The Pull of Thermal Springs: Retired Immigrants and the Transformation of Social Life

Yıl 2025, Cilt: 24 Sayı: 54, 935 - 976, 29.12.2025

Yonca Altındal , Nur Neşe Şahin

https://doi.org/10.46928/iticusbe.1730834

Öz

With an aging population, retirement migration has increasingly become a focal area of study. This research investigates the motivations behind retirement migration and aims to construct a profile of retirees through face-to-face interviews. The sample includes retirees who have migrated to the district of Armutlu, an area known for its thermal resources, secondary housing, and high retiree population density. Between November 7 and 29, 2024, preliminary interviews were conducted with 25 individuals, scheduled according to the days and times deemed suitable by the interviewers. From among those who agreed to participate as interviewees, and considering the point at which data began to repeat, the sample was ultimately limited to a total of 12 participants. The interviews focused on the demographic characteristics, migration motivations, and living experiences of these retirees. The responses were thematically analyzed and categorized into primary and secondary themes. Two main themes emerged: the first, migration motivations include factors such as proximity to major cities, retirement, natural disasters, the pandemic, conservative community structure, thermal resources, economic reasons, and kinship ties. The second, living experiences, encompasses sub-themes such as neighborhood relations, transportation, infrastructure, and expectations for social policies. All interviews have been analyzed; a general profile has been created regarding the main motivations for retirement migration, the life experiences of retired migrants, and their expectations. Based on the findings and conclusions, suggestions have been made on key issues such as the development of social policies specifically targeting the third age group, addressing infrastructure deficiencies such as health services and transportation, and other related matters.

Anahtar Kelimeler

immigration sociology , retiree migration , thermal tourism , tourism sociology

Termalin Çekim Gücü: Emekli Göçmenler ve Sosyal Yaşamın Dönüşümü

Öz

Yaşlanan nüfus ile birlikte emekli göçleri günden güne daha fazla üzerinde durulan bir alan haline gelmektedir. Hazırlanan çalışmada emekli göçünün göç motivasyonlarını belirlemek ve bir profil çıkartmak üzere yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Örneklem olarak termal kaynakların, ikincil konutların ve emekli yoğunluğunun bulunduğu Armutlu ilçesine göç etmiş emekliler araştırmaya dahil edilmiştir. 7-29 Kasım 2024 tarihleri arasında görüşmeciler tarafından uygun görülen gün ve saatler dikkate alınarak 25 kişi ile ön görüşme sağlanmış, bu kişiler arasından görüşmeci olmayı kabul eden kişiler içerisinde verilerin tekrar etmeye başladığı yer dikkate alınarak toplamda 12 kişi ile örneklem sınırlandırılmıştır. Yapılan görüşmelerde göç eden emeklilerin demografik özellikleri, göç etme motivasyonları ve ilçedeki yaşam deneyimlerine dair sorular sorulmuştur. Görüşmeler sonucunda elde edilen cevaplar tematik analizle sınıflandırılarak üst ve alt temalara ayrılmıştır. İki ana tema belirlenmiştir. Bu kapsamda ilk üst tema olan göç motivasyonları büyük şehirlere yakınlık, emeklilik, afetler, pandemi, muhafazakâr yapı, termal kaynaklar, ekonomik nedenler ve akrabalık bağları gibi unsurlar ile açıklanmıştır. Yaşam deneyimleri üst teması ise; komşuluk ilişkileri, ulaşım, altyapı olanakları ve sosyal politikalar bağlamında beklentiler alt temalarıyla işlenmiştir. Tüm görüşmeler analiz edilmiş; emekli göçünün temel motivasyonları, emekli göçmenlerin yaşam deneyimleri ve beklentilerine dair genel bir profil çıkartılmış, bulgular ve sonuçlardan yola çıkarak özellikle üçüncü yaş grubuna yönelik sosyal politikaların geliştirilmesi, sağlık, ulaşım gibi altyapı eksiklerinin giderilmesi gibi temel konulara dair tespit ve önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

göç sosyolojisi , emekli göçü , termal turizm , turizm sosyolojisi

Etik Beyan

İlgi yazı gereği; Bölümünüz Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yonca ALTINDAL'ın, Dr. Öğr. Üyesi Nur Neşe ŞAHİN ile birlikte hazırladığı "Termalin Çekim Gücü: Emekli Göçmenler ve Sosyal Yaşamın Dönüşümü" başlıklı çalışması için Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu 25.10.2024 tarihli ve 2024/10-23 sayılı toplantısında alınan etik kurul kararı ekte gönderilmiştir.

Kaynakça

• Abadan-Unat, N. (2006). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten ulus ötesi yurttaşlığa (2. baskı). Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Açıksözlü, Ö., Şahin, N. N., & Varol, İ. (2022). Kültürel mirasın yeniden inşası: Armutlu üzerine yeni bir turistik perspektif önerisi. M. Eliaçık (Ed.), 7th International History and Culture Conference Proceedings (ss. 86–97) içinde. İZDAS. https://www.izdas.org/history.
• Adıgüzel, Y. (2016). Göç sosyolojisi. Nobel akademik yayıncılık.
• Ağaoğlu, A. R. (2009). Türkiye’nin turizm potansiyeli bağlamında inanç turizminin yeri [Yayımlanmamış Uzmanlık tezi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı].
• Altındal, Y. (2020). Kentsel adaletin temsil edil(e)memesi ekseninde ekümenopolis (ucu olmayan şehir) filminin sosyolojik okuması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi-International Journal of Society Researches, 15(23), 2200-2230. https://doi.org/10.26466/opus.688339.
• Altundal, M. Ö., & Somuncu, M. (2017). Küresel bir eğilim olarak refah göçü: Dağlık alanlarda yeni mekân organizasyonunu anlamak. A. Ertek, İ. Çiçek, N. Türkoğlu, E. Yılmaz, & M. Süzer (Ed.), II. International Congress on the 75th Anniversary of the Turkish Geographical Society Proceedings Book içinde. Türk Coğrafya Kurumu. https://www.tck.org.tr.
• Arı, Y., & Hurley, P. (2010). Doğal zenginlikler ve politik ekolojik dönüşümler: Edremit Körfezi örneği. VI. Ulusal Coğrafya Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 23–43) içinde. TÜCAUM – Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi. https://tucaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/280/2015/08/semp6_0.pdf.
• Asan, S. (2016). Yalova Termal’de dinî hayat: Üvezpınar örneği (Tez No. 435431) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
• Aymankuy, Y. & Sarıoğlan, M. (2006). Türk İç Turizmi İçin Önemli Bir Etken Olarak II. Konutlar ve Altınoluk Yöresinde Bir Araştırma. II. Ulusal Eğirdir Turizm Sempozyumu, Eğirdir/Isparta.
• Bakırcı, S. (2007). Yabancıların ikinci konut talebinin fiziksel çevreye etkileri (Tez No. 492438) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi.
• Balkır, C., & Kırkulak, U. B. (2014). Antalya’da yaşayan yerleşik yabancı emekli göçmenlerin yerel ekonomiye etkisi. M. Tuna (Ed.), Türkiye’de yeni uluslararası göçler (ss. 1–25) içinde. Sentez Yayıncılık.
• Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos.
• Barke, M. & France, L.A. (1988). Second homes in the Balearic Islands. Geography, 73(2), 143-145.
• Bartram, D., Poros, M. V. & Monforte, P. (2017). Göç sürecinde temel kavramlar. Hece yayınları.
• Berber, Ş. (2003). Sosyal değişim katalizörü olarak turizm ve etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 205-221.
• Brenner, N., & Schmid, C. (2015). Towards a new epistemology of the urban? City, 19(2–3), 151–182. https://doi.org/10.1080/13604813.2015.1014712.
• Brereton, F., Bullock, C., Clinch, J.P. & Scott, M. (2011). Rural change and ındividual well-being:the case of ıreland and rural quality of life. European Urban and Regional Studies, 18(2), 203–227. https://doi.org/10.1177/09697764113993.
• Casado-Diaz, M. A., Kaiser, C., & Warnes, A. M. (2004). Northern European retired residents in nine southern European areas. Ageing & Society, 24, 353–381. https://doi.org/10.1017/S0144686X04001898.
• Çağlayan, S. (2006). Göç kuramları, göç ve göçmen ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İlke), 17, 68-91.
• Çelik, F. (2006). İç göçlerin itici ve çekici güçler yaklaşımı ile analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27, 151.
• Çiftçi, G. (2018). Termal turizm girişimciliği üzerine bir araştırma: Balıkesir örneği. [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi.
• Deniz, A., & Özgür, E. M. (2010). Rusya’dan Türkiye’ye ulusaşırı göç: Antalya’daki Rus göçmenler. Ege Coğrafya Dergisi, 19(1), 13–30. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ecd.
• Dustmann, C., & Glitz, A. (2005). Immigration, jobs and wages: Theory, evidence and opinion. Centre for Research and Analysis of Migration (CReAM), CEPR. https://www.cepr.org.
• Faist, T. (2000). The volume and dynamics of international migration and transnational social spaces. Oxford University Press.
• Gallent, N. (2020). COVID-19 and the flight to second homes. Town and Country Planning, 89, 141–144.
• Geray, H. (2004). Toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş. Siyasal kitabevi.
• Goss, J.& Lindquist, B. (1995). Conceptualizing international labour migration: a structuration perspective. International Migration Review, 29(2), 317-351.
• Gurieva, L. K., & Dzhioev, A. V. (2015). Economic theories of labor migration. Mediterranean Journal of Social Sciences, 6(6S7), 101–108. https://doi.org/10.5901/mjss.2015.v6n6s7p101.
• Gustafson, P. (2001). Retirement migration and transnational lifestyles. Ageing & Society, 21, 371-394. https://doi.org/10.1017/s0144686x01008327.
• Hacıoğlu, N., & Şahin, B. (2011). Üçüncü yaş turizmi. N. Hacıoğlu & C. Avcıkurt (Ed.), Turistik ürün çeşitlendirmesi (2. baskı, ss. 17–39) içinde. Nobel.
• Halseth, G. 1993. Communities with communities: changing residential areas at Culthus Lake, British Columbia. Journal of Rural Studies, 9(2), 175–87. https://doi.org/10.1016/0743-0167(93)90030-N.
• Hoggart, K., & Buller, H. (1995). Retired British home owners in rural France. Ageing & Society, 15(3), 325–353. https://doi.org/10.1017/S0144686X00002580.
• İslamoğlu, E., Yıldırımalp, S. & Abdurrahman, B. (2014). Türkiye’de tersine göç ve göçü teşvik eden uygulamalar: İstanbul ili örneği. Sakarya İktisat Dergisi, 3(1), 68-93.
• Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi (12. baskı). Nobel yayıncılık.
• Kırkulak, B., & Balkır, C. (2009). Turkey, the new destination for international retirement migration. H.
• Fassmann (Ed.), Migration and mobility in Europe: Trends, patterns and control içinde. Edward Elgar Publishing.
• King, R., Warnes, A. M., & Williams, A. M. (1998). International retirement migration in Europe. Population, Space and Place, 4(2), 91–111. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1220(199806)4:2.
• King, R., Warnes, A. M., & Williams, A. M. (2000). Sunset lives: British retirement migration in southern Europe. Berg.
• Koç, İ. Saraç, M. (2018). Türkiye’de yaşlı göçünün büyüklüğünün ve yönünün değişimi. Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 2(2), 19-37.
• Kurmuş, F. (2018). Büyük kentlerden sahil kasabalarına yaşam tarzı göçü: Bodrum örneği üzerine niteliksel bir çalışma (Tez No.533099) [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
• Kuş, E (2003). Nicel-nitel araştırma teknikleri: sosyal bilimlerde araştırma teknikleri: Nicel mi; nitel mi? Anı yayıncılık.
• Lefebvre, H., Bononno, R., & Smith, N. (2003). The urban revolution. University of Minnesota Press.
• Marjavaara, I. (2008). Second home tourism: The road to displacement in Sweden [Doktora tezi, Umeå University]. https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:141659/FULLTEXT01.pdf.
• Massey, D S., Arango, J., Hugo, G., Kouaouci, A., Pellegrino, A., & Taylor, J. E. (1998). Worlds in motion: Understanding international migration at the end of the millennium. Clarendon press.
• Nelson, L. & Nelson, P. B. (2010). The global rural: Gentrification and linked migration in the rural USA. Progress in Human Geography, 35(4) 441–459. https://doi.org/10.1177/0309132510380.
• Nikolaeva, U. G., & Rusanov, A. V. (2020). Self-isolation at the dacha: Can’t? Can? Have to? Population and Economics, 4(2), 182–198. https://doi.org/10.3897/popecon.4.e54577.
• O’Reilly, K. (2003). When is a tourist? The articulation of tourism and migration in Spain’s Costa del Sol. Tourist Studies, 3(3), 301–317. https://doi.org/10.1177/146879760304966.
• Oberai, A. S. (1990). Migration, urbanisation and development. International Labour Organization. https://www.ilo.org.
• Ono, M. (2008). Long-stay tourism and international retirement migration: Japanese retirees in Malaysia. K. Yamashita et al. (Ed.), Transnational migration in East Asia (Senri Ethnological Reports, No. 77, ss. 151–162) içinde. National Museum of Ethnology (Minpaku). https://www.minpaku.ac.jp.
• Özerim, M. G. (2008). Avrupa’da uluslararası emekli göçü ve yeni bir varış ülkesi olarak Türkiye (Tez No. 220244) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi.
• Padilla-Diaz, M. (2015). Phenomenology in educational qualitative research: Philosophy as science or philosophical science. International Journal of Educational Excellence, 1(2), 101-110.
• Pitkänen, K., Hannonen, O., Toso, S., Gallent, N., Hamiduddin, I., Halseth, G., Hall, C., Müller, D., Treivish, A., & Nefedova, T. (2020). Second homes during corona: Safe or unsafe haven and for whom? Reflections from researchers around the world. Matkailututkimus, 16, 20–39. https://doi.org/10.33351/mt.97559.
• Pitkänen, P. (2012). Migration and transformation: Multi-level analysis of migrant transnationalism (Introduction). P. Pitkänen, A. İçduygu, & D. Sert (Ed.), Migration and transformation (ss. 1–11) içinde. Springer.
• Platt, K. W. (2011). Gringotenango: The U.S. retirement migration to Antigua, Guatemala [Doktora tezi, University at Albany, State University of New York]. ProQuest Dissertations & Theses Global. https://doi.org/10.54014/AQ2E-5M1A.
• Shelley, M.C. & Koven, S.G. (1993). Interstate migration: A test of competing interpretations. Policy Studies Journal, 21(2), 243–61. https://doi.org/10.1111/j.1541-0072.1993.tb01819.x.
• Steincke, E., Cede, I. P., & Fliesser, U. P. (2009). Development patterns of rural depopulation areas. Mitteilungen der Österreichischen Geographischen Gesellschaft, 151, 195–214. https://doi.org/10.1553/moegg151s195.
• Sunil, T. S., Rojas, V., & Bradley, D. E. (2007). United States’ international retirement migration: The reasons for retiring to the environs of Lake Chapala, Mexico. Ageing & Society, 27, 489–510.https://doi.org/10.1017/S0144686X07005934.
• Südaş, İ. (2009). Uluslararası emekli göçünün Türkiye’nin kıyı kentleri üzerindeki etkileri. A. Özçağlar (Ed.), TÜCAUM V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 135–146) içinde. Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi. https://tucaum.ankara.edu.tr/tucaum-v-cografya-sempozyumu/.
• Südaş, İ. & Mutluer, M. (2008). Ekonomik etkileri açısından Türkiye’nin turizm merkezlerine yönelik Avrupalı göçleri. Ege Coğrafya Dergisi, 17(1-2), 51-59.
• Südaş, İ. & Mutluer, M. (2010). Daha iyi bir hayata doğru: Yaşam biçimi göçü. Ege Coğrafya Dergisi, 19(1), 31-47.
• Şantaş, G. (2019). Türkiye'de iç göçün dağılımı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(45), 893-918.
• Tao, L. (2007). A study of the Tibetan rural urbanisation model. China Report, 43(1), 31–42. https://doi.org/10.1177/000944550704300103.
• Tunç, S. & Yüksekbilgili, Z. (2017). Termal devre mülk satın alma kararını etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme araştırması. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(4), 260-276.
• Unutulmaz, K. O. (2007). International retirement migration in Turkey: Dynamics, implications and prospects (Tez No. 408833) [Doktora tezi, Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi.
• Tunç, S. (2020). Helal turizm perspektifinden termal devremülk projelerinin değerlendirilmesi ve yeni bir kiralama modeli önerisi (Tez No. 729065) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi.
• Tunçer, M. (2017). Kentsel yaşlanma ve kent hakkı: Kadıköy’deki yaşlıların deneyimleri (Tez No. 496014) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi.
• Uzun, A. & Özkan, O. (2019). Emekli göçü literatürünün değerlendirilmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 24(42), 141-152.
• Ündücü, C., Erdoğan, M. & Işık, Ö. (2009). Avrupa’da uluslararası emeklilik göçü ve bütünleşme kapsamında yönetime katılım üzerine inceleme: Costa del sol, Tuscany, Algarve ve Malta örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(1), 159-188.
• Vertovec, S. (2002). Transnational networks and skilled labor immigration (Ladenburger Diskurs “Migration” çalışma raporu). Gottlieb Daimler- und Karl Benz Stiftung. https://www.daimler-benz-stiftung.de.
• Warnes, A. M., & Williams, A. M. (2006). Older migrants in Europe: A new focus for migration studies. Journal of Ethnic and Migration Studies, 32(8), 1257–1281. https://doi.org/10.1080/13691830600927617.
• Wertz, F. J. (2005). Phenomenological research methods for counseling psychology. Journal of Counseling Psychology, 52(2), 167. https://doi.org/10.1037/0022-0167.52.2.167
• Williams, A.M. & Hall, C. M. (2000). Tourism and migration: new relationships between production and consumption. Tourism Geographies, 2(1), 5-27. https://doi.org/10.1080/146166800363420.
• Wolfe, R.J. (1970). Discussion of vacation homes, environmental preferences and spatial behaviour. Journal of Leisure Research, 2(1), 85–7.
• Yalçın, C. (2004). Göç sosyolojisi. Anı yayınevi.
• Yıldırım, A. Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (2. baskı). Seçkin yayıncılık. Yıldırım, S. (1997). Üçüncü yaş turizmi ve bunun Türkiye açısından değerlendirilmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, (1–2), 77–81.
• Zoğal, V., Domènech, A., Emekli, G. (2022). Stay at (which) home: Second homes during and after the COVID-19 pandemic. Journal of Tourism Futures, 8(1), 125-133. https://doi.org/10.1108/JTF-06-2020-0090