Araştırma Makalesi

Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Cilt: 22 Sayı: 48 30 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Amaç: AB bölgesel entegrasyonunun, başlangıcından günümüze gelişiminde önemli bir karar olan genişleme ve Kıta Avrupa’sının bütünleşme hamleleri; 1980’lerde başlayan neo-liberal politikalar ve küreselleşme tesirleri ile birleşerek AB üzerinde etkili olmuştur. Doğu Bloğu’nun çöküşü ile birlik genişleme sürecine geçerek, hem politik, hem de ekonomik yönden dünya piyasasında ve politik-siyasal yönden devletler arasında paydaş olmak arzusunu diri tutmuştur. Çalışmanın amacı, 1990 sonrasında Doğu Bloğu’nun yıkılması ile birliğe dahil olan yeni üye ülkelerin ticaret hacimleri ve makro ekonomik verileri üzerindeki etkilerinin analiz edilmesidir. Yöntem: Çalışmanın modelleme kısmında ve araştırmaya konu verilerinin tedariğinde Dünya Bankası’nın 1990-2021 yılları arasındaki AB, Dünya ve AB’ye 2000 yılı sonrasında üye olan ülkelere ilişkin makro ekonomik veriler üzerinden ekonometrik modelleme yapılmak sureti ile ilerlenmiştir. Bağımsız değişken olarak ticaret hacmi ve bağımlı değişkenler olarak ise; enflasyon, yabancı yatırımlar, vergi, tarife oranı, işsizlik ve kişi başı GSYİH üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Sonuç olarak Doğu Bloğu ülkelerinin AB üyeliği ile hem ticaret hacimlerinin, hem de genel anlamda makro ekonomik verilerinin pozitif yönde evrildiği, birliğin ticaret yaratıcı ve ticaret saptırıcı etkileri ortaya konulmuştur. Yeni üyelerin, birliğin ticaret saptırıcı etkilerinden lehlerine olacak şekilde fayda sağlayarak makro ekonomik göstergelerini, birlik öncesine göre toparlamış ve yukarı çekmiş olduğu gözlemlenmiştir. Özgünlük: Literatürde Doğu Bloğu ülkelerinin AB üyeliği konusunda çok sayıda çalışma olup, bu çalışmanın diğerlerinden farkı makro ekonomik verilerin panel veri olarak ve ticaret hacmi üzerinden değerlendirilmesi olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Berglas, E. (1979). Preferential trading theory: the nxn commodity case. Journal of Political Economy, Vol 87, No 2, 315-331.
  2. Cooper, C.A., & Massel, B.F. (1965). A new look at custom union theory. The Economic Journal,75, 742-7
  3. El- Agraa, A. (1983). Britain within the European Community, the way forward. London: Palgrave Macmillan.
  4. El- Agraa, A. (2007). The European Union economics and policies. Cambridge : Cambridge University Press.
  5. Gehrels, F. (1956). Customs unions from a single country viewpoint. Review of Economic Studies, Vol 24, No 1, 61-64.
  6. Greenaway, D., Hyclak, T., & Thornton, R.J. (1989). Economic aspects of regional trading arrangements. London: Harvester Wheatsheaf.
  7. Hosny, A. S. (2013). Theories of economic integration: a survey of the economic and political literature. International Journal of Economy, Management and Social Sciences, 2, 5, 133-155.
  8. Karadeniz, D. (2020). Sovyetler Birliği ekseninden Avrupa Birliği üyeliğine: Doğu Avrupa ülkelerinde ekonomik ve siyasal dönüşümün analizi. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 6, 1, 1-21.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomik Entegrasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2023

Kabul Tarihi

19 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 22 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Karayağız, O., & Arslan, İ. K. (2023). Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(48), 1005-1024. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1281260
AMA
1.Karayağız O, Arslan İK. Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22(48):1005-1024. doi:10.46928/iticusbe.1281260
Chicago
Karayağız, Osman, ve İsmet Kahraman Arslan. 2023. “Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (48): 1005-24. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1281260.
EndNote
Karayağız O, Arslan İK (01 Aralık 2023) Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 48 1005–1024.
IEEE
[1]O. Karayağız ve İ. K. Arslan, “Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 48, ss. 1005–1024, Ara. 2023, doi: 10.46928/iticusbe.1281260.
ISNAD
Karayağız, Osman - Arslan, İsmet Kahraman. “Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/48 (01 Aralık 2023): 1005-1024. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1281260.
JAMA
1.Karayağız O, Arslan İK. Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22:1005–1024.
MLA
Karayağız, Osman, ve İsmet Kahraman Arslan. “Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 48, Aralık 2023, ss. 1005-24, doi:10.46928/iticusbe.1281260.
Vancouver
1.Osman Karayağız, İsmet Kahraman Arslan. Doğu Bloğu Ülkelerinin AB’ye Üyeliğinin Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2023;22(48):1005-24. doi:10.46928/iticusbe.1281260