Ülke ekonomilerinde girişimci faaliyetlerin yeri ve önemi: Türkiye özelinde bir araştırma

Öz

Ülkeler sahip oldukları emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimcilik unsurlarından oluşan üretim faktörlerini optimal seviyede kullanmak istemektedir. Girişimcilik değişkeni üretim faktörleri içinde çok önemlidir çünkü diğer üç faktörün üretime dahil edilmesini sağlar. Ülke içerisinde yaşanan tüm olaylar girişimciliği etkilemektedir. Hükümetlerin yatırımları artırmaya yönelik yapmış oldukları teşvikler tek başına yeterli değildir. Yatırımcıların üretim tesisi kurduklarında geleceğe güvenle bakabilmeleri sağlanmalıdır. Girişimcilik faaliyetleri aynı zamanda ülke ekonomisi hakkında bilgi verir mahiyettedir. Bu çalışma, girişimcilik sayılarından yola çıkarak Türkiye’nin genel olarak ekonomik düzeyinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalışmada TÜİK’ten elde edilen 2009-2022 yıllarına ilişkin girişimcilik faaliyetlerine ait veriler analiz edilmektedir. Veriler incelendiğinde, Türkiye’de girişimcilik faaliyetlerinin genel bir artış eğiliminde seyretmesine karşın henüz ideal düzeye ulaşmadığı görülmektedir. Hükümetin özellikle rekabet avantajı sağlayacak alanlara yönelik teşvikleri artırması firmaların uluslararası ticarette söz sahibi konumuna gelmelerinin önünü açabilir. Literatürde girişimciliğin daha yoğun olarak işletme alanındaki çalışmalara, bu alanının yaklaşımları çerçevesinde konu edildiği görülmektedir. Bu çalışmanın TÜİK’ten elde edilen güncel verileri ele alarak girişimciliği iktisadi olarak değerlendirmesi bu nedenle literatüre mühim bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Üretim Faktörleri
• girişimcilik
• firma
• TÜİK
• ekonomik güç.

The place and importance of entrepreneurial activities in national economies: A study on Türkiye

Öz

Countries want to use the production factors they have, which are labor, capital, natural resources and entrepreneurship, at an optimal level. The entrepreneurship variable is very important in the production factors because it ensures that the other three factors are included in production. All events that occur within the country affect entrepreneurship. Government incentives to increase investments are not sufficient on their own. Investors should be able to look to the future with confidence when they establish production facilities. Entrepreneurial activities also provide information about the national economy. This study aims to determine the economic level of Türkiye based on entrepreneurship numbers. In this study, data on entrepreneurship activities for the years 2009-2022 obtained from TURKSTAT are analyzed. When the data are examined, it is seen that entrepreneurship activities in Türkiye have not yet reached the ideal level, despite a general upward trend. If the government increases incentives, especially in areas that will provide a competitive advantage, it may pave the way for firms to have a say in international trade. In the literature, it is seen that entrepreneurship is more intensively studied in the field of business administration within the framework of the approaches of this field. This study's economic evaluation of entrepreneurship based on current data obtained from TURKSTAT is therefore a significant contribution to literature.

Anahtar Kelimeler

• Production factors
• entrepreneurship
• firm
• TURKSTAT
• economic power.

Kaynakça

1. Akbaş, T.T. (2010). Örgütsel etik iklimin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: Mobilya sanayi büyük ölçekli işletmelerinde görgül bir araştırma. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12(19), 121-137.
2. Akmut, Ö., Aktaş, R., Aykaç, B., Doğanay, M. M., Durukan, T., Müftüoğlu, M. T. ve Yüksel, Ö. (2004). Girişimciler için işletme yönetimi. Ankara: Gazi Kitapevi.
3. Almodóvar-González, M., Fernández-Portillo, A. ve Díaz-Casero, J. C. (2020). Entrepreneurial activity and economic growth: A multi-country analysis. European Research on Management and Business Economics, 26(1), 9-17.
4. Altuntepe, N. (2019). İslam ekonomisinde kadın girişimciliğinin yeri ve önemi: teorik bir yaklaşım. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 8(2), 100-130.
5. Arthur, S. J., Hisrich, R. D. ve Cabrera, A. (2012). The importance of education in the entrepreneurial process: A world view. Journal of Small Business and Enterprise Development, 19(3), 500-514.
6. Aykan, E. (2004). Kayseri’de faaliyet gösteren girişimcilerin liderlik özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(17), 213-224.
7. Bilginer, F. G. (2017). Küresel girişimcilik endeksi çerçevesinde Türkiye’de küresel girişimciliğin gelişimi: Teorik bir bakış açısı. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 29-46.
8. Bozgeyik, A. (2005). Kriz dönemlerinde girişimcilik neden daha önemli? http://www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=577 (Erişim tarihi: 10 Ocak 2024).

9. Demircan S., E. (2008). Girişimci sıfatıyla devlet: 1980 sonrası Türkiye analizi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 3(1), 35-58.
10. Doran, J., McCarthy, N., O’Connor, M. ve Nsiah, H. (2018). The role of entrepreneurship in stimulating economic growth in developed and developing countries. Cogent Economics & Finance, 6(1), 1442093.
11. Durukan, T. (2006). Dünden bugüne girişimcilik ve 21. yüzyılda girişimciliğin önemi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 1(2), 25-37.
12. Feldman, M. P. (2014). The character of innovative places: Entrepreneurial strategy, economic development, and prosperity. Small Business Economics, 43, 9-20.
13. Fidan, F. ve Nam, D. (2012). Kırsal turizmde yeni dinamikler: Kadın girişimciler-Taraklı örneği. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(23), 51-57.
14. Güner, H. ve Korkmaz, A. (2011). İstihdamın arttırılmasında girişimciliğin önemi: Girişimcilik destekleme modeli olarak İŞGEM’ler. Çalışma İlişkileri Dergisi, 2(1), 42-65.
15. Kamaç, H. ve Şişman, Z. A. (2020). Türk girişimciliğinin tarihi ve gelişimi. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 129-148.
16. Karadeniz, E.E. (2019). Türkiye’de girişimcilik ve uluslararası karşılaştırma 2018. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Yayınları.
17. Karalar, R. (2001). Genel işletme. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları.
18. Kasseeah, H. (2016). Investigating the impact of entrepreneurship on economic development: A regional analysis. Journal of Small Business and Enterprise Development, 23(3), 896-916.
19. Koster, S. ve Rai, S. K. (2008). Entrepreneurship and economic development in a developing country: A case study of India. The Journal of Entrepreneurship, 17(2), 117-137.
20. Özdemir, S., Ersöz, H. Y. ve Sarıoğlu, H. İ. (2007). Küçük girişimciliğin artan önemi ve KOBİ’lerin Türkiye ekonomisindeki yeri. Journal of Social Policy Conferences, 53, 173-230.
21. Pehlivanoğlu, F. ve Kayan, K. (2019). Türkiye'de girişimcilik: Mevcut durum analizi ve çözüm önerileri. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 58-78.
22. Pehlivanoğlu, F. ve Narman, Z. (2019). Girişimcilik ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(1), 149-160.
23. Sayın, B. Z. ve Ergin, H. C. (2018). Ekonomik kalkınma ve büyüme için bir fırsat olarak kadın girişimciler. GSI Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 1(1), 1-15.
24. Schumpeter, J. A. (2021). The theory of economic development. London: Routledge.
25. Spencer, J. W. ve Go´mez, C. (2004). The relationship among national institutional structures, economic factors, and domestic entrepreneurial activity: a multicountry study. Journal of Business Research, 57(10), 1098-1107.
26. Stell, A., Carree, M. ve Thurik, R. (2005). The effect of entrepreneurial activity on national economic growth. Small Business Economics, 24, 311-321.
27. Titiz, T. (1994). Girişimcilik. Ankara: İnkılap Kitapevi.
28. Tosunoğlu, B. T. (2003). Girişimcilik ve Türkiye’nin ekonomik gelişme sürecinde girişimciliğin yeri. (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
29. TÜİK, Küçük ve orta büyüklükteki girişim istatistikleri (2009-2022), https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=sanayi-114&dil=1 (Erişim tarihi: 28 Ocak 2024).
30. TÜİK, Sektörlere göre girişimlerin ekonomik göstergeleri, 2013-2022, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Girisimcilik-ve-Is-Demografisi-2022-49391 adresinden 30 Ocak 2024 tarihinde alınmıştır.
31. Türk Dil Kurumu (TDK). Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/ (Erişim tarihi: 19 Şubat 2023).
32. Türkoğlu, M. (2002). Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ’lerin) bölgesel kalkınmaya etkileri ve bölgesel kalkınmada KOBİ temelli stratejiler. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 277-300.
33. Urbano, D., Audretsch, D., Aparicio, S. ve Noguera, M. (2020). Does entrepreneurial activity matter for economic growth in developing countries? The role of the institutional environment. International Entrepreneurship and Management Journal, 16, 1065-1099.
34. Yalman, Y. ve N. Yalman, İ. (2018). Geçiş ekonomileri arasında uluslararası girişimcilik faaliyetlerinin önemi. Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 2(1), 97-110.