Türkiye’de Yerel Yönetimler ve Demokratik Katılım: Belediyelerin Twitter Paylaşımları Üzerinden Bir Analiz

Öz

Sosyal medya, kullanıcılarına sunduğu anında iletişim ve karşılıklı etkileşim sayesinde günümüzde hayatın birçok alanında etkilidir. Demokrasinin önemli bir öğesi olan vatandaş katılımı da sosyal medyanın etki ettiği alanlardan birisidir. Yerel yönetimler ise demokrasiye ve vatandaşların katılımına daha mikro ölçekli bir alan sunan kurumlardır. Bu çalışmada, Cumhur İttifakı ve Millet İttifakı ilçe belediyelerinin Twitter hesapları analiz edilerek belediyelerin Twitter kullanım biçimleri, bu biçimlerin vatandaş katılımına etkisi ve vatandaşların hangi tür katılımlarının belediyelerce karşılık bulduğu incelenmiştir. Bu amaçla, Türkiye’nin 6 şehrindeki 38 ilçe belediyesinin 1 Eylül 2021 – 28 Şubat 2022 tarihleri arasında Twitter hesaplarında paylaştıkları tweetler kategorize edilmiş, belediyelerin belirlenen kategorilerde ne kadar paylaşım yaptığı ve bu paylaşımlarda vatandaşların belediyelerle girdiği etkileşim mentionlar yoluyla incelenmiştir. Analizler, Millet İttifakı belediyelerinin vatandaş katılımını daha çok teşvik eden bir Twitter kullanımına sahip olduğunu, ancak genel olarak her iki ittifakın belediyelerinin Twitter kullanımlarının katılımcı yönlerinin gelişmesi gerektiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Cumhur İttifakı
• Demokratik katılım
• Millet İttifakı
• Twitter
• Yerel yönetimler

Local Governments and Democratic Participation in Turkey: An Analysis Based on Municipalities' Twitter Posts

Öz

Social media is a powerful force in many areas. Citizen participation, an important element of democracy, is one of the areas where social media has an impact. Local governments provide a more micro-level space for democracy and citizen participation. In this study, the Twitter accounts of district municipalities belonging to the People's Alliance and the Nation Alliance were analyzed to explore the municipalities' Twitter usage patterns, the impact of these patterns on citizen participation, and the types of citizen participation that received a response from the municipalities. This was achieved by categorizing tweets shared by 38 district municipalities across six cities in Turkey between 1 September 2021 and 28 February 2022. The number of tweets by municipalities in the identified categories was examined, as well as the interactions between citizens and municipalities in these tweets via mentions. The analyses showed that the People’s Alliance municipalities use Twitter in a way that is more conducive to citizen participation, but overall, both Alliance municipalities need to improve the participatory aspects of their Twitter use.

Anahtar Kelimeler

• Democratic participation
• Local governments
• Twitter
• Nation Alliance
• People's Alliance

Kaynakça

1. Acar, E. (2019). Katılımcı demokrasilerde baskı gruplarının işlev ve yöntemleri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 61, 235-249. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/article/577358
2. Altaş, M., Toruntay, M. A. & Karaaslan, Y. S. (2022). Cumhurbaşkanı Erdoğan: Bu ülkenin en büyük açığı, demokrasiyi içselleştirmiş yerli ve milli muhalefet açığıdır. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/politika/cumhurbaskani-erdogan-bu-ulkenin-en-buyuk acigi-demokrasiyi-icsellestirmis-yerli-ve-milli-muhalefet-acigidir/2661489
3. Altınkök, S. (2016). Müzakereci demokrasi ve uygulama yöntemi olarak “vatandaş jürileri” yaklaşımı. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 6, 1-39. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mdergi/article/175834
4. Anspach, N., Jennings, J. & Arceneaux K. (2019). A little bit of knowledge: Facebook’s news feed and self-perceptions of knowledge, Research & Politics, 6(1), 1-9. https://doi.org/10.1177/2053168018816189
5. Arendt, H. (1994). İnsanlık Durumu (B. H. Şener, Çev.), İletişim Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1958).
6. Aşan, H. (2025). Belediye başkanlarının sosyal medya kullanımına yönelik bir analiz: İzmir ilçe belediyeleri örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 140-168. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1513661
7. Aydoğan Ünal, B. (2019). Türkiye’nin yeni sisteminde seçim öncesi ittifaklar. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 321-328. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumus/article/442876
8. Babacan, M., Haşlak İ. & Hira, İ. (2011). Sosyal medya ve Arap Baharı. Akademik İncelemeler Dergisi, 6(2), 63-92. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akademikincelemeler/article/19014

9. Barber, B. (1995). Güçlü Demokrasi: Yeni Bir Çağ İçin Katılımcı Siyaset. (M. Beşikçi, Çev.), Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1984).
10. Bingöl, M. & Yanık, H. (2020). Participating democracy practices in local governments: An evaluation on Facebook and Twitter practices of municipalities. International Turkish Culture and Art Symposium, 197-217.
11. Biricikoğlu, H. (2011). Yerel yönetimlerde hesap verebilirlik (Tez No. 279190). [Doktora tezi, Sakarya Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=veR1mHu9yoWjwcVUjCEoPEJ1dvAM45PLhX2aFeP6Oi394AqPpdMnm1AN-F-0aLnF
12. Bonsón, E., Royo, S. & Ratkai, M. (2015). Citizens' engagement on local governments' Facebook sites. An empirical analysis: The impact of different media and content types in Western Europe. Government Information Quarterly, 32(1), 52-62. https://doi.org/10.1016/j.giq.2019.03.001
13. Bozkurt, A. (2013). Açık ve uzaktan öğretim: Web 2.0 ve sosyal ağların etkileri. XV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 23-35 Ocak 2013, Antalya, 689-694.
14. Büyükşener, E. (2009). Türkiye’de sosyal ağların yeri ve sosyal medyaya bakış. XIV. Türkiye’de İnternet Konferansı Bildirileri, 12-13 Aralık 2009, İstanbul, 19-23.
15. Chikerema, A. F. (2013). Citizen participation and local democracy in Zimbabwean local government system. IOSR Journal Of Humanities And Social Science, 13(2), 87-90. https://doi.org/10.9790/0837-1328790
16. Dahl, R. (2020). Demokrasi üzerine (B. Kadıoğlu, Çev.), (6. Baskı), Phoenix Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1998).
17. Demir, G. (2011). Habermas ve Foucaoult: Müzakereci demokrasi ve yönetimsellik. Akdeniz İİBF Dergisi, 11(22), 48-71. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/auiibfd/article/359223
18. Dijck, J. V. & Poell, T. (2015). Social media and the transformation of public space. Social Media+ Society, 1(2), 1-5. https://doi.org/10.1177/2056305115622482
19. Doğan, A. & Alptekin G. (2018). Bir siyasal iletişim aracı olarak sosyal medya: “TBMM üyelerinin Twitter kullanım pratikleri üzerine inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 737-756. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/article/474181
20. Elvira, N., Popescu, G., Nicolaescu, E. & Constantin, V. D. (2014). The effectiveness social media implementation at local government levels. Transylvanian Review of Administrative Sciences, 10(SI), 152-166. https://www.researchgate.net/publication/279036342_The_Effectiveness_of_Social_Media_Implementation_at_Local_Government_Levels
21. Erdoğan, M. (2012). Müzakereci demokrasi ve sınırları. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(22), 25-43. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/134129
22. Eren, V. & Aydın, A. (2014). Sosyal medyanın kamuoyu oluşturmadaki rolü ve muhtemel riskler. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 197-205. https://doi.org/10.18493/kmusekad.72819
23. Faber, B., Budding, T. & Gradus, R. (2020). Assessing social media use in Dutch municipalities: Political, institutional, and socio-economic determinants. Government Information Quarterly, 37(3), 1-9. https://doi.org/10.1016/j.giq.2020.101484
24. Fredericks, J. & Foth, M. (2013). Augmenting public participation: Enhancing planning outcomes through the use of social media and web 2.0. Australian Planner, 50(3), 244-256. https://doi.org/10.1080/07293682.2012.748083
25. Fuchs, C. (2014). Social media and the public sphere. In Culture And Economy In The Age Of Social Media, 12(1), https://doi.org/57-101. 10.31269/triplec.v12i1.552
26. Gayo-Avello, D. (2015). Social media, democracy, and democratization. Ieee Multimedia, 22(2), 10-16. https://doi.org/10.1109/MMUL.2015.47
27. Gil de Zúñiga, H., Molyneux, L. & Zheng, P. (2014). Social media, political expression, and political participation: Panel analysis of lagged and concurrent relationships. Journal Of Communication, 64(4), 612-634. https://doi.org/10.1111/jcom.12103
28. Gündoğmuş, B. (2021). M. Duverger’in parti ittifakları teorisi ışığında Türkiye’de Cumhur ve Millet ittifakına yönelik bir değerlendirme. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 28-41. https://dergipark.org.tr/tr/pub/diclesosbed/article/888956
29. Habermas, J. (2004). Kamusal alan (M. Özbek, Çev.) M. Özbek (Ed.), Kamusal Alan (s. 95-102) içinde. Hil Yayınları.
30. Habertürk. (2019). Son dakika... İstanbul seçimleri yenileniyor. Habertürk. https://www.haberturk.com/son-dakika-ysk-ak-parti-temsilcisi-recep-ozel-istanbul-secimleri-yenileniyor-2453764
31. Jennings, F., Suzuki, V. P. & Hubbard, A. (2021). Social media and democracy: Fostering political deliberation and participation. Western Journal of Communication, 85(2), 147-167. https://doi.org/10.1080/10570314.2020.1728369
32. Karaman, S., Yıldırım, S. & Kaban, A. (2008). Öğrenme 2.0 yaygınlaşıyor: Web 2.0 uygulamalarının eğitimde kullanımına ilişkin araştırmalar ve sonuçları. XIII. Türkiye’de İnternet Konferansı, 22-23 Aralık 2008, Ankara, 35-40.
33. Kaya, T. & Över, A. S. (2019). Bakanlık ve belediye web sitelerinin içerik analiz yöntemiyle e-katılım bağlamında incelenmesi - KKTC örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(4), 1201-1226. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/article/571984
34. Kim, Y., Chen, H. & Zuniga, H. G. (2013). Stumbling upon news on the internet: Effects of Incidental news exposure and relative entertainment use on political engagement. Computers in Human Behavior, 29(6), 2607-2614. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.06.005
35. Küçükşen, M. & Firidin, E. (2021). Büyükşehir belediyeleri ve sosyal medya kullanım etkinliği: Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin Twitter kullanımına ilişkin bir analiz. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(3), 491-514. https://doi.org/10.46849/guiibd.995803
36. Lorenz-Spreen, P., Oswald, L., Lewandowsky, S. & Hertwig, R. (2022). A systematic review of worldwide causal and correlational evidence on digital media and democracy. Nature Human Behaviour, 7, 74-101. https://doi.org/10.1038/s41562-022-01460-1
37. Magro, M. (2012). A review of social media use in e-government. Administrative Sciences, 2(2), 148-161. https://doi.org/10.3390/admsci2020148
38. Maraş, G. (2015). Kamu yönetimlerinde e-devlet ve e-demokrasi ilişkisi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 37, 121-144. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesiibd/article/77944
39. Mergel, I. (2013). A framework for interpreting social media interactions in the public sector. Government Information Quarterly, 30(4), 327-334. https://doi.org/10.1016/j.giq.2013.05.015
40. Mill, J. S. (2005). Temsili Hükümet Üzerine Düşünceler (Ertan, Çev.), Belge Yayınları.
41. Miş, N. (2018). Yeni siyasal sistemin ilk seçimleri ve sonuçlarının karşılaştırmalı analizi. Muhafazakar Düşünce Dergisi, 15(54), 323-355. https://dergipark.org.tr/tr/pub/muhafazakar/article/599414
42. Morales, N. J. M., Mieles, V. D. P., Ibáñez, D. B. & Lagos, C. P. (2020). Digital citizenship and participation through Twitter: The case of provincial capital municipalities in Ecuador (2009–2019). Information Technology and Systems: Proceedings of ICITS 2020, 1137, 681-692. https://doi.org/10.1007/978-3-030-40690-5_65
43. Nacak, O. (2014). Temsili demokrasinin sorun alanları ve çözüm noktasında yeni bir model: Katılımcı demokrasi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 194-214. https://dergipark.org.tr/tr/pub/musbed/article/250480
44. Newman, N. (2022). Digital news report 2022: Turkey. Reuters Institute for the Study of Journalism. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2022/turkey
45. Onat, F. & Okmeydan, C. K. (2015). Politik halkla ilişkilerde sosyal medya kullanımı: 30 Mart 2014 yerel seçimleri ve 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı seçimleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 23, 79-94. https://doi.org/10.31123/akil.436870
46. Özdemir, S., Başel, H. & Şenocak, H. (2010). Sivil toplum kuruluşları (STK)'nın artan önemi ve Üsküdar'da faaliyet gösteren bazı STK'lar üzerine bir araştırma. Journal of Social Policy Conferences, (56), 151-234. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusskd/article/9847
47. Özgenç, Ö. (2022). Kılıçdaroğlu Balıkesir’de Erdoğan’a seslendi: Sen kim, Bay Kemal olmak kim – Değişimi yapacağız, cumhuriyeti demokrasi ile taçlandıracağız. Medyascope.tv. https://medyascope.tv/2022/07/24/kilicdaroglu-balikesirde erdogana-seslendi-sen-kim-bay-kemal-olmak-kim-degisimi-yapacagiz-cumhuriyeti demokrasi-ile-taclandiracagiz/
48. Panagiotopoulos, P., Bigdeli, A. Z. & Sams, S. (2014). Citizen–government collaboration on social media: The case of Twitter in the 2011 riots in England. Government Information Quarterly, 31(3), 349-357. https://doi.org/10.1016/j.giq.2013.10.014
49. Parlak, E. (2023). Yerel yönetimlere demokratik katılım: Twitter incelemesi (Tez No. 805561). [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=j_Fjwp4JS4mk97Puqti8rloZX_mZnnF9zqmAipb6u924i4SgufQGg6AWy0ANOtFP
50. Polat, F. & Özdeşim Subay, Ö. (2016). 2014 yerel seçimlerinde sosyal medya kullanımı 16 Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimi örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 2 (43), 149-174. https://doi.org/10.9761/JASSS3295
51. Pustu, Y. (2016). Yerel demokrasinin kökeni. Sayıştay Dergisi, 100, 89-107. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sayistay/article/919197
52. Rousseau, J. J. (2013), Toplum Sözleşmesi (V. Günyol, Çev.), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1762).
53. Sabuncuoğlu İnanç, A., Bozdemir, Y. & Doğan, E. (2020). Bir siyasal iletişim aracı olarak sosyal medyada 2019 yerel seçimlerindeki muhtar adaylarının Instagram kullanımları. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 141-162. https://dergipark.org.tr/tr/pub/anadoluakademi/article/692506
54. Schmitter, P. C. & Karl, T. L. (1991). What democracy is... and is not. Journal of Democracy. 2(3), 75-88. https://doi.org/10.1353/jod.1991.0033
55. Sennett, R. (2013). Kamusal İnsanın Çöküşü (S. Durak & A. Yılmaz, Çev.), Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1977).
56. Silva, P., Tavares, A. F., Silva, T. & Lameiras, M. (2019). The good, the bad and the ugly: Three faces of social media usage by local governments. Government Information Quarterly, 36(3), 469-479. https://doi.org/10.1016/j.giq.2019.05.006
57. Sobaci, M. Z. & Karkin, N. (2013). The use of Twitter by mayors in Turkey: Tweets for better public services?. Government Information Quarterly, 30(4), 417-425. https://doi.org/10.1016/j.giq.2013.05.014
58. Statista. (2024). Share of the general population who use the internet for social networking in Turkey from 2013 to 2022, by age group. Statista. https://www.statista.com/statistics/998073/internet-social-media-users-by-age-group-turkey/
59. Tocqueville, A. (2022). Amerika'da Demokrasi (S. S. Özdemir, Çev.), İletişim Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1835).
60. Tunç, H. (2008). Demokrasi türleri ve müzakereci demokrasi kavramı. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1), 1113-1132. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahbvuhfd/article/608711
61. Ulaş, M. & Yılmaz, A. (2019). Cumhur ittifakı oluşum sürecinde AK Parti ve MHP liderlerinin nasıl bir ikna dili kullandığı; parti grup toplantıları örneği. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(3), 79-94. https://dergipark.org.tr/tr/pub/anadoluakademi/article/638443
62. Uluç, V. (2013). Türkiye’de sivil toplum ve demokrasi ilişkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(1), 399-418. https://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php?pdf=0018246&lng=1
63. Vaccari, C. & Valeriani, A. (2018). Digital political talk and political participation: Comparing established and third wave democracies. SAGE Open, 8(2), 1-14. https://doi.org/10.1177/2158244018784986
64. Ward, S., Gibson, R. & Lusoli, W. (2003). Online participation and mobilisation in Britain: Hype, hope and reality. Parliamentary Affairs, 56(4), 652-668. https://doi.org/10.1093/pa/gsg108
65. WeAreSocial. (2022). Digital 2022: Another year of bumper growth. WeAreSocial Blog. https://wearesocial.com/uk/blog/2022/01/digital-2022-another-year-of-bumper-growth-2/
66. Wukich, C. (2021). Government social media engagement strategies and public roles. Public Performance & Management Review, 44(1), 187-215. https://doi.org/10.1080/15309576.2020.1851266
67. Yaman, F. T. (2018). Katılımcı demokrasi: Kapsam ve unsurlar. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 136-160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyaiibf/article/330573
68. Yegen, C. (2015). Demokratik ve yeni bir kamusal alan olarak sosyal medya. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 119-135. https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/article/22350
69. Yeni Çağ Gazetesi. (2022). Meral Akşener Kocaeli'de açıkladı: Demokrasi için son çıkıştayız. Yeni Çağ Gazetesi. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/meral-aksener-kocaelide-acikladi-demokrasi-icin-son-cikistayiz-581543h.htm
70. Yeşildal, A. (2019). Sosyal medya, yerel yönetimler ve katılımcı yönetim: Bilgi çağında belediyeler için yeni stratejiler. İnsan ve İnsan, 6(22), 883-902. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.507609
71. Yu, R. P. & Oh, Y. W. (2018). Social media and expressive citizenship: Understanding the relationships between social and entertainment expression on Facebook and political participation. Telematics and Informatics, 35(8), 2299-2311. https://doi.org/10.1016/j.tele.2018.09.010
72. Zakaras, A. (2007). John Stuart Mill, individuality, and participatory democracy A. Zakaras & N. Ubrinati (Ed.), J.S. Mill’s Political Thought (s. 200-220) içinde. Cambridge University Press. https://www.utilitarianism.com/ol/bicentennial.pdf
73. Zavaratto, S., French, E. & Mohanty, S. (2015). A sentiment analysis of U.S. local government tweets: The connection between tone and citizen involvement, Government Information Quarterly, 32(3), 333-341. https://doi.org/10.1016/j.giq.2015.03.003