KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE

Hasan Hüseyin Koşar

KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE

Öz

Kaderci Türk stereotipi onaltıncı yüzyıldan itibaren Batılı seyyahların notlarında dile getirdikleri bir kavramdır. Söylemin oluşumunda Kanuni Sultan Süleyman devrinde Habsburglar İmparatorluğu’nun elçisi olarak bulunan Busbecq’in Türk Mektupları adlı kitabı çok etkili olmuştur. Tarihçi Lowry ise bir makalesinde Fatih Sultan Mehmet ile Kanuni arasında veba dönemindeki tutumlarına dayanarak bir analoji kurmuş ve Osmanlı devletinin daha sünni/ortodoks bir yapıya büründüğünü iddia etmiştir. Bu iddiasını desteklemek amacıyla Busbecq’in kitabında yer alan bir diyaloğa atıf yapmıştır. Ancak Lowry bu diyaloğu ve ortamı doğru değerlendirmemiştir. Bu makale Lowry’nin söz konusu makalesinden yola çıkarak Busbecq’in kitabını ve Lowry’nin atıf yaptığı diyaloğu değerlendirecektir. Ayrıca Türk kaderciliği stereotipini de tarihçilerin değerlendirmesi üzerinden özet halinde sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayalon, Y. (2020). Osmanlı İmparatorluğu’nda Doğal Afetler (Z. Rona, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Baron W. Wratislaw. (1996). Baron Wratislaw’ın Anıları—16. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğundan Çizgiler (M. Süreyya Dilmen, Çev.; 2. bs). Milliyet Yayınları.
Breüning, H. J. (2020). Breüning Seyahatnamesi Doğu Ülkelerine Yolculuk İstanbul 1579 (S. T. Noyan, Çev.). Kitap Yayınevi.
Bulmuş, B. (2005). Plague, Quarantines and Geopolitics in the Ottoman Empire. Edinburgh University Press. https://doi.org/10.26530/OAPEN_625255
Bulmuş, B. (2010). Osmanlı İmparatorluğu’nda Veba Kavramları Üzerine: Mistisizmden Sosyal Reforma. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 3(6), 45-51.
Busbeke, Ootgeer Giselijn van. (t.y.). TDV İslâm Ansiklopedisi. Geliş tarihi 23 Haziran 2024, gönderen https://islamansiklopedisi.org.tr/busbeke-ootgeer-giselijn-van
De Busbecq, O. G. (2014). Türk mektupları: Kanuni döneminde Avrupalı bir elçinin gözlemleri (1555-1560) (D. Türkömer, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Demircan, Y. (2012). Tıyn-ı Mahtûm: Akdeniz Dünyasının Mucize Toprağı. Acta Turcica, 1(1), 281-295. https://yenidenergenekon.com/wp-content/uploads/2014/02/IV_21.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeniçağ Kent Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hasan Hüseyin Koşar ^*
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 2 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA56UN39BG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koşar, H. H. (2024). KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(2), 55-76. https://izlik.org/JA56UN39BG

AMA

1.Koşar HH. KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE. ISTAD. 2024;2(2):55-76. https://izlik.org/JA56UN39BG

Chicago

Koşar, Hasan Hüseyin. 2024. “KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 2 (2): 55-76. https://izlik.org/JA56UN39BG.

EndNote

Koşar HH (01 Temmuz 2024) KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 2 2 55–76.

IEEE

[1]H. H. Koşar, “KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE”, ISTAD, c. 2, sy 2, ss. 55–76, Tem. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56UN39BG

ISNAD

Koşar, Hasan Hüseyin. “KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 2/2 (01 Temmuz 2024): 55-76. https://izlik.org/JA56UN39BG.

JAMA

1.Koşar HH. KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE. ISTAD. 2024;2:55–76.

MLA

Koşar, Hasan Hüseyin. “KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 2, Temmuz 2024, ss. 55-76, https://izlik.org/JA56UN39BG.

Vancouver

1.Hasan Hüseyin Koşar. KUYUDAN ÇIKARTILAMAYAN TAŞ: BUSBECQ’İN KADERCİ TÜRK SÖYLEMİ ve LOWRY’NİN MAKALESİ ÜZERİNE. ISTAD [Internet]. 01 Temmuz 2024;2(2):55-76. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56UN39BG