Araştırma Makalesi

TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI

Cilt: 21 Sayı: 45 30 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı müşteri kayıplarının büyük bir sorun olduğu günümüz ekonomisinde şirketler için yeni bir başarı göstergesi olarak adlandırılabilecek bir derecelendirme ölçütü geliştirmektir. Böylece müşterilerin bir şirketi ya da markayı neden terk ettikleri daha iyi anlaşılabilecektir. Yöntem: Bu amaçla terk etme ya da hizmet alınan şirketi değiştirme davranışının en çok gerçekleştiği sektörlerden birisi olan günlük araç kiralama sektöründe bir araştırma yapılmıştır. Araştırma sonrasında terk etme davranışının bileşenlerini en doğru şekilde temsil edecek bir ölçek, klasik müşteri davranış modellerinden birisi olan CAB (Cognitive-Biliş, AffectiveDuyuş, Behavioral-Davranış) Modeli çerçevesince geliştirilerek sınanmış ve doğruluğu ispatlanmıştır. Türkiye’deki günlük araç kiralama sektörünün en büyük markalarının kayıp müşterilerinden 201 tanesiyle Nisan-Mayıs 2021 döneminde çevrimiçi anketler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilen ölçekte, bilişsel, duyusal ve davranışsal olmak üzere 3 faktör ortaya çıkmıştır. İlk faktör olan bilişsel faktörler arasında fiyat düzeyi, rakiplerin varlığı ve müşterilerin kendilerine yapılan haksızlığı fark etmesi sayılabilir. İkinci faktör olan duygusal faktör genel memnuniyet yanında hissedilen duygusal bağlılık ve aidiyettir. Üçüncü faktör olan davranışsal faktörler ise deneyimden duyulan memnuniyet, tekrar geri dönmeye duyulan inanç gibi unsurlardan oluşur. Bu faktörlerin sahip oldukları ağırlıklar ölçümün yapıldığı sektör ya da şirket için müşterilerin terk etme davranışlarının doğasını anlamak için çok yararlı olabilecektir. İncelenen sektörde hizmet kalitesi, memnuniyet gibi duygusal ve/veya davranışsal faktörlerin fiyat, değiştirme maliyeti gibi bilişsel faktörlerden daha fazla etkili olduğu anlaşılmıştır. Özgünlük: Kayıp Müşteri Ölçeği (KMÖ) olarak adlandırılan bu ölçeğin önemli farkı kayıp müşterilerin geri dönme niyeti ve negatif ağızdan ağıza pazarlama kavramlarını birarada ele almış olmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1984). The effect of sampling error on convergence, improper solutions, and goodness-of-fit indices for maximum likelihood confirmatory factor analysis. Psychometrika, 49(2), 155–173.
  2. Anton, C., Camarerro, C. & Carrero, M. (2007). The mediating effect of satisfaction on consumers switching intention. Psychology & Marketing, 24(6), 511-538.
  3. Arnett, D.B., German, S.D., & Hunt, S.D. (2003). The identity salience model of relationship marketing success: The case of nonprofit marketing. Journal of Marketing, 67(2), 89-105. https://doi.org/10.1509/jmkg.67.2.89.18614
  4. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, (50),179-211.
  5. Bagozzi, R.P., Yi, Y. & Philips L.W. (1991). Assessing Construct Validity In Organizational Research, Administrative Science Quarterly, 36(3), 421-458.
  6. Bansal S. H., & Taylor, S. F. (1999). The service provider switching model (SPSM), A Model of consumer switching behavior in the service industry. Journal of Service Research, 2(2), 200-218. https://doi.org/10.1177/109467059922007
  7. Bansal, H. S, Taylor, S. F, & James, Y. (2005). Migration to new service providers: Toward a unifying framework of consumer’ switching behaviors. Journal of the Academy of Marketing Science, 33(1), 96-115.
  8. Bhatnagar, S., Mishra, J. & Syed, A. (2019). Customer disloyalty in retail banking services: Attitudinal and behavioural dimensions. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 11(1), 46-67. https://doi.org/10.1108/APJBA-08-2018-0124

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

20 Eylül 2022

Kabul Tarihi

30 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: 45

Kaynak Göster

APA
Şehirli, M., & Erdoğan, C. (2022). TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(45), 1442-1469. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1176960
AMA
1.Şehirli M, Erdoğan C. TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21(45):1442-1469. doi:10.46928/iticusbe.1176960
Chicago
Şehirli, Mustafa, ve Cahit Erdoğan. 2022. “TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (45): 1442-69. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1176960.
EndNote
Şehirli M, Erdoğan C (01 Aralık 2022) TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 45 1442–1469.
IEEE
[1]M. Şehirli ve C. Erdoğan, “TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 45, ss. 1442–1469, Ara. 2022, doi: 10.46928/iticusbe.1176960.
ISNAD
Şehirli, Mustafa - Erdoğan, Cahit. “TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/45 (01 Aralık 2022): 1442-1469. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1176960.
JAMA
1.Şehirli M, Erdoğan C. TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21:1442–1469.
MLA
Şehirli, Mustafa, ve Cahit Erdoğan. “TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 45, Aralık 2022, ss. 1442-69, doi:10.46928/iticusbe.1176960.
Vancouver
1.Mustafa Şehirli, Cahit Erdoğan. TÜKETİCİ DAVRANIŞ MODELLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYIP MÜŞTERİLERİN TERK ETME NEDENLERİ VE GERİ DÖNME NİYETLERİ ÜZERİNE BİR ÖLÇEK ÇALIŞMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2022;21(45):1442-69. doi:10.46928/iticusbe.1176960