ULUSLARARASI TİCARETİN SERA GAZI EMİSYONUNDAKİ ETKİSİ

Öz

Tarih boyunca ülkeler birbirleri ile ticaret yapmış ve bu ticaretle refah artışı sağlamıştır. Bazı ülkeler için coğrafi nedenler, kaynak eksikliği veya teknolojiden yoksun olma sebepleriyle uluslararası ticaret bir zorunluluk haline gelirken, bazı ülkeler için üretim maliyetleri ve kalite avantajları sebebiyle tercih edilmiştir. Artan üretim ve dış ticaret, beraberinde büyüyen ulaşım altyapısı ile fosil yakıtlarına bağlı enerji tüketiminde artışa bu durum da küresel ısınmanın önemli unsurlarından biri olan sera gazı emisyonunun artışına sebep olmuştur. Bu nedenle kalkınma ve refah artışı sağlayan uluslararası ticaretin, çevre üzerine etkilerinin araştırılması son yıllarda önemli hale gelmiştir. Amaç: Gelir grupları farklı ülkeler için sera gazı emisyonundaki değişimin nedenlerini özellikle uluslararası ticaret çerçevesinde incelemektir. Metodoloji: Toplamda 186 ülke, Dünya Bankasından alınan sera gazı emisyon verileri doğrultusunda 1998-2020 yılları için incelenmiştir. Çalışmada ilk önce varsayımdan sapmalar gelişmişlik seviyelerine göre sınıflandırılarak oluşturulmuş dört ülke grubu için ayrı ayrı incelenmiş, logaritmik veri ile analizler yapılmıştır. Bulgular: Özellikle refah seviyesinde artışa bağlı olarak mal/hizmet ihracatının ve ithalatının sera gazı emisyonunda etkili bir değişken olduğu belirlenmiştir. Özgünlük: Çalışmanın 186 ülkeyi kapsaması ve bu ülkelerin gelişmişlik seviyelerine göre gruplandırılarak sera gazı emisyonları ile uluslararası ticaret arasındaki bağlantının ortaya konmasıyla ülkelerin düşük karbon ekonomisine geçişte dış ticaret politikaları anlamında fayda sağlayacağı ve ileride yapılacak sektörel çalışmalara zemin oluşturarak katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• ihracat
• ithalat
• sera gazı emisyonu
• CO2 emisyonu

THE RELATIONSHIP OF INTERNATIONAL TRADE AND GREENHOUSE GAS EMISSIONS

Öz

Throughout history, countries have traded with each other and this trade has increased welfare. While international trade has become a necessity for some countries due to geographical reasons, lack of resources or lack of technology, it has been preferred for some countries due to production costs and quality advantages. Growth in manufacturing and the growth of international trade, along with the developing transportation infrastructure, have led to an increase in energy consumption due to fossil fuels, and besides a significant increase in greenhouse gas emissions, which is one of the important elements of global warming. For this reason, it has become important to research the effects of international trade on the environment in recent years despite its positive effects on development and prosperity. Purpose: The aim of this study is to examine the reasons for the change of greenhouse gas emissions by countries with different income groups, especially within the framework of international trade. Methodology: A total of 186 countries were examined for the years 1998-2020 by using green house gass emissions data taken from World Bank Statistics. Standart deviations are classified due to different income groups and the anlysis are done by using logarithmic data. Findings: It was determined that depending on the increase in welfare level, exports and imports of goods/services were effective variables of the change of greenhouse gas emissions. Originality: Since the study is inclusive by 186 countries and classified due to income groups, the relation between green house gass emissions and international trade will provide countries giving direction to their foreign trade policies and also this study will may be beneficial for further sectoral studies

Anahtar Kelimeler

• export
• import
• greenhouse gas emissions
• CO2 emissions

Kaynakça

1. Al-Mulali, U., & Sheau-Ting, L. (2014). Econometric analysis of trade, exports, imports, energy consumption and CO2 emission in six regions. Renewable And Sustainable Energy Reviews 33 (2014) 484–498
2. Arellano, M. (1987). Computing robust standard errors for within-groups estimators. Oxford Bulletin of Economics & Statistics, 49(4), 431-434.
3. Apeaning, R. W. (2019). Technological and socio-economic feasibility of climate mitigation : a focus on developing economies, Technology Policy And Innovation. New York: Stony Brook University.
4. Aykırı, M., & Bulut, Ö.U. (2019). Ekonomik küreselleşme ve doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu üzerindeki belirleyiciliği: Türkiye örneği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Ek Sayı / Supplement, Aralık / December 2019 Araştırma makalesi / Research article: 69-90
5. Baltagi, B.H. (2005). Econometric analysis of panel data. 3. Baskı. Chichester: John Wiley.
6. Bouznit, M. ve Pablo-Romero, M. (2016). CO2 Emission and economic growth in algeria. Energy Policy 96 (2016) 93–104
7. Chen, Z., & Tan, Y. (2022). The Imbalance of embodied CO2 in China’s ımports, Exports and Its Causes. Sustainability 2022, 14, 6460. https://doi.org/10.3390/su14116460
8. Coyle, D. (2011). The Economics of enough how to run the economy as if the future matters. USA: Princeton University Press.

9. Driscoll J.C., & Kraay, A.C. (1998). Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data. Review of Economics And Statistics,80(4), 549–560.
10. Eğen, H. T. (2019). International Trade and carbon dioxide emissions embodied carbon dioxide in bilateral trade: the case of Turkey. Doktora Tezi. The University of Utah, Department of Economics.
11. Eicker, F. (1967). Limit theorems for regression with unequal and dependent errors. In L. LeCam, J. Neyman, (Ed.), Proceedings of the Fifth Berkeley Symposium on Mathematical Statistics And Probability. Berkeley: University of California Press, 59–82.
12. Fama, E., & MacBeth, J. (1973). Risk, return and equilibrium: empirical tests. Journal of Political Economy, 81, 607-636.
13. Gövdeli, T. (2020). Population density, economic growth, energy consumption and CO2 emissions: empirical evidence from Asia-Pacific Countries. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences / volume: 22, no: 4, December 2020, 934-944
14. Gür, B. (2019). Doğrudan yabancı yatırımlar ve karbondioksit emisyonu ilişkisi: Türkiye için kirlilik cenneti hipotezinin değerlendirilmesi. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Econometrics, Statistics & Emprical Economics Journal, 2019, volume 13: 1- 13
15. Haider, M. (2022). The spatial analyses of consumption based CO2 emissions, exports, ımports, and fdı nexus in gcc countries. Environmental Science And Pollution Research (2022) 29:48301–4831
16. Hansen, C. (2007). Asymptotic properties of a robust variance matrix estimator for panel data when it ıs large. Journal of Econometrics 141, 597-662.
17. Haug, A.A., & Ucal, M. (2019). The role of trade and fdi for CO2 emissions in Turkey: nonlinear relationships. Energy Economics 81 (2019) 297–307
18. Huber, P. J. (1967). The behavior of maximum likelihood estimates under nonstandard conditions. Proceedings of the Fifth Berkeley Symposium on mathematical statistics and probability. 221–233.
19. Hughes, J. D. (2016). What is environmental history? 2. Baskı çevresel tarih nedir. (Çev çalışır, M. F. (2019) İstanbul: Tarih Vakfı
20. Hsiao, C. (2003). Analysis of panel data. Cambridge: Cambridge University Press.
21. Jing-Li, F., Qian, W., Shiwei, Y., Yun-Bing, H., & Yi-Ming, W. (2017). The evolution of CO2 emissions in ınternational trade for major economies: a Perspective from the global supply Chain, Mitigation And Adaptation Strategies For Global Change, 22, pages1229–1248 (2017)
22. Kesgingöz, H., & Karamelikli, H. (2015). Dış ticaret-enerji tüketimi ve ekonomik büyümenin CO2 emisyonu üzerine etkisi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Eylül 2015, Sayı 9
23. Köse, Z., & Gültekin, H. (2019). Ekonomik büyümenin bir belirleyicisi olarak dış ticaret: Nafta ülkeleri örneği. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 2019; 5(2): 139-151
24. Levitt, C.J., Saaby, M., & Sorensen, E. (2017). Australia’s consumption-based greenhouse gas emissions. Australian Journal of Agricultural And Resource Economics, 61, pp. 211–231
25. Lin, B., & Sun C. (2010). Evaluating carbon dioxide emissions in ınternational trade of China. Energy Policy 38 (2010) 613–621
26. Mozner, Z. V. (2013). A Consumption-Based approach to carbon emission accounting sectoral differences and environmental benefits. Journal of cleaner production 42 (2013) 83e95
27. Okumuş, İ. (2020). Türkiye’de yenilenebilir enerji tüketimi, tarım ve CO2 emisyonu ilişkisi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6 (1) 2020, 21-34
28. Özçağ, M. (2019). Kırılgan beşli ülkelerinde CO2 emisyonu ve gsyh ilişkisi: panel bootstrap nedensellik analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, cilt/volume: 17 sayı/ıssue: 3 Eylül/September 2019 ss./pp. 374-388
29. Rızwan, A., Imtiaz, R., & Hussain, S. (2021). The ımpact of macroeconomic factors on carbon dioxide emission in south asia: a panel analysis. Pakistan Economic And Social Review Volume 59, no. 1 (summer 2021), pp. 51-84
30. Salman, M., Long, X., Dauda, L., Mensah, C.N., & Muhammad, S. (2019). Different impacts of export and ımport on carbon emissions across 7 ASEAN countries: A panel quantile regression approach. Science of The Total Environment, 686 (2019) 1019–1029
31. Sasaki, S. ( 2018). Identifying keys for successful development and their implications for greenhouse gas emissions. U.S.A: The Fletcher School, Tufts University.
32. Seyidoğlu, H. (2017). 21. Baskı. Uluslararası iktisat, teori politika ve uygulama. İstanbul: Güzem Can Yayınları
33. Shpak, N., Ohinok, S., Kulyniak, I., Sroka, W., & Androniceanu, A. (2022). Macroeconomic indicators and CO2 emissions in the EU region. Amfiteatru Economic, 24(61), pp. 817-830.
34. Şerefli, M. (2016). Dış ticaretin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Temmuz, Sayı:13
35. Türkeş, M. (2021). İklim değişikliği bilimine giriş, iklim değişikliğine uyum konusunda kurumsal kapasitenin geliştirilmesi eğitimi projesi, modül 1. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü.
36. Vig, N. J., & Kraft, M. E. (2006). Environmental policy new directions for the twenty-first century. Washinton: CQ Press.
37. White, H. (1980). Heteroskedasticity-consistent covariance matrix estimator and a direct test for heteroskedasticity. Econometrica, 48817-838.
38. White, H. (1984). Asymptotic theory for econometricians. Orlando: Academic Press.
39. Wooldridge, J. (2002). Econometric analysis of cross section and panel data.Cambridge: MIT Press.
40. Xu, S.C., Zhang, L., Liu, Y.T., Zhang, W.W., He, Z.X., Long, R.Y., & Chen, H. (2017). Determination of the factors that influence increments in CO2 emissions in Jiangsu, China using the SDA method. Journal Of Cleaner Production, 142 (2017) 3061e3074,
41. Wu, S., Wu, Y., Lei, Y., Li, S., & Li, L. (2018). Chinese provinces’ CO2 emissions embodied in imports and exports. Earth’s Future, 6, 867–881. https://doi. org/10.1029/2018EF000913
42. Yanmei, L., Jiafeng, F., Zhanyun, M., & Bo, Y. (2014). Sources and flows of embodied CO2 emissions in import and export trade of China. Chinese Geographical Science, vol. 24 No. 2
43. Yıldız, G. (2021). OPEC üyesi orta doğu ülkelerinde CO2 emisyonu, enerji tüketimi ve ticari açıklık: panel ARDL yaklaşımı. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(1): Sayfa: 83-102,
44. Yılmaz, M., & Dilber, İ. (2020). Elektrik tüketimi, ekonomik büyüme ve dış ticaret açıklığının CO2 emisyonu üzerine etkisi: Ardl sınır testi. Dokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt: 22, Sayı: 2, Yıl: 2020, Sayfa: 459-475