Evaluation of Social Security Reform in Turkey: Underlying Rationales and Economic-Administrative Consequences

Yıl 2025, Cilt: 75 Sayı: 2, 375 - 393, 15.01.2026

Sayım Yorgun

https://doi.org/10.26650/ISTJECON2025-1684912

https://izlik.org/JA73GE94TS

Öz

The social security system, essential for ensuring income security and social cohesion, faces sustainability challenges due to demographic changes and economic pressures. In Turkey, reforms aimed at unifying fragmented structures and establishing norm and standard unity have only been partially successful. An evaluation of legislative amendments, SGK data, and academic findings reveal persistent imbalances between contributions and benefits, intensified by early retirement and insufficient premium collection. Despite regulatory efforts, the system increasingly relies on social assistance mechanisms rather than maintaining a rights-based framework. SGK’s financial deficits continue to grow, with government subsidies reaching 325.63 billion TL in 2023. Although trends have varied since 2005, the active-to-retiree (active/passive) insured ratio is expected to decline to as low as 1.3, particularly due to the sharp increase in the number of retirees following the implementation of the Early Retirement Without Age Requirement (EYT) regulation. Additionally, the informality rate rose to 26.3% by late 2024, undermining the actuarial balance and distorting competition in the labour market. These findings indicate that the reform failed to fully address systemic weaknesses, necessitating a shift towards long-term, sustainable policy approaches.

Anahtar Kelimeler

Social Security Reform , Financial Sustainability , Public Expenditure , Pension System , Early Retirement , Actuarial Balance , Institutional Reform , Legal Framework

Kaynakça

• Anadolu Ajansı. (2023). Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay:2023 Bütçesi, Pek Çok Alanda Kalkınmayı Sağlayacak Bir Bütçedir. Access address: https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/cumhurbaskani-yardimcisi-oktay-2023-butcesi-pek-cok-alanda-kalkinmayi-saglayacak-bir-butcedir/2717736 google scholar
• Alper, Y. (2007). İptal, Bir Fırsata Dönüştürülmelidir. Çimento İşveren Dergisi, 21(2) , 4-19. google scholar
• Alper, Y. (2011). Sosyal Güvenlik Reformu ve Finansmanla İlgili Beklentiler. Sosyal Güvenlik Dergisi, 1(1), 7-47. google scholar
• Alper, Y. (2013). Sosyal Güvenlı̇k Reformunun Etkı̇lerı̇2020 Yılında Bı̇tı̇yor (Yenı̇Bı̇r Reform Mu? Yenı̇Tedbı̇rler Mı̇?. Çı̇mento Endüstrı̇sı̇İşverenlerı̇Sendı̇kası, 27(3), 16-31. google scholar
• Alper, Y. (2017). 5510 Sayılı Kanunda Yenı̇Değı̇şı̇klı̇kler ve Düzenlemeler Yapma İhtı̇yacı. (8) Karatahta İşYazılarıDergisi, 1-34. google scholar
• Alper, Y. (2019). Sosyal Güvenlik Üzerine Yazılar’ım. Türk Metal Sendikası Araştırma ve Eğitim Merkezi.google scholar
• Alper, Y. (2025). Sosyal Güvenlik Reformunun 15’inci Yılında Yeniden Reformu Konuşmak. S. Kablay, G. Çakmak, R. B. Erafşar, İ. Üremiş Kiril (Ed.). 23. Çalışma ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Kongresi (pp. 83-114). Türk-İş. google scholar
• Alper, Y., Değer, Ç., & Sayan, S. (2012). 2050'ye doğru nüfusbilim ve yönetim: sosyal güvenlik (emeklilik) sistemine bakış. TÜSİAD. google scholar
• Arıcı, K. (2019). Sosyal Güvenlı̇kte Eşı̇tlı̇k Meselesı̇. Ankara HacıBayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(1), 3-23. google scholar
• Ataer, M. Y., & Efe, G. N. The Evaluation of the Social Security Reform in Turkey in Terms of Restoring the Actuarial Balance and Fighting Against Poverty. İ. Berksoy, K. Dane, M. Popovic (Ed.). Institutions & Economic Policies, 19-40. google scholar
• Çelik, Melek Çöl (2025). Gelir ve Aylıkların Düzeltilmesi, Yükseltilmesi, Alt Sınırı, Ödenmesı ve Yoklama İşlemleri Madde 55. Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi (pp. 1315-1340). Editörler: A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt 1, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• ÇHİ. (2024). Çalışma Hayatı İstatistikleri Şubat 2024 E- Bülteni. Access address: https://www.csgb.gov.tr/cgm/yayinlar/calisma-hayati-istatistik-ebultenleri/ google scholar
• Demirbilek, İ. (2024), Sosyal Güvenlik Aylıklarında Alt Sınır Uygulaması. Çalışma ve Toplum Dergisi, 2, 589-625. google scholar
• Dericioğulları, E. A., (2008). Sosyal Güvenlik Reformunun Öteki Yüzü: Kadınların Eşitliği (!). Toplum ve Demokrasi, 2(4), Eylül-Aralık, 211-218. google scholar
• Dertli, N. (2015). Genel Sağlık Sigortası ve Gelir Testi: Statü Eşitsizliğinden Gelir Eşitsizliğine. Mülkiye Dergisi, 39(3), 271-304. google scholar
• DPT. (2007). Sosyal Güvenlik Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Dokuzuncu Kalkınma Planı. Access address: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Dokuzuncu-Kalkinma-Plani-Sosyal-Guvenlik-OIK.pdf google scholar
• Emir, A. Ş. (2025), Genel Sağlık Sigortası Madde 60, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi (pp. 1397-1509). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt II, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• Emrağ, S. E. (2025). Sağlık Hizmetleri ve Diğer Haklar ile Bunlardan Yararlanma Madde 62, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi (pp. 1538-1549). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt II, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• Friedrich Ebert Stiftung (FES). (2024). Seçı̇lmı̇şSosyo-Ekonomı̇k Göstergeler 2024-2. Access address: https://library.fes.de/pdf-files/bueros/tuerkei/21329.pdfgoogle scholar
• Gökbayrak, Ş. (2010). Türkiye’de Sosyal Güvenliğin Dönüşümü. Çalışma ve Toplum Dergisi, 2(25), 141-162.google scholar
• Güneş, B. (2025), Sağlık Hizmetlerinin Ödenecek Bedellerinin Belirlenmesi Madde 72, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi (pp. 1665-1691). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt II, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• Gürkan, E. S. (2025). Katılım Payı Alınması Madde 68, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi (pp. 1611-1628). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt II, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• Gürkan, E. S. (2025). Katılım Payı Alınması Madde 68, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi (pp. 1611-1628). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt II, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• Gürsel, İ. (2025). Hastalık ve Analık Sigortasından Sağlanan Haklar Madde 16, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi, (pp. 543-552). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt I, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• Güzel, A. (2005). Türk sosyal Güvenlik sisteminde Öngörülen Reform Mevcut Sorunlara Çözüm mü?. Çalışma ve Toplum, 4(7), 61-76. google scholar
• Güzel, A. (2006). Yasa Tasarısının Genel Değerlendirilmesi. Çalışma ve Toplum Dergisi, 1(8), 171-178. google scholar
• Güzel, A., Okur A. R. & Caniklioğlu N. (2012). Sosyal Güvenlik Hukuku,14. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul.google scholar
• Independent Türkçe. (2022). Access address: https://www.indyturk.com/node/532506/haber/nebatiden-20-y%C4%B1l-k%C4%B1yaslamalar%C4%B1-sosyal-yard%C4%B1m-yap%C4%B1lan-aile-say%C4%B1s%C4%B1-43-kat-artt%C4%B1 google scholar
• İPA. (2024). Sosyal Güvenlik Sisteminde Sürdürülebilirlik, Türkiye’nin Sosyal Güvenlik Karnesi, Kasım 2024 Bilgi Notu. google scholar
• Koç, S. D. Ö. (2025). Hastalık ve Analık Hakkı Madde 15, Sosyal Sigortalar Hukuku Şerhi, (pp. 533-542). A. N. Sözer, N. Caniklioğlu and M. Kabakçı (Ed.), Cilt I, Lykeion Yayıncılık. google scholar
• OBKP. (2018). Sosyal Güvenlik Sisteminin Südürülebilirliği Özel İhtisas Komisyonu Raporu.google scholar
• Okur, A. R. (2006). Sosyal Güvenlik Reformu: Uzun Dönemli Sigorta Dalları. Çalışma ve Toplum Dergisi, S 8, 106-146. google scholar
• SBSGM. (2024). Sağlık İstatistikleri Yıllığı2023 Haber Bülteni, Sayı: 12. Access address: https://ohsad.org/wp-content/uploads/2024/10/Saglik-Istatistikleri-Yilligi-2023-Haber-Bulteni.pdf google scholar
• SGK. (2007). Sosyal Güvenlik Reformu: Uygulama Öncesi Yeni Yaklaşım. Ankara, SGK. google scholar
• SGK. (2021). Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı. Reform SonrasıSosyal Güvenlik 2010-2020. Ankara, SGK.google scholar
• SGK. (2022). Strateji Geliştirme Başkanlığı“2001 YılıFaaliyet Raporu”. Ankara, SGK. google scholar
• SGK. (2023). 2019-2023 Stratejik Planı. Access address: http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1776/Sosyal+Guvenlik+Kurumu+2019-2023google scholar
• SGK. (2023). Strateji Geliştirme Başkanlığı“2022 YılıFaaliyet Raporu”. Access address: http://www.sp.gov.tr/upload/xSPRapor/files/j72WW+2022_Yili_SGK_Idare_Faaliyet_Raporu.pdf google scholar
• SGK. (2024). Strateji Geliştirme Başkanlığı“2023 YılıSosyal Güvenlik Kurumu Faaliyet Raporu”. Access address: https://www.sgk.gov.tr/Hakkimizda/Index/c4953319-ea98-439f-89e0-4b1cdddbed55/ google scholar
• Sosyal Güvenlik Reformu ve Reform Sonrası Genel Değerlendirme. Access address: https://www.slideserve.com/karah/sosyal-g-venl-k-reformu-ve-reform-sonrasi-genel-de-erlend-rmegoogle scholar
• TBMM. (2003). Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu Tasarısı ve Sağlık. Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ile Plan ve Bütçe KomisyonlarıRaporları(1/1153), Dönem 22, Yasama Yılı: 4, S. Sayısı: 1102. google scholar
• TBMM. (2005). Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Tasarısı. Dönem 22, Yasama Yılı: 4, S.Sayısı: 1139. google scholar
• TBMM. (2007). 4576 sayılı“Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı. google scholar
• T. C. Başbakanlık. (2005). Sosyal Güvenlik Reformu: Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma-9. google scholar
• Tuncay, A. C. (2005). Türk Emeklilik Sisteminde Reform Projesinin Değerlendirilmesi. Çimento İşveren Dergisi, 19(2), 4-17. google scholar
• T. C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2024). Kayıt Dışı İstihdam. Yıllık Ekonomik Rapor - 2024 (p. 32). Ankara. Strateji ve Bütçe Başkanlığı Yayınları. Access address: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2024/10/Yillik-Economik-Rapor-2024.pdf google scholar
• Yılmaz, B. Ö. (2024). Sosyal Güvenlik Hukukunda “Haklı Beklentiler”in Korunması Sorunu. AHBVÜHukuk Fakültesi Dergisi, 28(3), 73-124. google scholar
• Yorgun, S. (2007). 5510 Sayılı Kanun, Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı ve Çatırdayan Norm ve Standart Birliği. TİSK Akademi, 2(4), 127-145. google scholar