Kurum: "İklim Kanunu Hazırlıklarının Büyük Kısmı Tamamlandı". 09 16, 2025 tarihinde agri.csb. gov.tr: https://agri.csb.gov.tr/bakan-murat-kurum-iklim-kanunu-hazirliklarinin-buyuk- kismi-tamamlandi-haber-267775 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 08 27). İklim Şurası'nda Alınan Önemli Kararlar. csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/iklim-surasi-nda-alinan-onemli- kararlar-bakanlik-faaliyetleri-34154 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/ files/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fine%20Uyum%20Stratejisi%20 ve%20Eylem%20Plan_%202024-2030.pdf adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 13). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 09 13, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 adresinden alındı.
  • T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 02 25). Türkiye'nin İlk İklim Kanunu Geliyor. iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/turkiyenin-ilk-iklim-kanunu-geliyor-haber-4431 adresinden alındı.
  • Tartanoğlu, S. (2022, 11 04). İklim Değişikliği Kanun Taslağına Anka Ulaştı: Emisyonlu Faaliyet İzin Şartı, İzinsiz Emisyona 5 Milyona Kadar Ceza, Bakan Başkanlığındaki Karbon Piyasası Kurulu Üyelerine “Huzur Hakkı”. 09 21, 2025 tarihinde ankahaber.net: https:// ankahaber.net/haber/detay/iklim_degisikligi_kanun_taslagina_anka_ulasti_emisyonlu_ faaliyet_izin_sarti_izinsiz_emisyona_5_milyona_kadar_ceza_bakan_baskanligindaki_ karbon_piyasasi_kurulu_uyelerine_huzur_hakki_110396 adresinden alındı.
  • TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu. (2021, 04). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı İklim Kanunu Çalışmalarını Katılımcılık Temelinde Yürütmeye Bir Kez Daha Davet Ediyoruz. Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Bülteni(4), 2-3. barobirlik.org.tr: https://d.barobirlik.org.tr/chkbulten/sayi4/4/ adresinden alındı.
  • TBMM. (2025, 07 09). İklim Kanunu. 09 16, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https:// www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm adresinden alındı.
  • TBMM. (2025). İstanbul Milletvekili Mustafa Demir ve Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz ile 95 Milletvekilinin İklim Kanunu Teklifi (2/2927) ve Çevre Komisyonu Raporu. 09 21, 2025 tarihinde cdn.tbmm.gov.tr: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/ Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf adresinden alındı.
  • TEMA. (2025, 02 27). İklim Ağı: Doğayı, İnsanı ve İklimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz. 09 21, 2025 tarihinde tema.org.tr: https://www.tema.org.tr/basin-odasi/bizden-haberler/ iklim-agi-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz adresinden alındı.
  • Türkeş, M. (2012). Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), s. 1-32.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982, 11 9). www.mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf adresinden alındı.
  • Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. ticaret. gov.tr: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20 YE%C5%9E%C4%B0L.pdf adresinden alındı.
  • Uğur, A. (2021). Antroposen: İklim Krizi mi Yoksa Uygarlık Krizi mi? Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), s. 557-579.
  • United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. unfccc. int: https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf adresinden alındı.
  • United Nations. (2025, 09 18). Mechanisms Under the Kyoto Protocol. 09 12, 2025 tarihinde unfccc.int: https://unfccc.int/process/the-kyoto-protocol/mechanisms adresinden alındı.
  • Üstün, K. T. (2021). Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türk Çevre Hukuku ve Politikalarına Etkileri. Memleket Siyasi Yönetim, 16(36), 329-366.
  • Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. (2005, 05 10). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat.gov.tr/ mevzuatmetin/1.5.5346.pdf adresinden alındı.
  • Yeşil Ekonomi. (2025, 07 02). İklim Kanunu Teklifi kabul edildi. 09 16, 2025 tarihinde yesilekonomi.com: https://yesilekonomi.com/iklim-kanunu-teklifi-kabul-edildi/ adresinden alındı.
  • Yeşil Gazete. (2023, 22 10). İklim Adaleti Koalisyonu: Bu iklim kanunu değil, bir ticaret sözleşmesi. 09 21, 2025 tarihinde yesilgazete.org: https://yesilgazete.org/iklim-adaleti- koalisyonu-bu-iklim-kanunu-degil-bir-ticaret-sozlesmesi/ adresinden alındı.
  • Zittis, G., Almazroui, M., Alpert, P., Ciais, P., Cramer, W., Dahdal, Y., . . . Lelieveld, J. (2022). Climate Change and Weather Extremes in the EasternMediterranean and Middle East. Reviews of Geophysics, 60(3), s. 1-48.

TÜRKİYE’DE İKLİM KRİZİ’NİN YÖNETİMİ: 7552 SAYILI İKLİM KANUNU

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 50 - 79, 30.12.2025

Öz

Bu çalışmanın amacı, 2025 yılında yürürlüğe giren 7552 sayılı Türkiye İklim Kanunu’nun hazırlanma gerekçelerini ve iklim kriziyle mücadelede sunduğu yönetsel çerçeveyi incelemek ve böylece literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktır. Betimleyici bir yaklaşımın benimsendiği makalede öncelikle iklim krizi küresel bir yönetim sorunu olarak kavramsallaştırılmıştır. Ardından Türkiye’nin Paris Anlaşması öncesinden günümüze uzanan iklim politikaları tarihsel bir bütünlük içinde değerlendirilmiş ve böylece kanunun hazırlanışına giden süreç aydınlatılmıştır. Sonrasında ise kanun metni, hazırlık aşamasındaki siyasi ve ekonomik dinamikler ve bu süreç esnasında ona yöneltilen eleştirilerle birlikte, bütüncül bir analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın temel bulgusu, Türkiye’nin İklim Kanunu’nu Paris İklim Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi ve Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın duyurulması gibi uluslararası gelişmelere bir tepki olarak, kurulan yeni uluslararası politik ve iktisadi sisteme uyum sağlama amacıyla hazırlandığıdır. Kanunun iklim kriziyle mücadeleyi Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) gibi piyasa temelli mekanizmalar üzerine inşa etmesi de bu uyum sağlama çalışmasının bir sonucudur. Bu durum, kanunun iklim adaletini ve ekolojik korumanın diğer boyutlarını ikincil plana ittiğine ve asıl hedefinin iktisadi kalkınmayı sağlamak olduğuna yönelik eleştirilerin yapılmasına neden olmuştur. Bütün bu tespitlerden yola çıkılarak, kanun metninde belirtilen hedeflere ulaşılabilmesi için mevcut eksiklikleri giderecek ikincil mevzuat düzenlemelerine ve “adil geçiş” gibi ilkeleri tatbik edecek iyi politikalara ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır. Akademisyenlerin, STK’ların ve diğer uzmanların bu sürece katılımının önemi de ayrıca vurgulanmıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma herhangi bir etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Kaynakça

  • AA. (2021, 08 01). Bakan Kurum: İklim Kanunu ile doğamızı koruyacak adımları atacağız. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/bakan-kurum-iklim- kanunu-ile-dogamizi-koruyacak-adimlari-atacagiz/2102969 adresinden alındı.
  • AA. (2023, 08 25). İklim Kanunu teklifi, yeni yasama döneminde TBMM gündemine gelecek. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/iklim-kanunu-teklifi- yeni-yasama-doneminde-tbmm-gundemine-gelecek/2975896 adresinden alındı.
  • Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi. (2025, 02 25). ankarabarosu.org. İklim Kanunu Teklifi: Gerçek Bir Çözüm mü, Kaçırılan Bir Fırsat mı?: https://ankarabarosu.org.tr/ upload/diger/kcm21022025.pdf adresinden alındı.
  • Bagatır, B. (2021, 07 16). Türkiye’nin Nasıl Bir İklim Yasasına İhtiyacı Var? 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-nasil-bir-iklim-yasasina- ihtiyaci-var/ adresinden alındı.
  • Beckerman, W. (1990). Pricing for Pollution: Market Pricing, Government Regulation, Environmental Policy (2 b.). Oxford: The Institute of Economic Affairs.
  • Bianet. (2025, 02 26). İklim Kanunu değil ‘Yıkım Kanunu’. 09 21, 2025 tarihinde bianet. org: https://bianet.org/haber/iklim-kanunu-degil-yikim-kanunu-304918 adresinden alındı.
  • Boin, A., Hart, P., Stern, E., & Sundelius, B. (2005). The Politics of Crisis Management: Public Leadership Under Pressure (1 b.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Calel, R. (2013). Carbon Markets: A Historical Overview. WIREs Climate Change(4), s. 107-119.
  • Can, G., Şahin, Ü., Sayılı, U., Dubé, M., Kara, B., Acar, H. C., . . . Gosselin, P. (2019). Excess Mortality in Istanbul During Extreme Heat Waves between 2013 and 2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), s. 1-16.
  • Chinowsky, P., Hayles, C., Schweikert, A., Strzepek, N., Strzepek, K., & Schlosser, C. A. (2011). Climate Change: Comparative Impact on Developing and Developed Countries. Engineering Project Organization Journal, 1(1), s. 67-80.
  • Çevre Kanunu. (1983, 08 09). tarimorman.gov.tr: https://www.tarimorman.gov.tr/Belgeler/ Mevzuat/Kanunlar/%E2%82%ACEVRE%20KANUNU.pdf adresinden alındı.
  • Çevre Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2006, 04 26). 09 13, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060513-1.htm adresinden alındı.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 09 14). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tarihçesi. 09 14, 2025 tarihinde csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/ tarihcemiz-i-7012 adresinden alındı.
  • Demirci, K. (2019). Uluslararası ve Ulusal Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde İklim Mültecisi Kavramı ve Türkiye Özelinde Yaratacağı Muhtemel Sorunlar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 2(2), s. 93-114.
  • Ecer, K., Güner, O., & Çetin, M. (2021). Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), s. 125-144.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 02 26). Ekoloji Örgütleri: Gerçek Bir İklim Kanunu İstiyoruz! 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https://ekolojibirligi.org/ekoloji-orgutleri-gercek-bir- iklim-kanunu-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 04 09). Muhalefetten İklim Kanunu Teklifine Tepki: “Sermayenin Değil Halkın İklim Yasasını İstiyoruz!”. 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https:// ekolojibirligi.org/muhalefetten-iklim-kanunu-teklifine-tepki-sermayenin-degil-halkin- iklim-yasasini-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Enerji Verimliliği Kanunu. (2007, 05 02). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https:// mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5627.pdf adresinden alındı.
  • Eryar Ünlü, D. (2025, 08 13). Uzmanlardan Eleştiri: İklim Değişikliği Kanunu Değil, Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu. 09 21, 2025 tarihinde ekonomigazetesi.com: https://www. ekonomigazetesi.com/kose-yazisi/uzmanlardan-elestiri-iklim-degisikligi-kanunu-degil- emisyon-ticaret-sistemi-kanunu-59951 adresinden alındı.
  • Field, B. C., & Field, M. (2017). Environmental Economics: An Introduction. Boston: McGraw-Hill Education.
  • First Biennial Transparency Report of Türkiye. (2024, 11 07). unfccc.int: https://unfccc.int/ documents/642617 adresinden alındı.
  • Gülcan, D. T. (2018). Ekolojik Kriz Karşısında Devletin Rolü Üzerine İdeolojik Bir Tartışma. Uluslararası İlişkiler, 13(59), s. 49-63.
  • Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), s. 37-52.
  • Güzel, Ş., & Özer, P. (2022). Türkiye’de Hava Kirliliği ve Sağlık Harcamaları. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(2), s. 186-202. Hardin, G. (1968). The Tragedy of the Commons. Science(162), s. 1243-1248.
  • Huang, J. (2021). Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate: Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate Action. Pace Environmental Law Review, 38(2), 285-326.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu İklim Ağı. (2025, 08 01). İklim Ağı: Meclis’te Kabul Edilen İklim Kanunu Ne Doğayı, Ne İnsanı, Ne de İklimi Koruyabilir. 09 21, 2025 tarihinde iklimagi.org: https://iklimagi. org/iklim-agi-mecliste-kabul-edilen-iklim-kanunu-ne-dogayi-ne-insani-ne-de-iklimi- koruyabilir/ adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2023, 04 13). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. iklim.gov.tr: https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani- sunuldu-haber-1139 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). İklim Değişikliği Başkanlığı. 09 14, 2025 tarihinde iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/hakkimizda-i-4 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). Paris Anlaşması. 09 14, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34 adresinden alındı.
  • İklim Haber. (2025, 06 27). İklim Kanunu Teklifinin Birinci Bölümü Kabul Edildi; 2 Madde Değiştirildi. 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim- kanunu-teklifinin-birinci-bolumu-kabul-edildi-2-madde-degistirildi/ adresinden alındı.
  • İklim Masası. (2024, 05 20). İklim Kanunu Taslağı: Ne Biliyoruz? 09 21, 2025 tarihinde iklimmasasi.com: https://www.iklimmasasi.com/iklim-kanunu-taslagi-ne-biliyoruz/ adresinden alındı.
  • İklim Şurası. (2022, 02 25). İklim Şurası 2022 Komisyon Tavsiye Kararları. csgb.gov.tr: https://www.csgb.gov.tr/Media/xnylrhpr/iklim-%C5%9Furas%C4%B1-sonu%C3%A7- bildirgesi.pdf adresinden alındı.
  • IPCC. (1997). The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability. (R.T.Watson, M.C.Zinyowera, & R.H.Moss, Dü) Cambridge University Press: IPCC.
  • Karaca, M., & Nicholls, R. J. (2008). Potential Implications of Accelerated Sea-Level Rise for Turkey. Journal of Coastal Research, 24(2), s. 288-298.
  • Karahasan, B. C., & Pinar, M. (2023). Climate Change and Spatial Agricultural Development in Turkey. Review of Development Economics, 27(3), s. 1699-1720.
  • Kılavuz, H. (2015). Çevre Krizinin Nedenleri ve Çözüm Arayışları. Mülkiye Dergisi, 39(1), s. 277-296.
  • Kocaman, H. (2025, 07 09). İklim Kanunu’nun Yasama Macerası. 09 16, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim-kanununun-yasama-macerasi/ adresinden alındı.
  • Koselleck, R. (2006). Crisis. (M. W. Richter, Dü.) Journal of the History of Ideas, 67(2), 357- 400.
  • Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı İmza Süreci. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), s. 55-81.
  • Kuzey, D. (2023, 09 03). Yeni İklim Kanunu Ne Getiriyor? Halktan Gizlenen Taslakta Neler Var? sosyalizm.org: https://www.sosyalizm.org/yeni-iklim-kanunu-ne-getiriyor-halktan- gizlenen-taslakta-neler-var-9384 adresinden alındı.
  • May, J. R., & Daly, E. (2014). Global Environmental Constitutionalism. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Metz, B. (2013). Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change. The Legacy of the Kyoto Protocol: A View From the Policy World, 4(3), 151-158.
  • Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of International Carbon Markets: Lessons for the Paris Agreement. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 10(6), 1-24.
  • Önder, T. (2017). "Derin Ekoloji" Üzerine. O. İmga, & H. Olgun (Dü) içinde, Yeşil ve Siyaset: Siyasal Ekoloji Üzerine Yazılar (s. 117-149). Ankara: Liberte.
  • Özenç, B. (2025, 07 07). Türkiye’nin İklim Kanunu Meselesi: Hepimize geçmiş (mi) olsun? 09 21, 2025 tarihinde sefia.org: https://sefia.org/blog/turkiyenin-iklim-kanunu-meselesi- hepimize-gecmis-mi-olsun/ adresinden alındı.
  • Öztürk, Ş. T., & Toprak, Z. F. (2024). Kyoto Protokolü ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi. Türk Hidrolik Dergisi, 8(1), s. 7-18.
  • Paavola, J. (2012). Climate Change: Ther Ultimate Tragedy of the Commons. D. H. Cole, & E. Ostrom (Dü) içinde, Property in Land and Other Resources (s. 417-433). Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy.
  • Scotford, E., & Minas, S. (2019). Probing the Hidden Depths of Climate Law: Analysing National Climate Change Legislation. Review of European, Comparative & International Environmental Law, 28(1), 67-81.
  • Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası İklim Değişikliği Anlaşmaları ve Türkiye’nin Tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), s. 9-19.
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019, 08 18). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). sbb. gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_ Plani-2019-2023.pdf adresinden alındı.
  • Şahin, Y. (2005). Küresel Isınma Fetişizmi. Ankara: Seçkin.
  • Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., . . . Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s Globally Important Biodiversity in Crisis. Biological Conservation, 144(12), s. 2752-2769.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021, 03 24). Bakan Kurum: "İklim Değişikliği Eylem Planı'nı 2050 Hedefi ile Güncelliyoruz". csb.gov.tr: https://csb.gov.tr/ bakan-kurum-iklim-degisikligi-eylem-planini-2050-hedefi-ile-guncelliyoruz-bakanlik- faaliyetleri-30890 adresinden alındı.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 03 22). Bakan Murat Kurum: "İklim Kanunu Hazırlıklarının Büyük Kısmı Tamamlandı". 09 16, 2025 tarihinde agri.csb. gov.tr: https://agri.csb.gov.tr/bakan-murat-kurum-iklim-kanunu-hazirliklarinin-buyuk- kismi-tamamlandi-haber-267775 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 08 27). İklim Şurası'nda Alınan Önemli Kararlar. csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/iklim-surasi-nda-alinan-onemli- kararlar-bakanlik-faaliyetleri-34154 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/ files/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fine%20Uyum%20Stratejisi%20 ve%20Eylem%20Plan_%202024-2030.pdf adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 13). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 09 13, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 adresinden alındı.
  • T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 02 25). Türkiye'nin İlk İklim Kanunu Geliyor. iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/turkiyenin-ilk-iklim-kanunu-geliyor-haber-4431 adresinden alındı.
  • Tartanoğlu, S. (2022, 11 04). İklim Değişikliği Kanun Taslağına Anka Ulaştı: Emisyonlu Faaliyet İzin Şartı, İzinsiz Emisyona 5 Milyona Kadar Ceza, Bakan Başkanlığındaki Karbon Piyasası Kurulu Üyelerine “Huzur Hakkı”. 09 21, 2025 tarihinde ankahaber.net: https:// ankahaber.net/haber/detay/iklim_degisikligi_kanun_taslagina_anka_ulasti_emisyonlu_ faaliyet_izin_sarti_izinsiz_emisyona_5_milyona_kadar_ceza_bakan_baskanligindaki_ karbon_piyasasi_kurulu_uyelerine_huzur_hakki_110396 adresinden alındı.
  • TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu. (2021, 04). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı İklim Kanunu Çalışmalarını Katılımcılık Temelinde Yürütmeye Bir Kez Daha Davet Ediyoruz. Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Bülteni(4), 2-3. barobirlik.org.tr: https://d.barobirlik.org.tr/chkbulten/sayi4/4/ adresinden alındı.
  • TBMM. (2025, 07 09). İklim Kanunu. 09 16, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https:// www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm adresinden alındı.
  • TBMM. (2025). İstanbul Milletvekili Mustafa Demir ve Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz ile 95 Milletvekilinin İklim Kanunu Teklifi (2/2927) ve Çevre Komisyonu Raporu. 09 21, 2025 tarihinde cdn.tbmm.gov.tr: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/ Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf adresinden alındı.
  • TEMA. (2025, 02 27). İklim Ağı: Doğayı, İnsanı ve İklimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz. 09 21, 2025 tarihinde tema.org.tr: https://www.tema.org.tr/basin-odasi/bizden-haberler/ iklim-agi-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz adresinden alındı.
  • Türkeş, M. (2012). Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), s. 1-32.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982, 11 9). www.mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf adresinden alındı.
  • Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. ticaret. gov.tr: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20 YE%C5%9E%C4%B0L.pdf adresinden alındı.
  • Uğur, A. (2021). Antroposen: İklim Krizi mi Yoksa Uygarlık Krizi mi? Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), s. 557-579.
  • United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. unfccc. int: https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf adresinden alındı.
  • United Nations. (2025, 09 18). Mechanisms Under the Kyoto Protocol. 09 12, 2025 tarihinde unfccc.int: https://unfccc.int/process/the-kyoto-protocol/mechanisms adresinden alındı.
  • Üstün, K. T. (2021). Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türk Çevre Hukuku ve Politikalarına Etkileri. Memleket Siyasi Yönetim, 16(36), 329-366.
  • Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. (2005, 05 10). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat.gov.tr/ mevzuatmetin/1.5.5346.pdf adresinden alındı.
  • Yeşil Ekonomi. (2025, 07 02). İklim Kanunu Teklifi kabul edildi. 09 16, 2025 tarihinde yesilekonomi.com: https://yesilekonomi.com/iklim-kanunu-teklifi-kabul-edildi/ adresinden alındı.
  • Yeşil Gazete. (2023, 22 10). İklim Adaleti Koalisyonu: Bu iklim kanunu değil, bir ticaret sözleşmesi. 09 21, 2025 tarihinde yesilgazete.org: https://yesilgazete.org/iklim-adaleti- koalisyonu-bu-iklim-kanunu-degil-bir-ticaret-sozlesmesi/ adresinden alındı.
  • Zittis, G., Almazroui, M., Alpert, P., Ciais, P., Cramer, W., Dahdal, Y., . . . Lelieveld, J. (2022). Climate Change and Weather Extremes in the EasternMediterranean and Middle East. Reviews of Geophysics, 60(3), s. 1-48.

GOVERNING THE CLIMATE CRISIS IN TÜRKİYE: THE CLIMATE LAW NO. 7552

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 50 - 79, 30.12.2025

Öz

The aim of this study is to examine the thinking behind the preparation of Turkey's Climate Law No. 7552, which came into force in 2025, and the administrative framework it offers for combating the climate crisis, thereby filling an important gap in the literature. Adopting a descriptive approach, the article initially conceptualises the climate crisis as a matter of global governance. It then evaluates Turkey’s climate policies from before the Paris Agreement to the present day, providing a historical context for the drafting of the law. The text of the law has then been subjected to a comprehensive analysis, alongside the political and economic dynamics during its preparation and the criticisms levelled at it during this process. The main finding of the research is that Turkey’s Climate Law was prepared in response to international developments, such as the entry into force of the Paris Climate Agreement and the announcement of the European Green Deal, with the aim of adapting to the newly established international political and economic system. The fact that the law relies on market-based mechanisms such as the Emissions Trading System (ETS) to combat the climate crisis is also a result of this adaptation effort. However, this has led to criticism that the law pushes climate justice and other dimensions of ecological protection into the background, prioritising economic development instead. Ultimately, it was concluded that secondary legislation addressing existing shortcomings, as well as sound policies implementing principles such as a “just transition”, are needed to achieve the law’s objectives. The importance of the participation of academics, NGOs, and other experts in this process has also been emphasised.

Kaynakça

  • AA. (2021, 08 01). Bakan Kurum: İklim Kanunu ile doğamızı koruyacak adımları atacağız. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/bakan-kurum-iklim- kanunu-ile-dogamizi-koruyacak-adimlari-atacagiz/2102969 adresinden alındı.
  • AA. (2023, 08 25). İklim Kanunu teklifi, yeni yasama döneminde TBMM gündemine gelecek. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/iklim-kanunu-teklifi- yeni-yasama-doneminde-tbmm-gundemine-gelecek/2975896 adresinden alındı.
  • Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi. (2025, 02 25). ankarabarosu.org. İklim Kanunu Teklifi: Gerçek Bir Çözüm mü, Kaçırılan Bir Fırsat mı?: https://ankarabarosu.org.tr/ upload/diger/kcm21022025.pdf adresinden alındı.
  • Bagatır, B. (2021, 07 16). Türkiye’nin Nasıl Bir İklim Yasasına İhtiyacı Var? 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-nasil-bir-iklim-yasasina- ihtiyaci-var/ adresinden alındı.
  • Beckerman, W. (1990). Pricing for Pollution: Market Pricing, Government Regulation, Environmental Policy (2 b.). Oxford: The Institute of Economic Affairs.
  • Bianet. (2025, 02 26). İklim Kanunu değil ‘Yıkım Kanunu’. 09 21, 2025 tarihinde bianet. org: https://bianet.org/haber/iklim-kanunu-degil-yikim-kanunu-304918 adresinden alındı.
  • Boin, A., Hart, P., Stern, E., & Sundelius, B. (2005). The Politics of Crisis Management: Public Leadership Under Pressure (1 b.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Calel, R. (2013). Carbon Markets: A Historical Overview. WIREs Climate Change(4), s. 107-119.
  • Can, G., Şahin, Ü., Sayılı, U., Dubé, M., Kara, B., Acar, H. C., . . . Gosselin, P. (2019). Excess Mortality in Istanbul During Extreme Heat Waves between 2013 and 2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), s. 1-16.
  • Chinowsky, P., Hayles, C., Schweikert, A., Strzepek, N., Strzepek, K., & Schlosser, C. A. (2011). Climate Change: Comparative Impact on Developing and Developed Countries. Engineering Project Organization Journal, 1(1), s. 67-80.
  • Çevre Kanunu. (1983, 08 09). tarimorman.gov.tr: https://www.tarimorman.gov.tr/Belgeler/ Mevzuat/Kanunlar/%E2%82%ACEVRE%20KANUNU.pdf adresinden alındı.
  • Çevre Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2006, 04 26). 09 13, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060513-1.htm adresinden alındı.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 09 14). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tarihçesi. 09 14, 2025 tarihinde csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/ tarihcemiz-i-7012 adresinden alındı.
  • Demirci, K. (2019). Uluslararası ve Ulusal Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde İklim Mültecisi Kavramı ve Türkiye Özelinde Yaratacağı Muhtemel Sorunlar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 2(2), s. 93-114.
  • Ecer, K., Güner, O., & Çetin, M. (2021). Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), s. 125-144.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 02 26). Ekoloji Örgütleri: Gerçek Bir İklim Kanunu İstiyoruz! 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https://ekolojibirligi.org/ekoloji-orgutleri-gercek-bir- iklim-kanunu-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 04 09). Muhalefetten İklim Kanunu Teklifine Tepki: “Sermayenin Değil Halkın İklim Yasasını İstiyoruz!”. 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https:// ekolojibirligi.org/muhalefetten-iklim-kanunu-teklifine-tepki-sermayenin-degil-halkin- iklim-yasasini-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Enerji Verimliliği Kanunu. (2007, 05 02). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https:// mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5627.pdf adresinden alındı.
  • Eryar Ünlü, D. (2025, 08 13). Uzmanlardan Eleştiri: İklim Değişikliği Kanunu Değil, Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu. 09 21, 2025 tarihinde ekonomigazetesi.com: https://www. ekonomigazetesi.com/kose-yazisi/uzmanlardan-elestiri-iklim-degisikligi-kanunu-degil- emisyon-ticaret-sistemi-kanunu-59951 adresinden alındı.
  • Field, B. C., & Field, M. (2017). Environmental Economics: An Introduction. Boston: McGraw-Hill Education.
  • First Biennial Transparency Report of Türkiye. (2024, 11 07). unfccc.int: https://unfccc.int/ documents/642617 adresinden alındı.
  • Gülcan, D. T. (2018). Ekolojik Kriz Karşısında Devletin Rolü Üzerine İdeolojik Bir Tartışma. Uluslararası İlişkiler, 13(59), s. 49-63.
  • Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), s. 37-52.
  • Güzel, Ş., & Özer, P. (2022). Türkiye’de Hava Kirliliği ve Sağlık Harcamaları. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(2), s. 186-202. Hardin, G. (1968). The Tragedy of the Commons. Science(162), s. 1243-1248.
  • Huang, J. (2021). Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate: Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate Action. Pace Environmental Law Review, 38(2), 285-326.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu İklim Ağı. (2025, 08 01). İklim Ağı: Meclis’te Kabul Edilen İklim Kanunu Ne Doğayı, Ne İnsanı, Ne de İklimi Koruyabilir. 09 21, 2025 tarihinde iklimagi.org: https://iklimagi. org/iklim-agi-mecliste-kabul-edilen-iklim-kanunu-ne-dogayi-ne-insani-ne-de-iklimi- koruyabilir/ adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2023, 04 13). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. iklim.gov.tr: https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani- sunuldu-haber-1139 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). İklim Değişikliği Başkanlığı. 09 14, 2025 tarihinde iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/hakkimizda-i-4 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). Paris Anlaşması. 09 14, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34 adresinden alındı.
  • İklim Haber. (2025, 06 27). İklim Kanunu Teklifinin Birinci Bölümü Kabul Edildi; 2 Madde Değiştirildi. 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim- kanunu-teklifinin-birinci-bolumu-kabul-edildi-2-madde-degistirildi/ adresinden alındı.
  • İklim Masası. (2024, 05 20). İklim Kanunu Taslağı: Ne Biliyoruz? 09 21, 2025 tarihinde iklimmasasi.com: https://www.iklimmasasi.com/iklim-kanunu-taslagi-ne-biliyoruz/ adresinden alındı.
  • İklim Şurası. (2022, 02 25). İklim Şurası 2022 Komisyon Tavsiye Kararları. csgb.gov.tr: https://www.csgb.gov.tr/Media/xnylrhpr/iklim-%C5%9Furas%C4%B1-sonu%C3%A7- bildirgesi.pdf adresinden alındı.
  • IPCC. (1997). The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability. (R.T.Watson, M.C.Zinyowera, & R.H.Moss, Dü) Cambridge University Press: IPCC.
  • Karaca, M., & Nicholls, R. J. (2008). Potential Implications of Accelerated Sea-Level Rise for Turkey. Journal of Coastal Research, 24(2), s. 288-298.
  • Karahasan, B. C., & Pinar, M. (2023). Climate Change and Spatial Agricultural Development in Turkey. Review of Development Economics, 27(3), s. 1699-1720.
  • Kılavuz, H. (2015). Çevre Krizinin Nedenleri ve Çözüm Arayışları. Mülkiye Dergisi, 39(1), s. 277-296.
  • Kocaman, H. (2025, 07 09). İklim Kanunu’nun Yasama Macerası. 09 16, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim-kanununun-yasama-macerasi/ adresinden alındı.
  • Koselleck, R. (2006). Crisis. (M. W. Richter, Dü.) Journal of the History of Ideas, 67(2), 357- 400.
  • Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı İmza Süreci. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), s. 55-81.
  • Kuzey, D. (2023, 09 03). Yeni İklim Kanunu Ne Getiriyor? Halktan Gizlenen Taslakta Neler Var? sosyalizm.org: https://www.sosyalizm.org/yeni-iklim-kanunu-ne-getiriyor-halktan- gizlenen-taslakta-neler-var-9384 adresinden alındı.
  • May, J. R., & Daly, E. (2014). Global Environmental Constitutionalism. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Metz, B. (2013). Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change. The Legacy of the Kyoto Protocol: A View From the Policy World, 4(3), 151-158.
  • Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of International Carbon Markets: Lessons for the Paris Agreement. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 10(6), 1-24.
  • Önder, T. (2017). "Derin Ekoloji" Üzerine. O. İmga, & H. Olgun (Dü) içinde, Yeşil ve Siyaset: Siyasal Ekoloji Üzerine Yazılar (s. 117-149). Ankara: Liberte.
  • Özenç, B. (2025, 07 07). Türkiye’nin İklim Kanunu Meselesi: Hepimize geçmiş (mi) olsun? 09 21, 2025 tarihinde sefia.org: https://sefia.org/blog/turkiyenin-iklim-kanunu-meselesi- hepimize-gecmis-mi-olsun/ adresinden alındı.
  • Öztürk, Ş. T., & Toprak, Z. F. (2024). Kyoto Protokolü ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi. Türk Hidrolik Dergisi, 8(1), s. 7-18.
  • Paavola, J. (2012). Climate Change: Ther Ultimate Tragedy of the Commons. D. H. Cole, & E. Ostrom (Dü) içinde, Property in Land and Other Resources (s. 417-433). Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy.
  • Scotford, E., & Minas, S. (2019). Probing the Hidden Depths of Climate Law: Analysing National Climate Change Legislation. Review of European, Comparative & International Environmental Law, 28(1), 67-81.
  • Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası İklim Değişikliği Anlaşmaları ve Türkiye’nin Tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), s. 9-19.
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019, 08 18). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). sbb. gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_ Plani-2019-2023.pdf adresinden alındı.
  • Şahin, Y. (2005). Küresel Isınma Fetişizmi. Ankara: Seçkin.
  • Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., . . . Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s Globally Important Biodiversity in Crisis. Biological Conservation, 144(12), s. 2752-2769.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021, 03 24). Bakan Kurum: "İklim Değişikliği Eylem Planı'nı 2050 Hedefi ile Güncelliyoruz". csb.gov.tr: https://csb.gov.tr/ bakan-kurum-iklim-degisikligi-eylem-planini-2050-hedefi-ile-guncelliyoruz-bakanlik- faaliyetleri-30890 adresinden alındı.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 03 22). Bakan Murat Kurum: "İklim Kanunu Hazırlıklarının Büyük Kısmı Tamamlandı". 09 16, 2025 tarihinde agri.csb. gov.tr: https://agri.csb.gov.tr/bakan-murat-kurum-iklim-kanunu-hazirliklarinin-buyuk- kismi-tamamlandi-haber-267775 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 08 27). İklim Şurası'nda Alınan Önemli Kararlar. csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/iklim-surasi-nda-alinan-onemli- kararlar-bakanlik-faaliyetleri-34154 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/ files/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fine%20Uyum%20Stratejisi%20 ve%20Eylem%20Plan_%202024-2030.pdf adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 13). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 09 13, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 adresinden alındı.
  • T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 02 25). Türkiye'nin İlk İklim Kanunu Geliyor. iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/turkiyenin-ilk-iklim-kanunu-geliyor-haber-4431 adresinden alındı.
  • Tartanoğlu, S. (2022, 11 04). İklim Değişikliği Kanun Taslağına Anka Ulaştı: Emisyonlu Faaliyet İzin Şartı, İzinsiz Emisyona 5 Milyona Kadar Ceza, Bakan Başkanlığındaki Karbon Piyasası Kurulu Üyelerine “Huzur Hakkı”. 09 21, 2025 tarihinde ankahaber.net: https:// ankahaber.net/haber/detay/iklim_degisikligi_kanun_taslagina_anka_ulasti_emisyonlu_ faaliyet_izin_sarti_izinsiz_emisyona_5_milyona_kadar_ceza_bakan_baskanligindaki_ karbon_piyasasi_kurulu_uyelerine_huzur_hakki_110396 adresinden alındı.
  • TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu. (2021, 04). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı İklim Kanunu Çalışmalarını Katılımcılık Temelinde Yürütmeye Bir Kez Daha Davet Ediyoruz. Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Bülteni(4), 2-3. barobirlik.org.tr: https://d.barobirlik.org.tr/chkbulten/sayi4/4/ adresinden alındı.
  • TBMM. (2025, 07 09). İklim Kanunu. 09 16, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https:// www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm adresinden alındı.
  • TBMM. (2025). İstanbul Milletvekili Mustafa Demir ve Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz ile 95 Milletvekilinin İklim Kanunu Teklifi (2/2927) ve Çevre Komisyonu Raporu. 09 21, 2025 tarihinde cdn.tbmm.gov.tr: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/ Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf adresinden alındı.
  • TEMA. (2025, 02 27). İklim Ağı: Doğayı, İnsanı ve İklimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz. 09 21, 2025 tarihinde tema.org.tr: https://www.tema.org.tr/basin-odasi/bizden-haberler/ iklim-agi-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz adresinden alındı.
  • Türkeş, M. (2012). Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), s. 1-32.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982, 11 9). www.mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf adresinden alındı.
  • Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. ticaret. gov.tr: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20 YE%C5%9E%C4%B0L.pdf adresinden alındı.
  • Uğur, A. (2021). Antroposen: İklim Krizi mi Yoksa Uygarlık Krizi mi? Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), s. 557-579.
  • United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. unfccc. int: https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf adresinden alındı.
  • United Nations. (2025, 09 18). Mechanisms Under the Kyoto Protocol. 09 12, 2025 tarihinde unfccc.int: https://unfccc.int/process/the-kyoto-protocol/mechanisms adresinden alındı.
  • Üstün, K. T. (2021). Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türk Çevre Hukuku ve Politikalarına Etkileri. Memleket Siyasi Yönetim, 16(36), 329-366.
  • Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. (2005, 05 10). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat.gov.tr/ mevzuatmetin/1.5.5346.pdf adresinden alındı.
  • Yeşil Ekonomi. (2025, 07 02). İklim Kanunu Teklifi kabul edildi. 09 16, 2025 tarihinde yesilekonomi.com: https://yesilekonomi.com/iklim-kanunu-teklifi-kabul-edildi/ adresinden alındı.
  • Yeşil Gazete. (2023, 22 10). İklim Adaleti Koalisyonu: Bu iklim kanunu değil, bir ticaret sözleşmesi. 09 21, 2025 tarihinde yesilgazete.org: https://yesilgazete.org/iklim-adaleti- koalisyonu-bu-iklim-kanunu-degil-bir-ticaret-sozlesmesi/ adresinden alındı.
  • Zittis, G., Almazroui, M., Alpert, P., Ciais, P., Cramer, W., Dahdal, Y., . . . Lelieveld, J. (2022). Climate Change and Weather Extremes in the EasternMediterranean and Middle East. Reviews of Geophysics, 60(3), s. 1-48.

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 50 - 79, 30.12.2025

Öz

Kaynakça

  • AA. (2021, 08 01). Bakan Kurum: İklim Kanunu ile doğamızı koruyacak adımları atacağız. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/bakan-kurum-iklim- kanunu-ile-dogamizi-koruyacak-adimlari-atacagiz/2102969 adresinden alındı.
  • AA. (2023, 08 25). İklim Kanunu teklifi, yeni yasama döneminde TBMM gündemine gelecek. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/iklim-kanunu-teklifi- yeni-yasama-doneminde-tbmm-gundemine-gelecek/2975896 adresinden alındı.
  • Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi. (2025, 02 25). ankarabarosu.org. İklim Kanunu Teklifi: Gerçek Bir Çözüm mü, Kaçırılan Bir Fırsat mı?: https://ankarabarosu.org.tr/ upload/diger/kcm21022025.pdf adresinden alındı.
  • Bagatır, B. (2021, 07 16). Türkiye’nin Nasıl Bir İklim Yasasına İhtiyacı Var? 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-nasil-bir-iklim-yasasina- ihtiyaci-var/ adresinden alındı.
  • Beckerman, W. (1990). Pricing for Pollution: Market Pricing, Government Regulation, Environmental Policy (2 b.). Oxford: The Institute of Economic Affairs.
  • Bianet. (2025, 02 26). İklim Kanunu değil ‘Yıkım Kanunu’. 09 21, 2025 tarihinde bianet. org: https://bianet.org/haber/iklim-kanunu-degil-yikim-kanunu-304918 adresinden alındı.
  • Boin, A., Hart, P., Stern, E., & Sundelius, B. (2005). The Politics of Crisis Management: Public Leadership Under Pressure (1 b.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Calel, R. (2013). Carbon Markets: A Historical Overview. WIREs Climate Change(4), s. 107-119.
  • Can, G., Şahin, Ü., Sayılı, U., Dubé, M., Kara, B., Acar, H. C., . . . Gosselin, P. (2019). Excess Mortality in Istanbul During Extreme Heat Waves between 2013 and 2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), s. 1-16.
  • Chinowsky, P., Hayles, C., Schweikert, A., Strzepek, N., Strzepek, K., & Schlosser, C. A. (2011). Climate Change: Comparative Impact on Developing and Developed Countries. Engineering Project Organization Journal, 1(1), s. 67-80.
  • Çevre Kanunu. (1983, 08 09). tarimorman.gov.tr: https://www.tarimorman.gov.tr/Belgeler/ Mevzuat/Kanunlar/%E2%82%ACEVRE%20KANUNU.pdf adresinden alındı.
  • Çevre Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2006, 04 26). 09 13, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060513-1.htm adresinden alındı.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 09 14). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tarihçesi. 09 14, 2025 tarihinde csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/ tarihcemiz-i-7012 adresinden alındı.
  • Demirci, K. (2019). Uluslararası ve Ulusal Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde İklim Mültecisi Kavramı ve Türkiye Özelinde Yaratacağı Muhtemel Sorunlar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 2(2), s. 93-114.
  • Ecer, K., Güner, O., & Çetin, M. (2021). Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), s. 125-144.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 02 26). Ekoloji Örgütleri: Gerçek Bir İklim Kanunu İstiyoruz! 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https://ekolojibirligi.org/ekoloji-orgutleri-gercek-bir- iklim-kanunu-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 04 09). Muhalefetten İklim Kanunu Teklifine Tepki: “Sermayenin Değil Halkın İklim Yasasını İstiyoruz!”. 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https:// ekolojibirligi.org/muhalefetten-iklim-kanunu-teklifine-tepki-sermayenin-degil-halkin- iklim-yasasini-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Enerji Verimliliği Kanunu. (2007, 05 02). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https:// mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5627.pdf adresinden alındı.
  • Eryar Ünlü, D. (2025, 08 13). Uzmanlardan Eleştiri: İklim Değişikliği Kanunu Değil, Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu. 09 21, 2025 tarihinde ekonomigazetesi.com: https://www. ekonomigazetesi.com/kose-yazisi/uzmanlardan-elestiri-iklim-degisikligi-kanunu-degil- emisyon-ticaret-sistemi-kanunu-59951 adresinden alındı.
  • Field, B. C., & Field, M. (2017). Environmental Economics: An Introduction. Boston: McGraw-Hill Education.
  • First Biennial Transparency Report of Türkiye. (2024, 11 07). unfccc.int: https://unfccc.int/ documents/642617 adresinden alındı.
  • Gülcan, D. T. (2018). Ekolojik Kriz Karşısında Devletin Rolü Üzerine İdeolojik Bir Tartışma. Uluslararası İlişkiler, 13(59), s. 49-63.
  • Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), s. 37-52.
  • Güzel, Ş., & Özer, P. (2022). Türkiye’de Hava Kirliliği ve Sağlık Harcamaları. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(2), s. 186-202. Hardin, G. (1968). The Tragedy of the Commons. Science(162), s. 1243-1248.
  • Huang, J. (2021). Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate: Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate Action. Pace Environmental Law Review, 38(2), 285-326.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu İklim Ağı. (2025, 08 01). İklim Ağı: Meclis’te Kabul Edilen İklim Kanunu Ne Doğayı, Ne İnsanı, Ne de İklimi Koruyabilir. 09 21, 2025 tarihinde iklimagi.org: https://iklimagi. org/iklim-agi-mecliste-kabul-edilen-iklim-kanunu-ne-dogayi-ne-insani-ne-de-iklimi- koruyabilir/ adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2023, 04 13). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. iklim.gov.tr: https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani- sunuldu-haber-1139 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). İklim Değişikliği Başkanlığı. 09 14, 2025 tarihinde iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/hakkimizda-i-4 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). Paris Anlaşması. 09 14, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34 adresinden alındı.
  • İklim Haber. (2025, 06 27). İklim Kanunu Teklifinin Birinci Bölümü Kabul Edildi; 2 Madde Değiştirildi. 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim- kanunu-teklifinin-birinci-bolumu-kabul-edildi-2-madde-degistirildi/ adresinden alındı.
  • İklim Masası. (2024, 05 20). İklim Kanunu Taslağı: Ne Biliyoruz? 09 21, 2025 tarihinde iklimmasasi.com: https://www.iklimmasasi.com/iklim-kanunu-taslagi-ne-biliyoruz/ adresinden alındı.
  • İklim Şurası. (2022, 02 25). İklim Şurası 2022 Komisyon Tavsiye Kararları. csgb.gov.tr: https://www.csgb.gov.tr/Media/xnylrhpr/iklim-%C5%9Furas%C4%B1-sonu%C3%A7- bildirgesi.pdf adresinden alındı.
  • IPCC. (1997). The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability. (R.T.Watson, M.C.Zinyowera, & R.H.Moss, Dü) Cambridge University Press: IPCC.
  • Karaca, M., & Nicholls, R. J. (2008). Potential Implications of Accelerated Sea-Level Rise for Turkey. Journal of Coastal Research, 24(2), s. 288-298.
  • Karahasan, B. C., & Pinar, M. (2023). Climate Change and Spatial Agricultural Development in Turkey. Review of Development Economics, 27(3), s. 1699-1720.
  • Kılavuz, H. (2015). Çevre Krizinin Nedenleri ve Çözüm Arayışları. Mülkiye Dergisi, 39(1), s. 277-296.
  • Kocaman, H. (2025, 07 09). İklim Kanunu’nun Yasama Macerası. 09 16, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim-kanununun-yasama-macerasi/ adresinden alındı.
  • Koselleck, R. (2006). Crisis. (M. W. Richter, Dü.) Journal of the History of Ideas, 67(2), 357- 400.
  • Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı İmza Süreci. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), s. 55-81.
  • Kuzey, D. (2023, 09 03). Yeni İklim Kanunu Ne Getiriyor? Halktan Gizlenen Taslakta Neler Var? sosyalizm.org: https://www.sosyalizm.org/yeni-iklim-kanunu-ne-getiriyor-halktan- gizlenen-taslakta-neler-var-9384 adresinden alındı.
  • May, J. R., & Daly, E. (2014). Global Environmental Constitutionalism. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Metz, B. (2013). Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change. The Legacy of the Kyoto Protocol: A View From the Policy World, 4(3), 151-158.
  • Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of International Carbon Markets: Lessons for the Paris Agreement. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 10(6), 1-24.
  • Önder, T. (2017). "Derin Ekoloji" Üzerine. O. İmga, & H. Olgun (Dü) içinde, Yeşil ve Siyaset: Siyasal Ekoloji Üzerine Yazılar (s. 117-149). Ankara: Liberte.
  • Özenç, B. (2025, 07 07). Türkiye’nin İklim Kanunu Meselesi: Hepimize geçmiş (mi) olsun? 09 21, 2025 tarihinde sefia.org: https://sefia.org/blog/turkiyenin-iklim-kanunu-meselesi- hepimize-gecmis-mi-olsun/ adresinden alındı.
  • Öztürk, Ş. T., & Toprak, Z. F. (2024). Kyoto Protokolü ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi. Türk Hidrolik Dergisi, 8(1), s. 7-18.
  • Paavola, J. (2012). Climate Change: Ther Ultimate Tragedy of the Commons. D. H. Cole, & E. Ostrom (Dü) içinde, Property in Land and Other Resources (s. 417-433). Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy.
  • Scotford, E., & Minas, S. (2019). Probing the Hidden Depths of Climate Law: Analysing National Climate Change Legislation. Review of European, Comparative & International Environmental Law, 28(1), 67-81.
  • Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası İklim Değişikliği Anlaşmaları ve Türkiye’nin Tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), s. 9-19.
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019, 08 18). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). sbb. gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_ Plani-2019-2023.pdf adresinden alındı.
  • Şahin, Y. (2005). Küresel Isınma Fetişizmi. Ankara: Seçkin.
  • Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., . . . Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s Globally Important Biodiversity in Crisis. Biological Conservation, 144(12), s. 2752-2769.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021, 03 24). Bakan Kurum: "İklim Değişikliği Eylem Planı'nı 2050 Hedefi ile Güncelliyoruz". csb.gov.tr: https://csb.gov.tr/ bakan-kurum-iklim-degisikligi-eylem-planini-2050-hedefi-ile-guncelliyoruz-bakanlik- faaliyetleri-30890 adresinden alındı.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 03 22). Bakan Murat Kurum: "İklim Kanunu Hazırlıklarının Büyük Kısmı Tamamlandı". 09 16, 2025 tarihinde agri.csb. gov.tr: https://agri.csb.gov.tr/bakan-murat-kurum-iklim-kanunu-hazirliklarinin-buyuk- kismi-tamamlandi-haber-267775 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 08 27). İklim Şurası'nda Alınan Önemli Kararlar. csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/iklim-surasi-nda-alinan-onemli- kararlar-bakanlik-faaliyetleri-34154 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/ files/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fine%20Uyum%20Stratejisi%20 ve%20Eylem%20Plan_%202024-2030.pdf adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 13). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 09 13, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 adresinden alındı.
  • T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 02 25). Türkiye'nin İlk İklim Kanunu Geliyor. iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/turkiyenin-ilk-iklim-kanunu-geliyor-haber-4431 adresinden alındı.
  • Tartanoğlu, S. (2022, 11 04). İklim Değişikliği Kanun Taslağına Anka Ulaştı: Emisyonlu Faaliyet İzin Şartı, İzinsiz Emisyona 5 Milyona Kadar Ceza, Bakan Başkanlığındaki Karbon Piyasası Kurulu Üyelerine “Huzur Hakkı”. 09 21, 2025 tarihinde ankahaber.net: https:// ankahaber.net/haber/detay/iklim_degisikligi_kanun_taslagina_anka_ulasti_emisyonlu_ faaliyet_izin_sarti_izinsiz_emisyona_5_milyona_kadar_ceza_bakan_baskanligindaki_ karbon_piyasasi_kurulu_uyelerine_huzur_hakki_110396 adresinden alındı.
  • TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu. (2021, 04). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı İklim Kanunu Çalışmalarını Katılımcılık Temelinde Yürütmeye Bir Kez Daha Davet Ediyoruz. Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Bülteni(4), 2-3. barobirlik.org.tr: https://d.barobirlik.org.tr/chkbulten/sayi4/4/ adresinden alındı.
  • TBMM. (2025, 07 09). İklim Kanunu. 09 16, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https:// www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm adresinden alındı.
  • TBMM. (2025). İstanbul Milletvekili Mustafa Demir ve Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz ile 95 Milletvekilinin İklim Kanunu Teklifi (2/2927) ve Çevre Komisyonu Raporu. 09 21, 2025 tarihinde cdn.tbmm.gov.tr: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/ Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf adresinden alındı.
  • TEMA. (2025, 02 27). İklim Ağı: Doğayı, İnsanı ve İklimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz. 09 21, 2025 tarihinde tema.org.tr: https://www.tema.org.tr/basin-odasi/bizden-haberler/ iklim-agi-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz adresinden alındı.
  • Türkeş, M. (2012). Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), s. 1-32.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982, 11 9). www.mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf adresinden alındı.
  • Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. ticaret. gov.tr: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20 YE%C5%9E%C4%B0L.pdf adresinden alındı.
  • Uğur, A. (2021). Antroposen: İklim Krizi mi Yoksa Uygarlık Krizi mi? Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), s. 557-579.
  • United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. unfccc. int: https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf adresinden alındı.
  • United Nations. (2025, 09 18). Mechanisms Under the Kyoto Protocol. 09 12, 2025 tarihinde unfccc.int: https://unfccc.int/process/the-kyoto-protocol/mechanisms adresinden alındı.
  • Üstün, K. T. (2021). Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türk Çevre Hukuku ve Politikalarına Etkileri. Memleket Siyasi Yönetim, 16(36), 329-366.
  • Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. (2005, 05 10). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat.gov.tr/ mevzuatmetin/1.5.5346.pdf adresinden alındı.
  • Yeşil Ekonomi. (2025, 07 02). İklim Kanunu Teklifi kabul edildi. 09 16, 2025 tarihinde yesilekonomi.com: https://yesilekonomi.com/iklim-kanunu-teklifi-kabul-edildi/ adresinden alındı.
  • Yeşil Gazete. (2023, 22 10). İklim Adaleti Koalisyonu: Bu iklim kanunu değil, bir ticaret sözleşmesi. 09 21, 2025 tarihinde yesilgazete.org: https://yesilgazete.org/iklim-adaleti- koalisyonu-bu-iklim-kanunu-degil-bir-ticaret-sozlesmesi/ adresinden alındı.
  • Zittis, G., Almazroui, M., Alpert, P., Ciais, P., Cramer, W., Dahdal, Y., . . . Lelieveld, J. (2022). Climate Change and Weather Extremes in the EasternMediterranean and Middle East. Reviews of Geophysics, 60(3), s. 1-48.

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 50 - 79, 30.12.2025

Öz

Kaynakça

  • AA. (2021, 08 01). Bakan Kurum: İklim Kanunu ile doğamızı koruyacak adımları atacağız. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/bakan-kurum-iklim- kanunu-ile-dogamizi-koruyacak-adimlari-atacagiz/2102969 adresinden alındı.
  • AA. (2023, 08 25). İklim Kanunu teklifi, yeni yasama döneminde TBMM gündemine gelecek. 09 16, 2025 tarihinde aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/politika/iklim-kanunu-teklifi- yeni-yasama-doneminde-tbmm-gundemine-gelecek/2975896 adresinden alındı.
  • Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi. (2025, 02 25). ankarabarosu.org. İklim Kanunu Teklifi: Gerçek Bir Çözüm mü, Kaçırılan Bir Fırsat mı?: https://ankarabarosu.org.tr/ upload/diger/kcm21022025.pdf adresinden alındı.
  • Bagatır, B. (2021, 07 16). Türkiye’nin Nasıl Bir İklim Yasasına İhtiyacı Var? 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-nasil-bir-iklim-yasasina- ihtiyaci-var/ adresinden alındı.
  • Beckerman, W. (1990). Pricing for Pollution: Market Pricing, Government Regulation, Environmental Policy (2 b.). Oxford: The Institute of Economic Affairs.
  • Bianet. (2025, 02 26). İklim Kanunu değil ‘Yıkım Kanunu’. 09 21, 2025 tarihinde bianet. org: https://bianet.org/haber/iklim-kanunu-degil-yikim-kanunu-304918 adresinden alındı.
  • Boin, A., Hart, P., Stern, E., & Sundelius, B. (2005). The Politics of Crisis Management: Public Leadership Under Pressure (1 b.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Calel, R. (2013). Carbon Markets: A Historical Overview. WIREs Climate Change(4), s. 107-119.
  • Can, G., Şahin, Ü., Sayılı, U., Dubé, M., Kara, B., Acar, H. C., . . . Gosselin, P. (2019). Excess Mortality in Istanbul During Extreme Heat Waves between 2013 and 2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), s. 1-16.
  • Chinowsky, P., Hayles, C., Schweikert, A., Strzepek, N., Strzepek, K., & Schlosser, C. A. (2011). Climate Change: Comparative Impact on Developing and Developed Countries. Engineering Project Organization Journal, 1(1), s. 67-80.
  • Çevre Kanunu. (1983, 08 09). tarimorman.gov.tr: https://www.tarimorman.gov.tr/Belgeler/ Mevzuat/Kanunlar/%E2%82%ACEVRE%20KANUNU.pdf adresinden alındı.
  • Çevre Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2006, 04 26). 09 13, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060513-1.htm adresinden alındı.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2025, 09 14). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tarihçesi. 09 14, 2025 tarihinde csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/ tarihcemiz-i-7012 adresinden alındı.
  • Demirci, K. (2019). Uluslararası ve Ulusal Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde İklim Mültecisi Kavramı ve Türkiye Özelinde Yaratacağı Muhtemel Sorunlar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 2(2), s. 93-114.
  • Ecer, K., Güner, O., & Çetin, M. (2021). Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), s. 125-144.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 02 26). Ekoloji Örgütleri: Gerçek Bir İklim Kanunu İstiyoruz! 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https://ekolojibirligi.org/ekoloji-orgutleri-gercek-bir- iklim-kanunu-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Ekoloji Birliği. (2025, 04 09). Muhalefetten İklim Kanunu Teklifine Tepki: “Sermayenin Değil Halkın İklim Yasasını İstiyoruz!”. 09 21, 2025 tarihinde ekolojibirligi.org: https:// ekolojibirligi.org/muhalefetten-iklim-kanunu-teklifine-tepki-sermayenin-degil-halkin- iklim-yasasini-istiyoruz/ adresinden alındı.
  • Enerji Verimliliği Kanunu. (2007, 05 02). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https:// mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5627.pdf adresinden alındı.
  • Eryar Ünlü, D. (2025, 08 13). Uzmanlardan Eleştiri: İklim Değişikliği Kanunu Değil, Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu. 09 21, 2025 tarihinde ekonomigazetesi.com: https://www. ekonomigazetesi.com/kose-yazisi/uzmanlardan-elestiri-iklim-degisikligi-kanunu-degil- emisyon-ticaret-sistemi-kanunu-59951 adresinden alındı.
  • Field, B. C., & Field, M. (2017). Environmental Economics: An Introduction. Boston: McGraw-Hill Education.
  • First Biennial Transparency Report of Türkiye. (2024, 11 07). unfccc.int: https://unfccc.int/ documents/642617 adresinden alındı.
  • Gülcan, D. T. (2018). Ekolojik Kriz Karşısında Devletin Rolü Üzerine İdeolojik Bir Tartışma. Uluslararası İlişkiler, 13(59), s. 49-63.
  • Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), s. 37-52.
  • Güzel, Ş., & Özer, P. (2022). Türkiye’de Hava Kirliliği ve Sağlık Harcamaları. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(2), s. 186-202. Hardin, G. (1968). The Tragedy of the Commons. Science(162), s. 1243-1248.
  • Huang, J. (2021). Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate: Exploring Climate Framework Laws and The Future of Climate Action. Pace Environmental Law Review, 38(2), 285-326.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu İklim Ağı. (2025, 08 01). İklim Ağı: Meclis’te Kabul Edilen İklim Kanunu Ne Doğayı, Ne İnsanı, Ne de İklimi Koruyabilir. 09 21, 2025 tarihinde iklimagi.org: https://iklimagi. org/iklim-agi-mecliste-kabul-edilen-iklim-kanunu-ne-dogayi-ne-insani-ne-de-iklimi- koruyabilir/ adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2023, 04 13). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. iklim.gov.tr: https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani- sunuldu-haber-1139 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). İklim Değişikliği Başkanlığı. 09 14, 2025 tarihinde iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/hakkimizda-i-4 adresinden alındı.
  • İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 14). Paris Anlaşması. 09 14, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/paris-anlasmasi-i-34 adresinden alındı.
  • İklim Haber. (2025, 06 27). İklim Kanunu Teklifinin Birinci Bölümü Kabul Edildi; 2 Madde Değiştirildi. 09 21, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim- kanunu-teklifinin-birinci-bolumu-kabul-edildi-2-madde-degistirildi/ adresinden alındı.
  • İklim Masası. (2024, 05 20). İklim Kanunu Taslağı: Ne Biliyoruz? 09 21, 2025 tarihinde iklimmasasi.com: https://www.iklimmasasi.com/iklim-kanunu-taslagi-ne-biliyoruz/ adresinden alındı.
  • İklim Şurası. (2022, 02 25). İklim Şurası 2022 Komisyon Tavsiye Kararları. csgb.gov.tr: https://www.csgb.gov.tr/Media/xnylrhpr/iklim-%C5%9Furas%C4%B1-sonu%C3%A7- bildirgesi.pdf adresinden alındı.
  • IPCC. (1997). The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability. (R.T.Watson, M.C.Zinyowera, & R.H.Moss, Dü) Cambridge University Press: IPCC.
  • Karaca, M., & Nicholls, R. J. (2008). Potential Implications of Accelerated Sea-Level Rise for Turkey. Journal of Coastal Research, 24(2), s. 288-298.
  • Karahasan, B. C., & Pinar, M. (2023). Climate Change and Spatial Agricultural Development in Turkey. Review of Development Economics, 27(3), s. 1699-1720.
  • Kılavuz, H. (2015). Çevre Krizinin Nedenleri ve Çözüm Arayışları. Mülkiye Dergisi, 39(1), s. 277-296.
  • Kocaman, H. (2025, 07 09). İklim Kanunu’nun Yasama Macerası. 09 16, 2025 tarihinde iklimhaber.org: https://www.iklimhaber.org/iklim-kanununun-yasama-macerasi/ adresinden alındı.
  • Koselleck, R. (2006). Crisis. (M. W. Richter, Dü.) Journal of the History of Ideas, 67(2), 357- 400.
  • Köse, İ. (2018). İklim Değişikliği Müzakereleri: Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı İmza Süreci. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), s. 55-81.
  • Kuzey, D. (2023, 09 03). Yeni İklim Kanunu Ne Getiriyor? Halktan Gizlenen Taslakta Neler Var? sosyalizm.org: https://www.sosyalizm.org/yeni-iklim-kanunu-ne-getiriyor-halktan- gizlenen-taslakta-neler-var-9384 adresinden alındı.
  • May, J. R., & Daly, E. (2014). Global Environmental Constitutionalism. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Metz, B. (2013). Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change. The Legacy of the Kyoto Protocol: A View From the Policy World, 4(3), 151-158.
  • Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of International Carbon Markets: Lessons for the Paris Agreement. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 10(6), 1-24.
  • Önder, T. (2017). "Derin Ekoloji" Üzerine. O. İmga, & H. Olgun (Dü) içinde, Yeşil ve Siyaset: Siyasal Ekoloji Üzerine Yazılar (s. 117-149). Ankara: Liberte.
  • Özenç, B. (2025, 07 07). Türkiye’nin İklim Kanunu Meselesi: Hepimize geçmiş (mi) olsun? 09 21, 2025 tarihinde sefia.org: https://sefia.org/blog/turkiyenin-iklim-kanunu-meselesi- hepimize-gecmis-mi-olsun/ adresinden alındı.
  • Öztürk, Ş. T., & Toprak, Z. F. (2024). Kyoto Protokolü ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi. Türk Hidrolik Dergisi, 8(1), s. 7-18.
  • Paavola, J. (2012). Climate Change: Ther Ultimate Tragedy of the Commons. D. H. Cole, & E. Ostrom (Dü) içinde, Property in Land and Other Resources (s. 417-433). Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy.
  • Scotford, E., & Minas, S. (2019). Probing the Hidden Depths of Climate Law: Analysing National Climate Change Legislation. Review of European, Comparative & International Environmental Law, 28(1), 67-81.
  • Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası İklim Değişikliği Anlaşmaları ve Türkiye’nin Tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), s. 9-19.
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019, 08 18). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). sbb. gov.tr: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_ Plani-2019-2023.pdf adresinden alındı.
  • Şahin, Y. (2005). Küresel Isınma Fetişizmi. Ankara: Seçkin.
  • Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., . . . Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s Globally Important Biodiversity in Crisis. Biological Conservation, 144(12), s. 2752-2769.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021, 03 24). Bakan Kurum: "İklim Değişikliği Eylem Planı'nı 2050 Hedefi ile Güncelliyoruz". csb.gov.tr: https://csb.gov.tr/ bakan-kurum-iklim-degisikligi-eylem-planini-2050-hedefi-ile-guncelliyoruz-bakanlik- faaliyetleri-30890 adresinden alındı.
  • Türkiye’de İklim Krizinin Yönetimi: 7552 Sayılı İklim Kanunu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 03 22). Bakan Murat Kurum: "İklim Kanunu Hazırlıklarının Büyük Kısmı Tamamlandı". 09 16, 2025 tarihinde agri.csb. gov.tr: https://agri.csb.gov.tr/bakan-murat-kurum-iklim-kanunu-hazirliklarinin-buyuk- kismi-tamamlandi-haber-267775 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022, 08 27). İklim Şurası'nda Alınan Önemli Kararlar. csb.gov.tr: https://www.csb.gov.tr/iklim-surasi-nda-alinan-onemli- kararlar-bakanlik-faaliyetleri-34154 adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). iklim.gov.tr: https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/ files/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fine%20Uyum%20Stratejisi%20 ve%20Eylem%20Plan_%202024-2030.pdf adresinden alındı.
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 09 13). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 09 13, 2025 tarihinde iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 adresinden alındı.
  • T.C. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2025, 02 25). Türkiye'nin İlk İklim Kanunu Geliyor. iklim. gov.tr: https://iklim.gov.tr/turkiyenin-ilk-iklim-kanunu-geliyor-haber-4431 adresinden alındı.
  • Tartanoğlu, S. (2022, 11 04). İklim Değişikliği Kanun Taslağına Anka Ulaştı: Emisyonlu Faaliyet İzin Şartı, İzinsiz Emisyona 5 Milyona Kadar Ceza, Bakan Başkanlığındaki Karbon Piyasası Kurulu Üyelerine “Huzur Hakkı”. 09 21, 2025 tarihinde ankahaber.net: https:// ankahaber.net/haber/detay/iklim_degisikligi_kanun_taslagina_anka_ulasti_emisyonlu_ faaliyet_izin_sarti_izinsiz_emisyona_5_milyona_kadar_ceza_bakan_baskanligindaki_ karbon_piyasasi_kurulu_uyelerine_huzur_hakki_110396 adresinden alındı.
  • TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu. (2021, 04). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı İklim Kanunu Çalışmalarını Katılımcılık Temelinde Yürütmeye Bir Kez Daha Davet Ediyoruz. Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Bülteni(4), 2-3. barobirlik.org.tr: https://d.barobirlik.org.tr/chkbulten/sayi4/4/ adresinden alındı.
  • TBMM. (2025, 07 09). İklim Kanunu. 09 16, 2025 tarihinde resmigazete.gov.tr: https:// www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250709-1.htm adresinden alındı.
  • TBMM. (2025). İstanbul Milletvekili Mustafa Demir ve Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz ile 95 Milletvekilinin İklim Kanunu Teklifi (2/2927) ve Çevre Komisyonu Raporu. 09 21, 2025 tarihinde cdn.tbmm.gov.tr: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/ Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf adresinden alındı.
  • TEMA. (2025, 02 27). İklim Ağı: Doğayı, İnsanı ve İklimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz. 09 21, 2025 tarihinde tema.org.tr: https://www.tema.org.tr/basin-odasi/bizden-haberler/ iklim-agi-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz adresinden alındı.
  • Türkeş, M. (2012). Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), s. 1-32.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982, 11 9). www.mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf adresinden alındı.
  • Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. (2021). Yeşil Mutabakat Eylem Planı. ticaret. gov.tr: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20 YE%C5%9E%C4%B0L.pdf adresinden alındı.
  • Uğur, A. (2021). Antroposen: İklim Krizi mi Yoksa Uygarlık Krizi mi? Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), s. 557-579.
  • United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. unfccc. int: https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf adresinden alındı.
  • United Nations. (2025, 09 18). Mechanisms Under the Kyoto Protocol. 09 12, 2025 tarihinde unfccc.int: https://unfccc.int/process/the-kyoto-protocol/mechanisms adresinden alındı.
  • Üstün, K. T. (2021). Yeni Bir Dönemin Başlangıcı: Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türk Çevre Hukuku ve Politikalarına Etkileri. Memleket Siyasi Yönetim, 16(36), 329-366.
  • Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. (2005, 05 10). 09 13, 2025 tarihinde mevzuat.gov.tr: https://www.mevzuat.gov.tr/ mevzuatmetin/1.5.5346.pdf adresinden alındı.
  • Yeşil Ekonomi. (2025, 07 02). İklim Kanunu Teklifi kabul edildi. 09 16, 2025 tarihinde yesilekonomi.com: https://yesilekonomi.com/iklim-kanunu-teklifi-kabul-edildi/ adresinden alındı.
  • Yeşil Gazete. (2023, 22 10). İklim Adaleti Koalisyonu: Bu iklim kanunu değil, bir ticaret sözleşmesi. 09 21, 2025 tarihinde yesilgazete.org: https://yesilgazete.org/iklim-adaleti- koalisyonu-bu-iklim-kanunu-degil-bir-ticaret-sozlesmesi/ adresinden alındı.
  • Zittis, G., Almazroui, M., Alpert, P., Ciais, P., Cramer, W., Dahdal, Y., . . . Lelieveld, J. (2022). Climate Change and Weather Extremes in the EasternMediterranean and Middle East. Reviews of Geophysics, 60(3), s. 1-48.
Toplam 74 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Politik Ekoloji
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Muhammed Köse 0009-0006-5689-2580

Gönderilme Tarihi 30 Eylül 2025
Kabul Tarihi 15 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 30 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Köse, M. (2025). TÜRKİYE’DE İKLİM KRİZİ’NİN YÖNETİMİ: 7552 SAYILI İKLİM KANUNU. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 10(2), 50-79.