LEYLA’NIN KARDEŞLERİ FİLMİNE KÜLTÜREL FEMİNİST KURAM PERSPEKTİFİNDEN BİR BAKIŞ

Öz

Bu çalışma; yapımcılığını, senaristliğini ve yönetmenliğini Sayeed Roustayi’nin üstlendiği Leyla’nın Kardeşleri filmini, kültürel feminist teori çerçevesinde ele almayı amaçlamıştır. Ele alınan film, sosyal bir nitel araştırma yöntemi olan söylem analizi kullanılarak incelenmiştir. İncelemeler ve değerlendir-meler göz önüne alınarak temalara ilişkin diyaloglar transkript edilerek analiz edilmiştir. Filmde kul-lanılan dilin, karakterlerin analiz edilmesine olanak sağlayacak düzeyde anlamlı olduğu görülebilir. Filmde, Leyla karakterinin erkek egemen gelenekleri sorguladığı ve bu normları da kardeşleri ile ba-bası üzerinden eleştirdiği görülmektedir. Ali Rıza karakterinin ise geleneksel ancak sağduyulu, hayat üzerine kafa yoran derinlikli bir karakter olduğu söylenebilir. Baba karakterinin, tamamen dogmatik, iyi ile kötüyü ayırt edemeyecek düzeyde ataerkil düşünen bir karakter olduğunu ifade etmek mümkündür. Yazılı hale getirilen metinler üzerinden makro bir çıkarım yapıldığında Leyla’nın toplumdaki moderni-teyi ve Ali Rıza’nın gelenekleri yansıttığı ayrıca iddia edilebilir. Filmde baba karakteri, artık toplumda köhneleşmiş denilebilecek karanlık bir tarafı yansıtmaktadır. Bu filmde Leyla’nın kendi hikâyesini ve ailesinin kaderini değiştirme çabası kültürel feminizm açısından son derece önemli bir noktaya işaret etmektedir. Film, Ali Rıza ve Baba gibi karakterlerle bir yandan patriarkal normları sürdürürken bir yandan da Leyla’nın mücadelesi ile toplumsal cinsiyet kalıplarını yıkma çabasını göstermeye çalışmak-tadır. Bu bakımdan Leyla’nın Kardeşleri filmi, çağdaşları ve benzer temalı diğer filmler bakımından toplumsal cinsiyet ve kültürel feminist kuram bağlamında incelenmeye değer görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• İran Sineması
• Leyla’nın Kardeşleri
• Kültürel Feminizm
• Toplumsal Cinsiyet

A LOOK AT THE MOVIE LEYLA’S BROTHERS FROM THE PERSPECTIVE OF CULTURAL FEMINIST THEORY

Öz

This study aims to examine the film Leyla’s Brothers, produced, written, and directed by Sayeed Roustayi, within the framework of cultural feminist theory. The film was analyzed using discourse analysis, a qualitative social research method. Dialogues related to themes were transcribed and analyzed, taking into account evaluations and assessments. It can be seen that the language used in the film allows for meaningful analysis of the characters. In the film, the character Leyla questions male-dominated tradi-tions and criticizes these norms through her interactions with her siblings and father. The character Ali Rıza could be described as traditional but thoughtful and deep in pondering about life. It is possible to argue that the father character is entirely dogmatic and thinks in an extremely patriarchal way, unable to distinguish between good and bad. When making a macro-level inference from the written texts, it can be claimed that Leyla reflects modernity in society and Ali Rıza reflects traditions. The father character in the film now reflects a dark side that can be described as outdated in society. In this film, Leyla’s effort to change her own story and her family’s destiny points to an extremely important aspect of cultural feminism. The film strives to maintain patriarchal norms through characters like Ali Rıza and the father, while also showing Leyla’s struggle to break down societal gender stereotypes. In this respect, the film Leyla’s Brothers has been deemed worthy of examination within the context of social gender and cultur-al feminist theory, in comparison to its contemporaries and similar-themed films.

Anahtar Kelimeler

• ranian Cinema
• Leyla’s Brothers
• Cultural Feminism
• Gender.

Kaynakça

1. Addams, J. ([1913] 1960). If men were seeking the franchise. In E. C. Johnson (Ed.), Jane Addams: A cen-tennial reader (pp. 107-113). New York: Macmillan.
2. Akturan, U., Domaç, B., Semiz, Y., Tosun, F., Tahminciler, E., & Bağcı, F. (2008). Söylem Analizi. Türker Baş ve Ulun Akturan. Nitel Araştırma Yöntemleri: Nvivo7. 0 ile Nitel Veri Analizi, 27-43.
3. Banner, L. W. (1980). Elizabeth Cady Stanton: A radical for woman’s rights. Boston: Little, Brown and Co.
4. Bartlett, E. A. (1989). Sarah Grimke: Letters on the equality of the sexes and other essays. Hypatia, 4(1).Black, N. (1989). Social feminism. Ithaca, NY: Cornell University Press.
5. Burris, B. (1973). The fourth world manifesto. In A. Koedt, E. Levine, and A. Rapone (Eds.), Radical femi-nism (pp. 322-357). New York: Quadrangle Books.
6. Donovan, J. C. (Ed.). (2014). Feminist literary criticism: Explorations in theory. University Press of Ken-tucky.
7. Fuller, M., & Chevigny, B. G. (1976). The woman and the myth: Margaret Fuller’s life and writings. UPNE.
8. Gilman, C. P. (1923, August). The new generation of women. In Current History and Forum (Vol. 18, No. 5, p. 731). CH publishing corporation, etc.

9. Gür, T. (2013). Post-modern bir araştırma yöntemi olarak söylem çözümlemesi. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 5(1), 185-202.
10. Mulvey, L. (1989). Visual and other pleasures. Springer.
11. Naficy, H. (2000). Veiled voice and vision in Iranian cinema: the evolution of Rakhshan Banietemad’s fil-ms. Social Research, 559-576.
12. Özsöz, C. (2008). Kültürel feminist teori ve feminist teorilere giriş. Sosyoloji Notları, 6, 51-55.
13. Potter, J. (1996). Discourse analysis and constructionist approaches: Theoretical background. British Psy-chological Society.
14. Sözen, E. (1999). Söylem: Belirsizlik, mübadele, bilgi/güç ve refleksivite. Paradigma Yayınları.
15. Stanton, E. C. ([1891] 1968). The matriarchate. In A. S. Kraditor (Ed.), Up from the pedestal (pp. 140-147). Chicago: Quadrangle Books.
16. Şaşman Kaylı D. 2016 Neo-liberalizmin Kadınlarla Dansına İlişkin Feminist Bir Okuma. Journal of Inter-national Social Research, 9(43).
17. Tapper, “Introduction.” In The New Iranian Cinema: Politics, Representation and Identity, ed. Richard Tap-per (London; New York, NY: I.B. Tauris, 2002), 4.
18. Thornham, S. (Ed.). (1999). Feminist film theory: A reader. NYU Press.
19. Tonkiss, F. (2004). Analysing text and speech: content and discourse analysis. Researching society and culture, 2, 367-382.
20. Van Dijk, T. A. (2003). The discourse-knowledge interface. In Critical discourse analysis: Theory and in-terdisciplinarity (pp. 85-109). London: Palgrave Macmillan UK.
21. Wood, L., A. & Kroger, R., O. (2000). Doing discourse analysis: methods for studying action in talk and text. Lodan: Sage.
22. Wooffitt, R. (2005). Conversation analysis and discourse analysis: A comparative and critical introduction. Sage.