Araştırma Makalesi

Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz

Cilt: 24 Sayı: Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik 28 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz

Öz

Teknolojideki hızlı gelişmeler ve dijital teknolojilerin yaygınlaşması, birçok alanda yapay zekâya yönelik inovatif uygulamaların kullanılmasına imkân vermektedir. Yapay zekâ araştırmaları sayesinde yapay zekâ teknolojilerindeki ilerlemeler ve inovasyonlar; içerik üretimi, sanal asistanlar ve kişiselleştirme gibi yapay zekâ tabanlı uygulamaların pazarlama alanında da kullanımına yol açmıştır. Bu bağlamda, araştırmanın amacı pazarlama ve yapay zekâ konusunda literatürde yer alan yayınları bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek mevcut eğilimi ve alanın kavramsal yapısını belirlemektir. Scopus veri tabanında, başlığında İngilizce “pazarlama”, “yapay zekâ” ve “YZ” terimleri bulunan yayınlar taranmış ve 1985-2023 yılları arasındaki 320 yayın araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada R-bibliometrix programı ve Scopus veri tabanından elde edilen verilerin analiz sonuçları kullanılmıştır. Kavramsal yapıyı belirlemek için eş birliktelik ve tematik haritalama analizleri yapılmıştır. Kelime bulutu ve trend konular analizinin yanı sıra, en çok yayına sahip yazarları, kaynakları, kurumları, ülkeleri, disiplin alanlarını belirlemek için sıralama analizi yapılmış ve yazarların verimliliği Lotka Yasası ile değerlendirilmiştir. Pazarlama ve yapay zekâ alanının, pazarlamada yapay zekâ, pazarlamada makine öğrenimine ve derin öğrenmeye dayalı yöntemler, veri madenciliği, yapay zekâ teknolojileri konularına odaklandığı görülmüştür. Pazarlamada yapay zekâ konusunun, sadece pazarlama ve yapay zekâyla ilgili kelimeleri değil ayrıca, pazarlamada yapay zekâ uygulamalarının muhatabı olan tüketiciyi belirten tüketici, müşteri, tüketici davranışı, müşteri deneyimi; yenilikleri belirten yaratıcılık ve inovasyon; tüketicilerin mahremiyeti açısından hassas davranılmasını belirten mahremiyet ve etik kelimelerini de içerdiği görülmüştür. Tematik haritalama, başlıca temanın yapay zekâ teması olduğunu göstermiş ve alanın tematik evrimini ortaya koymuştur. Pazarlama ve yapay zekâ konularının kesişimindeki yayınları kapsayarak, pazarlama ve yapay zekâ alanının özellikle kavramsal yapısına odaklanan bu çalışma, hem alandaki temel kavramları ve trend konuları hem de başlıca temaları ve alanın tematik evrimini ortaya koyarak alanın kavramsal yapısını ve mevcut eğilimi kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anand, A., Argade, P., Barkemeyer, R., & Salignac, F. (2021). Trends and patterns in sustainable entrepreneurship research: A bibliometric review and research agenda. Journal of Business Venturing, 36, 106092. doi:10.1016/j.jbusvent.2021.106092
  2. Anayat, S., & Rasool, G. (2024). Artificial intelligence marketing (AIM): Connecting-the-dots using bibliometrics. Journal of Marketing Theory and Practice, 32(1), 114-135. doi:10.1080/10696679.2022.2103435
  3. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. doi:10.1016/j.joi.2017.08.007
  4. Cahlik, T. (2000). Comparison of the maps of science. Scientometrics, 49(3), 373-387. doi:10.1023/a:1010581421990
  5. Callon, M., Courtial, J. P., & Laville, F. (1991). Co-word analysis as a tool for describing the network of interactions between basic and technological research: The case of polymer chemistry. Scientometrics, 22(1), 155-205. doi:10.1007/BF02019280
  6. Cevher, M. F. (2023). Pazarlama alanında yapay zeka ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi. S. Sarıbaş ve T. Akkuş (Ed.), Sosyal, insan ve idari bilimlerde yenilikçi çalışmalar (s. 539-559) içinde. İzmir: Duvar Yayınları. Erişim adresi: https://www.duvaryayinlari.com/icerik/e-kitaplar/sosyal-insan-ve-idari-bilimlerde-yenilikci-calismalar-editorler-doc-dr-serap-saribas-dr-ogr-uyesi-turgay-akkus
  7. Chen, J., Li, H., Zhong, D., Xu, F., Ding, L., Tang, C., Guan, C., Lu, L., & Deng, J. (2023). A bibliometric analysis of acupuncture for neurodevelopmental disorders: A call for increased output and future research priorities. Heliyon, 9(12), e22799. doi:10.1016%2Fj.heliyon.2023.e22799
  8. Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E., & Herrera, F. (2011). An approach for detecting, quantifying, and visualizing the evolution of a research field: A practical application to the Fuzzy Sets Theory field. Journal of Informetrics, 5(1), 146-166. doi:10.1016/j.joi.2010.10.002

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dijital Pazarlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

10 Ekim 2024

Kabul Tarihi

5 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik

Kaynak Göster

APA
Açan, B. (2025). Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik), 151-188. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1565058
AMA
1.Açan B. Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;24(Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik):151-188. doi:10.46928/iticusbe.1565058
Chicago
Açan, Bora. 2025. “Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik): 151-88. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1565058.
EndNote
Açan B (01 Mart 2025) Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik 151–188.
IEEE
[1]B. Açan, “Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik, ss. 151–188, Mar. 2025, doi: 10.46928/iticusbe.1565058.
ISNAD
Açan, Bora. “Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik (01 Mart 2025): 151-188. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1565058.
JAMA
1.Açan B. Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;24:151–188.
MLA
Açan, Bora. “Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik, Mart 2025, ss. 151-88, doi:10.46928/iticusbe.1565058.
Vancouver
1.Bora Açan. Pazarlama ve yapay zekâ konusundaki yayınların kavramsal yapısının incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Mart 2025;24(Özel Sayı - İnovasyon ve Girişimcilik):151-88. doi:10.46928/iticusbe.1565058