Energy-Efficient Solutions in The Landscape Design Process

Öz

Today, energy-efficient solutions in landscape desıgn are possible through the effective use of natural resources. However, we can meet our energy needs by self-renewing energy sources without consuming natural resources. This study aims to reveal how all the activities involved in the landscape planning and design process are addressed within the framework of energy-efficient solutions. The materials of the study consist of renewable energy sources and other natural resources used in energy-efficient solutions, as well as the resource values that enable sustainable use and the works produced from them. The method of the study presents the traditional landscape design process and the energy-efficient landscape design process, identifying the parameters that define energy-efficient landscape design approaches. Energy-efficient landscape design in urban or rural areas, or open green spaces of various sizes, will ensure the efficient use of energy through the use of plant material potential and geographic data for climate control, creation of shaded and cool areas, well-placed structures, proper material selection, efficient land use, well-applied gardens, and effective agricultural production. To develop a model for energy-efficient landscape design, criteria have been determined regarding the use of solar energy, wind energy, geothermal, and biomass energies in landscape designs, as well as the practical and economical use of energy in the design of living and non-living materials, green roofs, green walls, hobby gardens, permaculture gardens, rain gardens, and xeriscape areas. In this context, the aim is to create a guide for landscape design processes with these criteria.

Anahtar Kelimeler

• Energy-efficient landscape
• Landscape design
• Landscape planning

Peyzaj Tasarım Sürecinde Enerji Etkin Çözümler

Öz

Günümüzde peyzaj tasarımında enerji etkin çözümler, doğal kaynakların etkin kullanımı ile mümkün olmaktadır. Ancak enerji ihtiyacımızı doğal kaynakları tüketmeden kendini yenileyen enerji kaynakları ile karşılayabiliriz. Bu çalışma, peyzaj planlama ve tasarım sürecinde yer alan tüm faaliyetlerin enerji etkin çözümler çerçevesinde nasıl ele alındığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın materyalini enerji etkin çözümlerde kullanılan yenilenebilir enerji kaynakları ve diğer doğal kaynakların yanı sıra sürdürülebilir kullanımı sağlayan kaynak değerleri ve bunlardan üretilen eserler oluşturmaktadır. Çalışmanın yöntemi, geleneksel peyzaj tasarım süreci ile enerji etkin peyzaj tasarım sürecini ortaya koyarak, enerji etkin peyzaj tasarım yaklaşımlarını tanımlayan parametreleri belirlemektir. Kentsel veya kırsal alanlarda veya çeşitli büyüklükteki açık yeşil alanlarda enerji etkin peyzaj tasarımı, iklim kontrolü için bitki materyali potansiyeli ve coğrafi verilerin kullanılması, gölgeli ve serin alanların oluşturulması, iyi yerleştirilmiş yapılar, doğru malzeme seçimi, verimli arazi kullanımı, iyi uygulanmış bahçeler ve etkin tarımsal üretim yoluyla enerjinin verimli kullanılmasını sağlayacaktır. Enerji verimli peyzaj tasarımı için bir model geliştirmek amacıyla, peyzaj tasarımlarında güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, jeotermal ve biyokütle enerjilerinin kullanımının yanı sıra canlı ve cansız materyallerin tasarımında enerjinin pratik ve ekonomik kullanımına ilişkin kriterler belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Enerji etkin peyzaj
• Peyzaj tasarım
• Peyzaj planlama

Kaynakça

1. [1] Yıldız, M., Dünya ve Türkiye’de Alternatif ve Fosil Enerji Kaynaklarının Geleceğe Yönelik Etüdü. Yüksek Lisans Tezi, (2006).
2. [2] Çelebi Gülan, A., Ay Hatun, B., ve Tuna, A., Enerji Etkin Peyzaj Tasarım Yaklaşımları ile Kentsel Donatı Elemanları Uluslararası Mühendislik ve Fen Bilimleri Kongresi, 3-4 Mayıs, Malatya (2019).
3. [3] Seabrook, L., Mcalpine, C. A., ve Bowen, M. E., Restore, Repair, or Reinvent Options for Sustainable Landscapes in a Changing Climate. Landscape and Urban Planning, s.100, 407-410, (2011).
4. [4] Boduroğlu, S., Akıllı Binalarda Enerji Etkin Cephe Tasarımı. 5.Ulusal Çatı ve Cephe Sempozyumu, İzmir, (2010).
5. [5] Erdoğan, E.,ve Uslu, A., Sürdürülebilir Peyzaj Düzenleme. Peyzaj Çevre ve Tarım. (2011).
6. [6] Pirselimoğlu Batman, Z., Ender Altay, E., Şengül, S., ve Yıldız, M. C., Landscape Design Approach in Special Education School. Planarch- Design and Planning Research, 8(2), 322-333. https://doi.org/10.54864/planarch.1514416 (2024).
7. [7] Korkut, A., ve Kiper, T., Kentsel Alanlarda Peyzaj Tasarımı Süreci, Mimarlıkta Peyzaj Tasarımı, Ed. Doç.Dr. Yıldız Aksoy,Bölüm 6, s111-146, (2020).
8. [8] Sağlık, A., Baytan, N., Bayrak, M.İ., Temiz, M. ve Kelkit, A., Çanakkale Halk Bahçesi’ndeki Aydınlatma Donatılarının Enerji Verimliliği Açısından Optimizasyonu, Kent Akademisi, Volume, 13 (43), Issue 4, s. 599-608, (2020).

9. [9] Sağlık, A., Peyzaj Tasarım-Proje-Uygulama. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Yay. Haz, (2020).
10. [10] Sağlık, E., Topografya ve Peyzaj ve Tasarım Katmanlarının Etkileşimi: Özgürlük Parkı Örneği. ArtGRID - Journal of Architecture Engineering and Fine Arts, 3(2), s.114-126, (2021).
11. [11] Özdemir Işık, B., Kablan,Y., Sayitoğlu, Ç., Nasin, D.,ve Odacı, G., S., Kullanıcıların Kent Donatılarının Kullanılırlığına Etkisi. The Journal of Academic Social Science, DOI:10.16992/ASOS.12658, (2017).
12. [12] Yaşar, Y.,ve Düzgüneş, E., Peyzaj Tasarımına Sürdürülebilirlik Kavramının Entegrasyonu: Bir Stüdyo Çalışması. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 3 (7). S.31-43, (2013).
13. [13] Mumcu, S.,ve Düzenli, T., Peyzaj Mimarlığı Tasarım Stüdyosunda Kavramsal Yaklaşımlar ve Esin Kaynakları, Megaron, 13 (4).s.665-678, (2018).
14. [14] Mumcu, S.,ve Yılmaz, S., Examining Sources of Inspiration in the Conceptual Design of Landscape Architecture, Ed.ler: R. Efe, M. Zencirkiran ve I. Curebal, Recent Researches in Science and Landscape Management, Newcastle upon Tyne, Cambridge Scholars Publishing. s.30-43, (2018).
15. [15] Robinette, G., Landscape Planning for Energy Conservation. Van Nostrand Reinhold Company. (1983).
16. [16] Anonymous, www.sustainability.vic.gov.au/resources/documents/landscape_design.pdf, Erişim Tarihi: (13.09.2013), (2013).
17. [17] Yıldız, A., Jeotermal Saha Araştırma Yöntemleri Ders Notu. (2020).
18. [18] Kayhan, T., Peyzaj Uygulamalarında Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Yararlanma Olanakları. Yüksek Lisans Tezi, (2019).
19. [19] Korkut, A., Proje I Ders Notları, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Tekirdağ, (2018).
20. [20] Özdemir Işık, B, Kaya, S., The Importance of Open Space Designs in Recreation Education, In book: International Research and Reviews in Educational SciencesChapter: Chapter 11, Publisher: Ankara: Serüven Yayınevi, 2023.
21. [21] Özek, E., Peyzaj Mimarisi Uygulamalarında Güneş Enerjisinin Kullanımının Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma ve Yalova Termal Yolu Örneği, Yüksek Lisans Tezi (2009).
22. [22] Hakgören, F., Sulama Planlama ve Projelenme İlkeleri. Akdeniz Üniversitesi Basımevi, Akdeniz Üniversitesi Yayını, (1996).
23. [23] Barış, M, E., Sarıya Bezenen Kentlerimizi Kimler ve Nasıl Yeniden Yeşertebilir?, Erişim adresi: http://www.peyzajmimoda.org.tr/ Erişim Tarihi: 05.02.2012, (2007).
24. [24] Oğuz, B., Bizanstan Günümüze İstanbul Suları. Simurg Kitapçılık ve Yayıncılık. (1998).
25. [25] Şenel, S., İstanbul Sultanahmet Meydanı’nın Bitkisel Tasarım Üzerine Araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi, (2013).
26. [26] Erbaş, E., Peyzaj Düzenlemelerinde Bitkisel Tasarım: Bahçeşehir Doğa Parkı Örneği. Yüksek Lisans Tezi, (2003).
27. [27] Yurtsev, A.A., Sürdürülebilir Mimarlık Kapsamında Enerji Etkin Peyzaj Tasarım Yaklaşımları, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir,(2015).
28. [28] Korkut, A. Kiper, T. ve Üstün Topal, T. (2017). Kentsel peyzaj tasarımda ekolojik yaklaşımlar, Artium,5(1),14-26 231 https://dergipark.org.tr/download/article-file/279820Erişim Tarihi: 13.04.2019.
29. [29] Genç, G., Peyzaj Tasarım Elemanlarının Enerji Korumaya Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, (2006).
30. [30] Johnston, J., Newton, J., Building Green: A Guide To Using Plants On Roofs, Walls And Pavements. Greater London Authority City Hall, (2004).
31. [31] Beyhan M İ., Dikey Bahçelerde YapıSistemleri İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.Yüksek Lisans, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Peyzaj Mimarlığı Programı, (2014).
32. [32] Çorbacı, Ö. L,Özyavuz, M.,ve Yazgan, M.E, Peyzaj Mimarlığında Suyun Akıllı Kullanımı: Xeriscape, Tabad, 4 (1): 25-31, (2011).
33. [33] Müftüoğlu, V.,ve Perçin, H., Sürdürülebilir Kentsel Yağmur suyu Yönetimi Kapsamında Yağmur Bahçesi, 5, (11), 27- 37, (2015).
34. [34] Bhati, A., ve Makanur, B., Permaculture: A Way of Sustainable Living. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 8(3), s. 3028-3030. (2019).
35. [35] Mollison, B., Permakültüre Giriş. Egemen Özkan (çev.). Sinek Sekiz Yayınevi. (2011).
36. [36] Kef, F.Ş., Hobi Bahçelerinin Planlanması ve Tasarımı: Konya Karatay Karaaslan Hobi Bahçesi. Yüksek Lisans Tezi.Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, 2015.
37. [37] Alexandri, E.,ve Jones, P., Temperature Decreases in an Urban Canyon Due to Green Walls and Green Roofs Diverse Climates. Building and Environment 43: s.480-493, 2008.
38. [38] Sheweka, S., ve Mohamed, N. M., Green Facades as a New Sustainable Approach Towards Climate Change, Energy Procedia, 18:507–520, 10.1016/j.egypro.2012.05.062, (2012).
39. [39] Bass, B.,ve Baskaran, B., Evaluating Rooftop and Vertical Gardens as an Adaptation Strategy for Urban Areas. CCAF Impacts and Adaptation Progress Report, Institute for Research in Construction National Research Council, NRCC-46737. (2003).
40. [40] Hoeven, V.D.,ve Gustaff, A. Energy Efficient Landscaping, Agricultural Experiment Station And Cooperative Extention Service. (1982).
41. [41] Zencirkıran,M.,ve Seyidoğlu Akdeniz, N., Bursa Kent Parkları Odunsu Bitki Taksonlarının Ekolojik Tölerans Kriterleri Açısından Değerlendirilmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Journal of Bartın Faculty of Forestry, 19(2): S.25-35. (2017).
42. [42] Seyidoğlu Akdeniz, N., Ender,E.,ve Zencirkıran,M., Evaluation of Ecological Tolerance and Requirements of Exotic Conifers in The Urban Landscape of Bursa Fresenius Environmental Bulletin. 26 (10): s.6064-6070,(2017).