Araştırma Makalesi

Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi

Cilt: 24 Sayı: 53 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi

Öz

Uygun şekilde bertaraf edilmeyen tıbbi atıklar, insan sağlığının olumsuz yönde etkilenmesine, çevre sağlığının bozulmasına ve bulaşıcı hastalıkların artışına neden olmaktadır. Araştırma, İstanbul ilinde faaliyet gösteren 100 yatak üzeri 19 hastanede karar verici konumundaki uzmanlardan elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Sürdürülebilir tıbbi atık bertaraf yöntemlerinin seçiminde kullanılmak üzere Hastane Yöneticisi, Tıbbi Atık Yöneticisi, Otelcilik ve Destek Hizmetleri Müdürü ve Teknik Hizmetler Müdürü konumundaki uzmanlar tarafından 6 ana kriter ve 31 alt kriter değerlendirmiş olup; kriter önem derecelerinin belirlenmesi IMF-SWARA yöntemi ile yapılmıştır. 100 yatak üzeri 19 hastane için uzman görüşleri kapsamında elde edilen verilerin analizi sonucunda, en önemli ana kriter çevresel kriter ve emisyon kriteri iken; en az önemli kriter sosyal kriter olarak belirlenmiştir Kriterlerin global ağırlıklarının hesaplanması aşamasında 31 alt kriter içinde en önemli 5 kriter sırasıyla; çalışan riskleri, insan toksisitesi, koku, karasal ekotoksisite, gürültü olarak tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları sürdürülebilir tıbbi atık bertaraf yöntemleri ile ilgili çıkarımlar sunmaktadır. Ayrıca, görüşleri alınan uzman sayısının benzer nitelikteki makalelere kıyasla yüksek olması ile literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adar, T., & Delice, E. K. (2019). New integrated approaches based on MC-HFLTS for healthcare waste treatment technology selection. Journal of Enterprise Information Management, 32(4), 688–711. https://doi.org/10.1108/JEIM-01-2019-0007
  2. Adu, T. F., Mensah, L. D., Rockson, M. A. D., & Kemausuor, F. (2025). Decision support systems for waste-to-energy technologies: A systematic literature review of methods and future directions for sustainable implementation in Ghana. Heliyon, 11(3),1-21. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2025.e42353
  3. Akpınar, M. E. (2022). Machine selection application in a hard chrome plating industry using fuzzy SWARA and fuzzy ARAS methods. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 29(1), 107–119. https://doi.org/10.18657/yonveek.848811
  4. Alamu, S. O., Wemida, A., Tsegaye, T., & Oguntimein, G. (2021). Sustainability assessment of municipal solid waste in Baltimore USA. Sustainability, 13(4), 1915. https://doi.org/10.3390/su13041915
  5. Ansari, Z. N., Kant, R., & Shankar, R. (2020). Evaluation and ranking of solutions to mitigate sustainable remanufacturing supply chain risks: A hybrid fuzzy SWARA-fuzzy COPRAS framework approach. International Journal of Sustainable Engineering, 13(6), 473–494. https://doi.org/10.1080/19397038.2020.1758973
  6. Amos, O. O., Abiodun, O. A., Olalekan, O. E., Opeodu, O. T., & Ademola, A. (2024). Evaluating urban service delivery in Lagos State Nigeria: A bid to enhance sustainable waste management. Discovery, 60, e7d1405. https://doi.org/10.54905/disssi.v60i334.e7d1405
  7. Arıkan, E., Şimşit-Kalender, Z. T., & Vayvay, Ö. (2017). Solid waste disposal methodology selection using multi-criteria decision making methods and an application in Turkey. Journal of Cleaner Production, 142, 403–412. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.07.142
  8. Askarian, M., Heidarpoor, P., & Assadian, O. (2010). A total quality management approach to healthcare waste management in Namazi Hospital, Iran. Waste Management, 30(11), 2321–2326. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2010.06.020

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2025

Kabul Tarihi

13 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: 53

Kaynak Göster

APA
Dörtkardeş, E., & Görener, A. (2025). Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(53), 421-447. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1665685
AMA
1.Dörtkardeş E, Görener A. Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;24(53):421-447. doi:10.46928/iticusbe.1665685
Chicago
Dörtkardeş, Elit, ve Ali Görener. 2025. “Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (53): 421-47. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1665685.
EndNote
Dörtkardeş E, Görener A (01 Eylül 2025) Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 53 421–447.
IEEE
[1]E. Dörtkardeş ve A. Görener, “Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 53, ss. 421–447, Eyl. 2025, doi: 10.46928/iticusbe.1665685.
ISNAD
Dörtkardeş, Elit - Görener, Ali. “Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/53 (01 Eylül 2025): 421-447. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1665685.
JAMA
1.Dörtkardeş E, Görener A. Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;24:421–447.
MLA
Dörtkardeş, Elit, ve Ali Görener. “Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 53, Eylül 2025, ss. 421-47, doi:10.46928/iticusbe.1665685.
Vancouver
1.Elit Dörtkardeş, Ali Görener. Sağlık Kuruluşlarında Sürdürülebilir Atık Yönetimine İlişkin Değerlendirme Kriterlerinin Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2025;24(53):421-47. doi:10.46928/iticusbe.1665685