Araştırma Makalesi

POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Cilt: 23 Sayı: 50 30 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Hayatlarımızda özellikle son otuz yıldır, teknolojik bir devrim yaşanmakta olup insan yapımı dijital bir evren inşa edilmektedir. 20. yüzyılda bilgisayarlar ve internetle başlayan süreç, üretimlerin artık robotlar tarafından yapılmasına, yapay zekanın ortaya çıkmasına, üretimlerin üç boyutlu yazıcılarla evlere inmesine, büyük miktardaki veri yığınlarının, yapılan analizlerle amaca yönelik olarak işlenip değerlendirilmesine evrilerek hayatlarımızın her bir noktasında yer bulan dijitalleşme sayesinde bugün artık söz konusu dijital evren inşasının tüm ön aşamaları tamamlanmış durumdadır. İçinde bulunduğumuz ve postmodern dönem olarak bilinen bu dönemde ortaya çıkan en büyük farklılıklardan bir tanesi benliğin belki de ilk kez bir nesneye dönüşmüş olması; üretilen, pazarlanan bir ürüne dönüşmesidir. Amaç: Tüketici taleplerine göre üretim yeniden şekillenmiş; fizyolojik ihtiyaçların karşılamasının yanı sıra psikolojik ve sosyolojik ihtiyaçlarının da dikkate alınmaları birer gereklilik olmuştur. Yüksek teknolojilerle yaratılmakta olan gelecekte yer alabilmek ve literatüre bu anlamda katkı sağlamak adına günümüz tüketici benliklerinin sanal evrendeki olası dijital tüketici davranış ve deneyimlerinin belirlenmesine katkı sağlaması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma verileri LİSREL 8.7 ve SPSS 25.0 ile değerlendirilmiştir; her bir değişken ayrı birer ölçek olarak kabul edilerek ayrı ayrı geçerlilik ve güvenirlilikleri incelenmiştir. Hipotezler çıktılarının araştırılmasında yapısal eşitlik modeli kullanılmış, sağlanan sonuçların dağılımları için normal dağılım analizlerinden ve merkezi eğilim değerlendirmelerinden faydalanılmıştır. Bulgular: Müşteri deneyimine yönelik geleneksel/dijital alanlardaki geniş literatürden yararlanılarak, çevrimiçi deneyimlerden elde edilen verilerin analizi ile çevrimiçi müşteri deneyimine yönelik kapsamlı bir kavramsal model geliştirilmiş ve dijital uygulamaların bu deneyimlere göre tekrar kullanımlarına yönelik tutumlar araştırılmış, çevrimiçi müşteri deneyiminin bileşenleri ve sonuçları arasındaki bağlantılar ortaya koyulmuştur. Özgünlük: Çalışmada üç model bir arada kullanılarak bir model oluşturulmuş, tüketicilerin dijital ortamdaki kullanıma yönelim tutumları farklı yönlerden incelenmiştir. Tüketicilerin sanal ortamlarda kazandıkları bilişsel ve duygusal deneyimlerinin, ortamın ve cihazların niteliklerinin, algılanan faydanın ve memnuniyetin ve çevresel unsurların tutumlarına yönelik etkileri incelenmiş bu sayede dijital satın alım ve kullanım için gerekli olan unsurların belirlenmesine katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agarwal, R., & Karahanna, E. (2000). Time flies when you're having fun: Cognitive absorption and beliefs about information technology usage. MIS Quarterly, 24(4), s. 665-694.
  2. Agarwal, R., & Prasad, J. (1997). The role of innovation characteristics and perceived voluntariness in the acceptance of information technologies. Decision Sciences, 28(3), s. 557-582.
  3. Ahuja, M., Gupta, B., & & Raman, P. (2003). An empirical investigation of online consumer purchasing behavior. Communications of the ACM, 46(12), s. 145-151.
  4. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), s. 179-211.
  5. Akkuş, G., Yapraklı, T. Ş., & Akkuş, Ç. (2014). Online müşteri deneyiminin güvene etkisi: Online alışveriş yapan tüketiciler üzerine bir araştırma. The Journal of Academic Social Science Studies, 29(1), s. 403-425.
  6. Aktulay Çakır, T. M. (2014). Postmodern tüketim ve tüketicinin değişen özellikleri: Online satın almaya yönelik tutumların ayrıştırılmış planlı davranış teorisi çerçevesinde incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı. İstanbul.
  7. Altun, C., & Yildirim, F. (2023). Postmodern Dönemde Dijital Deneyimler Işığında Değişen Tüketici Kimlik, Tercih, ve Tutumları Üzerine Bir Araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi.
  8. Barhorst, J. B., McLean, G., Shah, E., & Mack, R. (2021). Blending the real world and the virtual world: Exploring the role of flow in augmented reality experiences. Journal of Business Research, 122, s. 423-436.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

8 Ocak 2024

Kabul Tarihi

20 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 23 Sayı: 50

Kaynak Göster

APA
Altun, C., & Yıldırım, F. (2024). POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(50), 1935-1967. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1385079
AMA
1.Altun C, Yıldırım F. POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;23(50):1935-1967. doi:10.46928/iticusbe.1385079
Chicago
Altun, Cenk, ve Figen Yıldırım. 2024. “POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (50): 1935-67. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1385079.
EndNote
Altun C, Yıldırım F (01 Eylül 2024) POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 50 1935–1967.
IEEE
[1]C. Altun ve F. Yıldırım, “POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 50, ss. 1935–1967, Eyl. 2024, doi: 10.46928/iticusbe.1385079.
ISNAD
Altun, Cenk - Yıldırım, Figen. “POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/50 (01 Eylül 2024): 1935-1967. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1385079.
JAMA
1.Altun C, Yıldırım F. POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;23:1935–1967.
MLA
Altun, Cenk, ve Figen Yıldırım. “POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 50, Eylül 2024, ss. 1935-67, doi:10.46928/iticusbe.1385079.
Vancouver
1.Cenk Altun, Figen Yıldırım. POSTMODERN DÖNEMDE DİJİTAL DENEYİMLER IŞIĞINDA DEĞİŞEN TÜKETİCİ KİMLİK, TERCİH VE TUTUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2024;23(50):1935-67. doi:10.46928/iticusbe.1385079

Cited By