Trilemma Hipotezi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Farklı Bir Perspektif

Öz

Trilemma Hipotezi, politika yapıcıların, yatırımcıların ve merkez bankalarının karşılaştığı ödünleşmeler ve zorluklar hakkında, makroekonomik çerçeve sunmaya devam etmektedir. Mundell-Fleming ile başlayan ve Frankel tarafından geliştirilen Trilemma Hipotezi; Açık bir ekonomide para otoritesinin ekonomik hedeflere ulaşmak için aynı anda üç politikayı uygulayamayacağını göstermektedir. Türkiye'de yakın dönemde tercih edilen ekonomi politikası uygulamasının, Trilemma Hipotezi çerçevesinde incelenmesi önemlidir. Türkiye’de 2011Q2-2020Q2 dönemleri arasında reel efektif döviz kuru ve Merkez Bankasının uyguladığı toplam fonlama ile net uluslararası yatırım pozisyonu, doğrudan yatırımlar ve portföy yatırımları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki ARDL yöntemi ile tahmin edilmiştir. Çalışmanın bulguları Trilemma Hipotezi’nin Türkiye ekonomisinde geçerli olduğuna işaret etmektedir. Genişletici para politikası olarak merkez bankası toplam fonlama oranının seçilmesi, daha önce literatürde rastlanmadığı için ayrı bir önem teşkil etmektedir. Bu bağlamda literatüre, özgün bir çalışma olduğu için katkıda bulunduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Trilemma hipotezi
• Bağımsız para politikası
• Döviz kuru istikrarı

Trilemma Hypothesis: A Different Perspective on Turkey Economy

Öz

The Trilemma Hypothesis continues to provide a macroeconomic framework with the trade-offs and challenges faced by policymakers, investors, and central banks. The Trilemma Hypothesis starting with Mundell-Fleming and developed by Frankel shows that in an open economy, the monetary authority cannot apply three policies simultaneously to achieve economic goals. It is important to examine the preferred economic policy in the short run in Turkey within the framework of the Trilemma Hypothesis. It aims to analyze the effect of the real effective  exchange rate and total funding imposed by the Central Bank on net international investment position, direct investments, and portfolio investments during the period 2011Q2-2020Q2 in Turkey. The long-term relationship between variables was estimated by using the ARDL method. Findings of the study suggest that the Trilemma Hypothesis is valid for Turkey. In this study, choosing the  central bank total funding rate as an expansionary monetary policy is of particular importance as it has not been encountered in the literature. In this context, it is thought that this original study can contribute to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Trilemma hypothesis
• Monetary independence
• Exchange rate stability

Kaynakça

1. Aizenman, J., Chinn, M. D. & Ito, H. (2008). Assessing the emerging global financial architecture: measuring the trilemma’s configurations over time (No. w14533). National bureau of economic research.
2. Aizenman, J. (2010). The impossible trinity (aka the policy trilemma): The encyclopedia of financial globalization (No. 666). Working paper.
3. Aizenman, J., Chinn, M. D. & Ito, H. (2013). The “impossible trinity” hypothesis in an era of global imbalances: measurement and testing. Review of international economics, 21(3), 447-458.
4. Arslan, S. ve Çiçek, M. (2017). Yabancı portföy yatırımları ile döviz kuru ilişkisi: Türkiye’de yabancı sermayenin vergilendirilmesi. Uluslararası yönetim iktisat ve işletme dergisi, 13(13), 292-299.
5. Bernstein, E. M. (1984). Reflections on bretton woods. The international monetary system: forty years after bretton woods, 15-20.
6. Boratav, K. and Yeldan, E. (2006). Turkey, 1980-2000: financial liberalization, macroeconomic (in)-stability and patterns of distribution. Chp14, 417-455.
7. Bozma, G. ve Künü, S. (2020). Türkiye’nin ekonomi politikasının üçlü açmaz bağlamında incelenmesi. Uluslararası ekonomi ve yenilik dergisi, 6(2), 331-341.
8. Byrne, J. P. & Davis, E. P. (2003). Panel estimation of the impact of exchange rate uncertainty on investment in the major industrial countries.

9. Craine, R. (1989). Risky business: the allocation of capital. Journal of monetary economics, 23(2), 201-218.
10. Çörtük, O. ve Singh, N. (2013). Türkiye’nin imkansız üçlü kuramındaki açmazları: uluslararası rezervler için rol var mı?. İktisat işletme ve finans, 28(328), 67-88.
11. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1057-1072.
12. Eichengreen, B. J. (1992). Golden fetters: the gold standard and the great depression,1919-1939. Oxford: Oxford University Press.
13. Eichengreen, B. J., Eichengreen, B. & Flandreau, M. (Eds.). (1997). The gold standard in theory and history. Psychology press.
14. Eichengreen, B., Mussa, M., Dell’Ariccia, G., Detragiache, E., Milesi-Ferretti, G. M. & Tweedie, A. (1999). Liberalizing capital movements: some analytical issues. IMF economic issues, (17).
15. Fischer, S. (2001). Exchange rate regimes: is the bipolar view correct?.. Journal of economic perspectives, 15(2), 3-24.
16. Frankel, J. A. (1999). No single currency regime is right for all countries or at all times (No. w7338). National bureau of economic research.
17. Granger, C. W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica: journal of the econometric Society, 424-438.
18. Huh, H. S., Ji, P. I. & Park, C. Y. (2016). The ‘trilemma’hypothesis and policy implications for Fiji. Asian‐pacific economic literature, 30(1), 99-119.
19. Hutchison, M., Sengupta, R. & Singh, N. (2012). India’s trilemma: financial liberalisation, exchange rates and monetary policy 1. the world economy, 35(1), 3-18.
20. Jabiyev, F., Tunçsiper, B. & Karabulut, K. (2019). Mundell-Fleming modeli kapsamındaki trilemma hipotezinin test edilmesi: azerbaycan örneği. Atatürk üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 23(4), 2073-2088.
21. Kar, M. ve Tatlısöz, F. (2008). Türkiye’de doğrudan yabancı sermaye hareketlerini belirleyen faktörlerin ekonometrik analizi. Karamanoğlu mehmetbey üniversitesi sosyal ve ekonomik araştırmalar dergisi, 2008(1), 436-458.
22. Karpuz, F. ve Kızıltan, A. (2014). Türkiye’de kısa vadeli yabancı yatırımlar ile reel döviz kuru arasındaki ilişki. EKEV akademi dergisi, 60(60), 197-209.
23. Krugman, R.P., Obstfeld, M., ve Melitz, M. J. (2011). Uluslararası iktisat: teori ve politika, çeviri: Özsoy O. Palme yayınevi, onuncu baskı, Ankara.
24. Kwiatkowski, D., Phillips, P. C., Schmidt, P., & Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root. Journal of Econometrics, 54(1-3), 159-178.
25. McKinnon, R. (1989). The international gold standard 1879-1913. Unpublished paper, stanford university (May).
26. Mundell, R. A. (1963). Capital mobility and stabilization policy under fixed and flexible exchange rates. The canadian journal of economics and political science/revue canadienne d’Economique et de science politique, 29(4), 475-485.
27. Narayan, P. K. & Smyth, R. (2006). What determines migration flows from low‐income to high‐income countries? an empirical investigation of Fiji–Us migration 1972–2001. Contemporary economic policy, 24(2), 332-342.
28. Obstfeld, M. & Taylor, A. M. (2003). Globalization and capital markets. in globalization in historical perspective (pp. 121-188). University of chicago press.
29. Obstfeld, M., Shambaugh, J. C. & Taylor, A. M. (2005). The trilemma in history: tradeoffs among exchange rates, monetary policies, and capital mobility. Review of economics and statistics, 87(3), 423-438.
30. Pesaran, M. H., Shin, Y. & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
31. Phillips, P. C., & Perron, P. (1987). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
32. Reinhart, C., Reinhart, V. & Trebesch, C. (2017). Capital flow cycles: a long, global view. In IMF 18th jacques polak annual research conference.
33. Sims, C. A. (1972). Money, income, and causality. the american economic review, 62(4), 540-552.
34. Tanyeri, İ. (2003). İktisat ve yöntemleri üzerine. Hacettepe üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi dergisi, 21(1), 25-50.
35. Tümtürk, O. (2018). Türkiye ekonomisindeki döviz kuru oynaklığının doğrudan yabancı yatırımlar üzerine etkisi. ICPESS 2018 PROCEEDINGS Volume 2: Economic Studies, 349.
36. Vergil, H. ve Karaca, C. (2010). Gelişmekte olan ülkelere yönelik uluslararası sermaye hareketlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: panel veri analizi. Ege akademik bakış, 10(4), 1207.