Araştırma Makalesi

17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi

Cilt: 69 Sayı: 2 31 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi

Öz

Dünyada iktisat tarihi alanında istatistiksel ve ekonometrik yöntemler giderek daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu genel eğilime uygun olarak bu çalışmada 17. yüzyılda İstanbul’da yürütülen finansal (kredi) ve ticari işlemlerin kimler tarafından daha yaygın olarak gerçekleştirildiği inanca bağlı bir sınıflandırma çerçevesinde sosyal ağ analizi (SNA) yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu sayede iktisadi ilişkilerde merkezi konumda bulunan kişilerin kimler olduğu tespit edilmiştir. Bunun için 1602-1697 yılları arasında Osmanlı başkenti İstanbul’un en işlek iki ticari semtindeki İstanbul Merkez ve Galata mahkemelerine ait kadı sicillerinden yararlanılmıştır. Böylece bir taraftan Osmanlı kadı sicilleri toplumsal ve iktisadi açıdan değerlendirilerek toplumsal ilişkilerin dinamikleri ortaya koyulmuş, diğer taraftan literatürde Osmanlı tarihi ve iktisat alanına ilişkin farklı çalışmalarda kullanılan SNA uygulamalarına Osmanlı iktisat tarihi bağlamında yeni bir örnek kazandırılmıştır. Çalışmada öncelikle 17. yüzyılda Osmanlı’da finansal ve ticari ilişkiler bağlamında yapılan işlemlerden bahsedilmiş, ardından sosyal ağ analizi hakkında bilgi verilerek çeşitli alanlardaki uygulamalarına dair literatüre değinilmiştir. Daha sonra çalışmanın ampirik kısmına geçilmiş, iktisadi ilişkilerin yoğunluğu açısından öne çıkan isimler ortaya koyulmuştur. Verilere bağlı olarak 1602-1619 ve 16611697 dönemleri için yapılan değerlendirmede ulaşılan sonuçlara göre; ilk dönemde finansal ilişkilerde gerek kişiler, gerek devlet adamları gerekse de vakıflar açısından Müslüman unsurların ağırlığı görülmekte, ticari işlemlerde ise Hıristiyan unsurlar ön plana çıkmaktadır. İkinci dönemde ise Hıristiyanların daha yoğun finansal ve ticari ilişkilerde bulunduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexander, M. C., & Danowski, J. A. (1990). Analysis of an ancient network: personal communication and the study of social structure in a past society. Social Networks, 12, 313–335. https://doi. org/10.1016/0378-8733(90)90013-Y
  2. Alkan Günay, N. (2012). “Bir sosyal ağ analizi çalışması: 18. yüzyıl sonlarında Bursa âyanı”. Akademik Bakış, 5(10), 39–49.
  3. Atabey, A. (2012), Signs of status and socıal hierarchy in Ottoman legal culture (16th-18th centuries). (Yüksek Lisans Tezi). Sabancı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  4. Barkey, K. (1991). The use of court records in the reconstruction of village networks: a comparative perspective. Intemational Joumal of Comparative Sociology, 32 (1-2), 195–216. https://doi. org/10.1163/002071591X00104
  5. Barkey, K., & Rossem, R. V. (1997). Networks of contention: villages and regional structure in the seventeenth- century Ottoman Empire. The American Journal of Sociology, 102(5), 1345–1382. https://doi.org/10.1086/231086
  6. Barkey, K. (2013). Farklılıklar imparatorluğu Osmanlılar: Bir karşılaştırmalı tarih perspektifi. (Ebru Kılıç, Çev.). İstanbul: Versus Kitap.
  7. Baerman, P. S. (1993). Relations into rhetorics: local elite social structure in Norfolk England, 1540-1840 (The Rose Series Of The American Sociological Association). New Jersey: Rutgers University Press.
  8. Borgatti, S. P., Mehra, A., Brass, J. D., & Labianca, G. (2009). Network analysis in the social sciences. Science, 323, 892–895. 10.1126/science.1165821

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2019

Kabul Tarihi

8 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 69 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Alkan, H. (2019). 17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi. İstanbul İktisat Dergisi, 69(2), 285-320. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2019-0008
AMA
1.Alkan H. 17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi. İstanbul İktisat Dergisi. 2019;69(2):285-320. doi:10.26650/ISTJECON2019-0008
Chicago
Alkan, Halime. 2019. “17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi”. İstanbul İktisat Dergisi 69 (2): 285-320. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2019-0008.
EndNote
Alkan H (01 Aralık 2019) 17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi. İstanbul İktisat Dergisi 69 2 285–320.
IEEE
[1]H. Alkan, “17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi”, İstanbul İktisat Dergisi, c. 69, sy 2, ss. 285–320, Ara. 2019, doi: 10.26650/ISTJECON2019-0008.
ISNAD
Alkan, Halime. “17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi”. İstanbul İktisat Dergisi 69/2 (01 Aralık 2019): 285-320. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2019-0008.
JAMA
1.Alkan H. 17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi. İstanbul İktisat Dergisi. 2019;69:285–320.
MLA
Alkan, Halime. “17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi”. İstanbul İktisat Dergisi, c. 69, sy 2, Aralık 2019, ss. 285-20, doi:10.26650/ISTJECON2019-0008.
Vancouver
1.Halime Alkan. 17. Yüzyıl İstanbul’unda Finansal ve Ticari İlişkilerin Sosyal Ağ Analizi (SNA) ile Değerlendirilmesi. İstanbul İktisat Dergisi. 01 Aralık 2019;69(2):285-320. doi:10.26650/ISTJECON2019-0008